تخصیص بهای تمام شده سرمایه‌گذاری

مالی

تخصیص بهای تمام شده سرمایه‌گذاری

حقوق صاحبان سرمایه شرکت دماوند شامل 100 میلیون ریال سرمایه و 145 میلیون ریال سود انباشته در ابتدای سال 1388 و مبلغ سرمایه‌گذاری در سهام این شرکت در دفاتر شرکت البرز 136 میلیون ریال گزارش شده است.

2

سرمایه

100

سود انباشته اول دوره

70

    سرمایه‌گذاری در شرکت دماوند

136

   سهم اقلیت

34

ثبت 3. شناسایی سهم اقلیت از سود خالص و سود انباشته پس از تاریخ تحصیل

صورتهای سود و زیان شرکت‌های البرز و دماوند برای سال 1388 به شرح زیر است:

سهم اقلیت از سود خالص با توجه به تعدیلات موجودی کالا به شرح زیر حساب می‌شود:

میلیون ریال

سود خالص شرکت دماوند

60

+ سود تحقق نیافته موجودی کالای اول دوره

8

– سود تحقق نیافته موجودی کالای پایان دوره

(5)

– سود خالص شرکت دماوند پس از تعدیل

63

´ درصد مالکیت اقلیت

20%

= سهم اقلیت از سود خالص

6/12

4-1

سهم اقلیت (صورت سود و زیان)

6/12

       سهم اقلیت (ترازنامه)

6/12

سهم اقلیت از سود خالص

سهم اقلیت از سود انباشته پس از تاریخ تحصیل شرکت دماوند به صورت زیر محاسبه می‌شود:

میلیون ریال

سود انباشته اول دوره شرکت دماوند

145

– سود انباشته شرکت دماوند در تاریخ تحصیل

(70)

=  سود انباشته شرکت دماوند از تاریخ تحصیل تا ابتدای دوره

75

+ سود تحقق نیافته موجودی اول دوره

(8)

= سود انباشته تعدیل شده از تاریخ تحصیل تا ابتدای دوره

67

´ درصد مالکیت اقلیت

20%

= سهم اقلیت از سود انباشته پس از تاریخ تحصیل

4/13

بنابراین سهم اقلیت از سود انباشته گروه در کاربرگ‌های تلفیقی به مبلغ 4/13 میلیون ریال ثبت می‌شود:

3-2

سود انباشته

4/13

       سهم اقلیت

4/13

نمونه‌ای از کاربرگ تلفیقی مربوط به دوره مالی منتهی به 29 اسفند 1388 ارائه می‌شود.

ملاحظات خاص

هدف 7:

تشریح ملاحظات خاص در انجام تعدیلات تلفیقی معاملات درون‌گروهی موجودی کالا. خرید و فروش موجودی کالا که تاکنون مطرح شده است از موارد رایج است. اما در این رابطه مسائل پیچیده متعددی می‌تواند در عمل به وجود آید. فروش مواد اولیه در گروه، فروش کالا توسط شرکت‌های عضو گروه به یک شرکت وابسته، شناسایی زیان کاهش ارزش، فروش موجودی کالا با زیان، هزینه حمل موجودی کالا و تأثیر روشهای موجودی کالا بر انجام ثبت‌های تلفیقی، نمونه‌هایی از این موارد هستند. در ادامه این‌گونه مسائل بررسی می‌‌شوند.

فروش مواد اولیه در گروه

محصولی که بین شرکت‌های گروه مبادله می‌شود ممکن است توسط شرکت خریدار عضو گروه به عنوان مواد اولیه تلقی شود. به بیان دیگر محصول یک شرکت در داخل گروه ممکن است به عنوان موجودی مواد اولیه در شرکت دیگری مصرف شود. در پایان دوره مالی بخشی از مواد خریداری شده از شرکت‌های گروه ممکن است در انبار مواد اولیه باشد و مابقی هم در موجودی کالای در جریان ساخت پایان دوره، موجودی کالای ساخته شده پایان دوره یا بهای تمام شده فروش باشد. آن بخش از مواد که در انبار مواد اولیه است یا به حساب کالای در جریان ساخت پایان دوره و کالای ساخته شده پایان دوره منظور شده است دارای سود یا زیان تحقق نیافته مراحل مختلف است. مشکل اصلی محاسبه مواد اولیه ناشی از معاملات درون‌گروهی در مراحل مختلف است. در این رابطه استفاده از برآورد اجتناب‌ناپذیر است و باید به ملاحظات هزینه و منفعت نیز توجه شود.

مثال 6. شرکت اصلی دریا مبلغ 80 میلیون ریال مواد اولیه به شرکت فرعی کارون فروخته است. سود معادل  10 درصد مبلغ فروش است. در پایان دوره مبلغ 10 میلیون ریال از این مواد در انبار شرکت کارون است. مبلغ 20 میلیون ریال از مانده کالای در جریان ساخت پایان دوره و مبلغ 30 میلیون ریال از مانده کالای ساخته شده پایان دوره مربوط به این مواد مصرفی خریداری شده از شرکت دریا است. در فرایند تلفیق، ثبت‌های تعدیلی مربوط به این مبادله به شرح زیر است:

1

فروش

80

       بهای تمام شده فروش

80

حذف معاملات درون‌گروهی

2

بهای تمام شده فروش

6

موجودی مواد (10%´10)

1

موجودی کالای در جریان ساخت (10%´20)

2

موجودی کالای ساخته شده (10%´30)

3

حذف سود تحقق نیافته موجودی کالا

سود تحقق نیافته 10 درصد بهای فروش است که برای هر کدام جداگانه محاسبه می‌شود.

فروش کالا بین شرکت‌های فرعی

تعدیلات تلفیقی مربوط به فروش کالا بین شرکت‌های فرعی همانند فروش کالا توسط شرکت فرعی به شرکت اصلی است. در این مورد سود تحقق نیافته به طور کامل حذف و سهم اقلیت از سود تحقق نیافته با توجه به درصد مالکیت سهامداران اقلیت در شرکت فرعی فروشنده کالا محاسبه می‌شود.

مثال 6. فرض کنید شرکت‌های صبا و سیما هر دو تحت مالکیت مشترک شرکت آسمان هستند. درصد مالکیت به ترتیب 80 و 60 درصد است. شرکت صبا کالایی را که بهای تمام شده آن 300 میلیون ریال است به مبلغ 450 میلیون ریال به شرکت سیما می‌فروشد. چنانچه همه این کالاها در پایان سال در انبار شرکت موجود باشد ثبت‌های تلفیقی لازم به شرح زیر است:

1

فروش

450

 بهای تمام شده فروش

450

حذف معاملات درون‌گروهی

2

بهای تمام شده فروش

150

موجودی کالا

150

حذف سود تحقق نیافته

برای محاسبه سهم اقلیت از سود تحقق نیافته، درصد مالکیت شرکت صبا ملاک عمل است. بنابراین، سهم اقلیت از سود تحقق نیافته برابر با 30 میلیون ریال (20%´150) است.

فروش کالا توسط شرکت‌های عضو گروه به یک شرکت وابسته

اگرچه یک شرکت وابسته عضو گروه نیست اما سود تحقق نیافته مربوط به معاملات با آن باید حذف شود. بنابراین، اگر شرکت اصلی یا شرکت‌های فرعی به شرکت وابسته کالا بفروشند، معامله درون‌گروهی نیست و حذف نمی‌شود، اما سود تحقق نیافته آن همانند معاملات درون‌گروهی برای پیاده‌سازی روش ارزش ویژه حذف می‌شود. لازم به یادآوری است که برخلاف شرکت‌های عضو گروه در اینجا تنها سود تحقق نیافته متناسب با سهم گروه در شرکت وابسته حذف می‌شود.

مثال 7. فرض کنید شرکت اصلی کالایی را به مبلغ 40 میلیون ریال به یک شرکت وابسته که در آن 30 درصد مالکیت دارد می‌فروشد و سود فروش 10 میلیون ریال است. در این حالت سود تحقق نیافته تنها به میزان 30 درصد حذف می‌شود. اگر این کالا تماماً در انبار شرکت وابسته باشد، ثبت آن به شرح زیر است:

2

درآمد سود سهام

3

سرمایه‌گذاری در شرکت وابسته (30%´10)

3

حذف سود تحقق نیافته

شناسایی زیان کاهش ارزش

طبق استاندارد حسابداری شمار 8 حسابداری موجودی مواد و کالا، موجودی کالا باید به اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش اندازه‌گیری شود. بنابراین، اگر بهای تمام شده (مبلغ دفتر) بیش از خالص ارزش فروش باشد، شناسایی زیان کاهش ارزش الزامی است.

مثال 8. فرض کنید شرکت اصلی کالایی را به مبلغ 345 میلیون ریال از شرکت فرعی خود خریداری کرده است. این مبادله 60 میلیون ریال برای شرکت فرعی سود داشته است. این کالا در پایان دوره در انبار شرکت اصلی موجود است و خالص ارزش فروش آن 320 میلیون ریال است. شرکت اصلی در دفاتر خود این زیان را با انجام ثبت زیر شناسایی می‌کند:

هزینه کاهش ارزش موجودی کالا

25

موجودی کالا (ذخیره کاهش ارزش)

25

اگرچه با این ثبت موجودی کالا به مبلغ 320 میلیون ریال کاهش می‌یابد اما بهای تمام شده اولیه آن برای گروه 285 میلیون ریال (60-345) است. در نتیجه، مبلغ 35 میلیون ریال سود تحقق نیافته در موجودی کالا وجود دارد. ثبت‌های تعدیلی کاربرگ تلفیقی به شرح زیر است:

1

فروش

345

بهای تمام شده فروش

345

حذف معاملات درون‌گروهی

2

بهای تمام شده فروش

60

موجودی کالا

35

هزینه کاهش ارزش موجودی کالا

25

حذف معاملات درون‌گروهی

دلیل حذف زیان کاهش ارزش این است که بهای تمام شده کالا برای گروه 285 میلیون ریال و خالص ارزش فروش آن 320 میلیون ریال است. بنابراین از نظر گروه این کالا کاهش ارزش ندارد. چنانچه بهای تمام شده کالا برای گروه بیش از خالص ارزش فروش باشد، زیان کاهش ارزش معادل همین مبلغ حذف نمی‌شود. اگر در مثال قبل خالص ارزش فروش را 250 میلیون ریال در نظر بگیریم شرکت اصلی زیان کاهش ارزش را به شرح زیر در دفاتر خود ثبت می‌کند:

هزینه کاهش ارزش موجودی کالا

95

موجودی کالا (ذخیره کاهش ارزش) (250-345)

95

در این حالت ثبت‌های تعدیلی در کاربرگ تلفیقی به شرح زیر خواهد بود:

1

فروش

345

بهای تمام شده فروش

345

حذف معاملات درون‌گروهی

2

بهای تمام شده فروش

60

موجودی کالا

60

برگشت بخشی از زیان کاهش ارزش

زیان کاهش ارزش برای گروه 95 میلیون ریال نیست، بلکه 35 میلیون ریال (250-285) است. بنابراین، مبلغ 60 میلیون ریال از زیان کاهش ارزش برگشت داده می‌شود. دلیل این تفاوت، شناسایی سود مربوط به معاملات درون‌گروهی به مبلغ 60 میلیون ریال است.

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای مورد نیاز با * مشخص شده است

نوشتن دیدگاه

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در print

مقاله های مرتبط

مدارک مثبته

مدارک مثبته

در این نوشته به مفهوم مدارک مثبته و یا اسناد مثبته و نقش آن در حسابداری و چگونگی رسیدگی به آن توسط مشاور مالیاتی می

ادامه مطلب »
مشاور مالیاتی کیست ؟

مشاور مالیاتی کیست ؟

مشاور مالیاتی کیست؟ در این مطلب درباره مشاور مالیاتی کیست و خصوصیات یک وکیل مالیاتی خبره ، هم چنین میزان آشنایی او با قوانین مالیاتی

ادامه مطلب »
درخواست خود را بنویسید ...
ما را در نقشه بیابید ...