توزیع سود سهمی و تجزیه سهام توسط شرکت فرعی

کاربرگهای تلفیقی

توزیع سود سهمی و تجزیه سهام توسط شرکت فرعی

توضیح اثرات توزیع سود سهمی و تجزیه سهام توسط شرکت فرعی. تجزیه سهام توسط شرکت فرعی تعداد سهام را افزایش می‌دهد. اما تأثیری بر خالص دارایی‌ها یا سرمایه‌گذاری اکثریت (شرکت اصلی) و اقلیت نخواهد داشت. این موضوع درخصوص سود سهمی نیز مصداق دارد، با این تفاوت که در این حالت حساب‌های حقوق صاحبان سرمایه شرکت فرعی تغییر خواهند کرد، زیرا ممکن است سود انباشته دقیقا به میزان قیمت اسمی سهام تغییر نکند و یا به عبارتی قیمت بازار سهام مدنظر قرار گیرد. اگرچه تغییر طبقه‌بندی از سود انباشته به سرمایة تأثیری بر منافع شرکت اصلی نمی‌گذارد، اما ممکن است بر حساب‌های سرمایه و سود انباشته که در فرایند تلفیق حذف می‌شود، مؤثر باشد.

مثال 6. فرض کنید شرکت امین 80 درصد سهام شرکت افشین را در اول فروردین 1385 به مبلغ 740ر3 میلیون ریال خریداری کند. در آن تاریخ حقوق صاحبان سرمایه شرکت افشین به شرح زیر است:

میلیون ریال

سرمایه (سهام عادی 000ر1 ریالی)

340ر2

+ اندوخته قانونی

200

+ سود انباشته

135ر2

= جمع

675ر4

در پایان سال شرکت افشین 10 درصد سود سهمی به ارزش اسمی منتشر نمود و این  رویداد را در دفاتر خود به صورت زیر ثبت کرد:

سود انباشته

234

سرمایه

234

این موضوع بر حساب سرمایه‌گذاری شرکت امین تأثیر ندارد، اما کاربرگهای تلفیقی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، زیرا سرمایه شرکت افشین 574ر2 میلیون ریال (234+340ر2) خواهد بود. از این‌رو در کاربرگهای تلفیقی خواهیم داشت:

سرمایه

574ر2

اندوخته قانونی

200

سود انباشته

135ر2

سرمایه‌گذاری در شرکت افشین

740ر3

سهم اقلیت 20%´(901ر1+200+574ر2)

935

102

سود انباشته (تقسیم سود)

234

حساب تقسیم سود (سود انباشته) به همراه سایر حسابهای حقوق صاحبان سرمایه شرکت افشین حذف می‌شود.

خلاصه فصل

  1. تحصیل تدریجی شرکت فرعی. اگر شرکت اصلی طی چندین دوره زمانی و چندین معامله موفق به تحصیل شرکت فرعی شود، لازم است به منظور تعیین ارزش منصفانه دارایی‌ها و بدهی‌های قابل تشخیص شرکت فرعی و شناسایی سرقفلی، هر معامله عمده به صورت جداگانه در نظر گرفته شود. این کار از طریق مقایسه بهای تمام شده سرمایه‌گذاری با سهم واحد تحصیل کننده از ارزش منصفانه دارایی‌ها و بدهی‌های قابل تشخیص واحد تحصیل شده در تاریخ هر معامله عمده انجام می‌گیرد. در شرایطی که کنترل طی چندین مرحله کسب می‌شود، هر یک از خریدها بررسی و پس از تجمیع با خریدهای قبلی، اقدام به آزمون وجود و یا عدم وجود کنترل می‌شود. تا پیش از تاریخ کنترل ممکن است حسابداری شرکت‌های وابسته از طریق روش ارزش ویژه در یادداشت‌های توضیحی و یا اطلاعات مکمل ارائه شود و به تهیه صورتهای مالی تلفیقی کمک نماید.

یا اطلاعات مکمل ارائه شود و به تهیه صورتهای مالی تلفیقی کمک نماید.

  1. فروش سهام شرکت فرعی. زمانی که شرکت اصلی اقدام به فروش سرمایه‌گذاری خود در شرکت فرعی می‌نماید، هر گونه سود یا زیان ناشی از فروش آن را شناسایی می‌کند. مبلغ سود یا زیان مساوی تفاوت بهای فروش مبلغ دفتری سرمایه‌گذاری است. شرکت اصلی ممکن است هنگام فروش سهام شرکت فرعی، کنترل خود بر شرکت فرعی را از دست بدهد و یا اینکه آن را همچنان حفظ کند. در صورت حفظ کنترل، شرکت اصلی باید همچنان صورتهای مالی تلفیقی را تهیه کند.

  2. انتشار سهام جدید توسط شرکت فرعی. یکی از مواردی که منجر به تغییر مالکیت شرکت اصلی در شرکت فرعی می‌شود، انتشار سهام جدید توسط شرکت فرعی و سلب تقدم از برخی سهامداران است. شرکت فرعی ممکن است جهت مقاصد تأمین مالی اقدام به انتشار سهام جدید می‌نماید. در این‌گونه موارد شرکت اصلی باید تأثیر یا عدم تأثیر این اقدام شرکت فرعی را بر میزان مالکیت خود در آن شرکت بررسی کند و ثبت‌های تعدیلی در کاربرگ تلفیقی را متناسب با آن انجام دهد.

  3. توزیع سود سهمی و تجزیه سهام توسط شرکت فرعی. تجزیه سهام شرکت فرعی تغییری در میزان مالکیت شرکت اصلی ایجاد نمی‌کند و در عین حال که تعداد سهام را افزایش می‌دهد، اما تأثیری در خالص دارایی‌های در اختیار شرکت اصلی ایجاد نمی‌کند. این موضوع در خصوص سود سهمی نیز وجود دارد و تنها در طبقه‌بندی حقوق صاحبان سرمایه شرکت فرعی، میزان ثبت‌های تلفیقی در کاربرگ را تغییر می‌دهد، اما در نتایج نهایی تأثیرگذار نیست.

پرسش‌ها

  1. منظور از سود انباشته قبل از تاریخ تحصیل و همچنین تأثیر آن از دیدگاه تلفیقی در زمان تغییر درصد مالکیت شرکت اصلی که منجر به کنترل می‌شود، را تشریح کنید.

  2. چرا در شرایطی که تحصیل شرکت فرعی به صورت تدریجی انجام می‌شود، مازاد تجدید ارزیابی در صورتهای مالی تلفیقی گزارش می‌شود؟

  3. توضیح دهید که نحوه محاسبه سرقفلی در تحصیل‌های تدریجی به چه صورت می‌باشد؟

  4. چرا سود یا زیان فروش سرمایه‌گذاری در شرکت فرعی از دیدگاه تلفیقی با سود یا زیان فروش سرمایه‌گذاری از دیدگاه شرکت فرعی متفاوت است؟

  5. اگر شرکت اصلی بخشی از منافع خود را طی دوره به فروش برساند، آیا سود شرکت فرعی تا تاریخ فروش متعلق به شرکت اصلی است و یا آن را در اختیار اقلیت قرار می‌دهد؟ تأثیر آن بر صورتهای مالی تلفیقی چگونه است؟

  6. آیا تجزیه سهام و سود سهمی اثری بر صورتهای مالی تلفیقی خواهد داشت؟

  7. تأثیر انتشار سهام جدید توسط شرکت فرعی را بر مالکیت شرکت اصلی و از دیدگاه تلفیقی تشریح کنید.

تمرین‌ها

  1. سود انباشته قبل از تاریخ تحصیل در تحصیل تدریجی. شرکت آبادان مالکیت خود در شرکت خرمشهر را از 70 درصد به 90 درصد در اول فروردین 1389 افزایش داد. تحصیل اولیه شرکت خرمشهر در اول فروردین 1387 انجام شده بود. سود خالص شرکت خرمشهر در سالهای 1387 و 1388 به ترتیب 30 میلیون ریال و 40 میلیون ریال اعلام و تصویب شده است. سود انباشته شرکت خرمشهر در ابتدای سال 1387، 300 میلیون ریال بوده است.

خواسته

سود انباشته قبل از تاریخ تحصیل که در کاربرگهای تلفیقی حذف می‌شود را محاسبه نمایید.

  1. تأثیر انتشار سهام جدید توسط واحد فرعی. در اول فروردین 1389 شرکت یگانه 40 درصد سهام شرکت معبود را به مبلغ 800 میلیون ریال خریداری نمود. در آن تاریخ حقوق صاحبان سرمایه شرکت معبود شامل 000ر1 میلیون ریال سرمایه و 000ر1 میلیون ریال سود انباشته بود. در اول فروردین 1391، 20 درصد سهام جدید شرکت معبود توسط شرکت یگانه به مبلغ 420 میلیون ریال خریداری شد. ارزش منصفانه و مبلغ دفتری خالص دارایی‌های شرکت با یکدیگر برابر است. شرکت معبود طی سالهای 1389 و 1390 به ترتیب 240 میلیون ریال و 200 میلیون ریال سود کسب کرد و 60 میلیون ریال سود در سال 1389 و 70 میلیون ریال در سال 1390 پرداخت کرد.

خواسته‌ها

مبالغ زیر را محاسبه نمایید:

  1. سود انباشته قبل از تاریخ تحصیل که در تهیه صورتهای مالی تلفیقی در نظر گرفته می‌شود.

  2. سهم اقلیت در پایان سال 1389.

10. فروش سرمایه‌گذاری. مانده حساب سرمایه‌گذاری شرکت موفق در پایان سال 1385، 436 میلیون ریال شامل 89 درص حقوق صاحبان سرمایه شرکت هدف به مبلغ 500 میلیون ریال و همچنین 36 میلیون ریال سرقفلی با عمر مفید 20 سال بود. در ابتدای تیر 1386 شرکت موفق 20 درصد مالکیت خود در شرکت هدف (به میزان ) را به مبلغ 130 میلیون ریال فروخت. طی سال 1385، شرکت هدف 150 میلیون ریال سود کسب کرد و تا تاریخ فروش 80 میلیون ریال سود پرداخت کرد

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای مورد نیاز با * مشخص شده است

نوشتن دیدگاه

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در print

مقاله های مرتبط

بیمه‌ای به کارفرمایان

مدیریت سود چیست؟

 مدیریت سود چیست؟   در کسب و کار برای حفظ عملیات، ارائه خدمات بهتر، و ارائه محصولات جدید، آن نیاز به سود می باشد. در هر کسب

ادامه مطلب »
درخواست خود را بنویسید
با ما در ارتباط باشید