سوالات و تمرینات حسابداری مدیریت دکتر نیکبخت

4 نکات کلیدی بیمه تامین اجتماعی ) 1( فهرست: - مقدمه - فصل اول ؛ مواد قانونی مرتبط با پیمانکاران ماده 38 قانون تامین اجتماعی ماده 41 قانون تامین اجتماعی ماده 42 قانون تامین اجتماعی ماده 43 قانون تامین اجتماعی ماده 44 قانون تامین اجتماعی ماده 49 قانون تامین اجتماعی ماده 50 قانون تامین اجتماعی ماده 97 قانون تامین اجتماعی
نکات کلیدی بیمه تامین اجتماعی ویژه کارفرمایان- پیمانکاران
خرداد ۱۵, ۱۳۹۷
آغاز تبادل اطلاعات بین تأمین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی ? مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی همکاری و تبادل اطلاعات این سازمان با سازمان امور مالیاتی را اقدامی ارزشمند در راستای شفافیت بیشتر فضای کسب و کار و زمینه ساز تسهیل فعالیت‌ها و خدمت رسانی هر دو سازمان دانست.
آغاز تبادل اطلاعات بین تأمین اجتماعی و سازمان امور مالیاتی
خرداد ۱۵, ۱۳۹۷
سوالات و تمرينات حسابداری مدیریت دکتر نیکبخت سوال 1 واژه مديريت به چه معناست؟در شركت ها و سازمان ها مختلف(اعم از دولتي و خصوصي) و چه كسي مسئول مديريت هزينه است؟

سوالات و تمرينات حسابداری مدیریت دکتر نیکبخت سوال 1 واژه مديريت به چه معناست؟در شركت ها و سازمان ها مختلف(اعم از دولتي و خصوصي) و چه كسي مسئول مديريت هزينه است؟

سوالات و تمرینات حسابداری مدیریت دکتر نیکبخت

سوال ۱ واژه مدیریت به چه معناست؟در شرکت ها و سازمان ها مختلف(اعم از دولتی و خصوصی) و چه کسی

مسئول مدیریت هزینه است؟

فنون مدیریت مورد استفاده در امور مربوط به هزینه (قیمت (cost management) جواب- واژه مدیریت هزینه

گذاری، برآورد هزینه و… ) و کنترل آن می باشد. حسابداران مدیریت متخصصان حسابداری هستند که به تجزیه

و تحلیل اطلاعات مدیریت هزینه، حسابداران مدیریت می باشند. اما حسابداران مالی موظف ثبت و نگهداری

سوابق مالی و تهیه گزارشات مالی برای مدیران و مراجع ذیصلاح قانونی و دولتی و کارهای نظیر آن هستند.

—————————————————-

سوال ۲  چهار وظیفه مدیریت را نام برده و بیان کنید که برای انجام هر یک از این وظایف کدام نوع از

اطلاعات مدیریت هزینه مناسب تر است؟

جواب – چهار وظیفه مدیریت: حسابداران مدیریت اطلاعات مربوط به مدیریت بهای تمام شده و هزینه را در

جهت استفاده از ۴ وظیفه اصلی مدیریت فراهم می کند.

-۱ مدیریت استراتژی های شرکت ۲- برنامه ریزی و تصمیم گیری ۳- کنترل عملیات و مدیریت ۴- تهیه صورت

های مالی

-۱ مدیریت استراتژی راهبردی شامل در نظر گرفتن اهداف و رویه هایی است برای دست یابی به یک وضعیت

رقابتی برتر و پایدار← استراتژی مجموعه ای از اهداف و برنامه های کاربردی که در صورت دستیابی به آنها

مزیت رقابتی مطلوبی ایجاد می شود. مدیریت استراتژی شامل شناسایی و پیاده سازی این اهداف و برنامه هاست.

-۲ برنامه ریزی و تصمیم گیری: شامل بودجه بندی و برنامه ریزی شود مدیریت جریان های نقد و اتخاذ سایر

تصمیمات مربوط به عملیات شرکت نظیر تصمیم گیری در خصوص خرید یا اجاره لوازم و تشکیلات شرکت/ تعمیر

یا جایگزینی تجهیزات شرکت/ تولید محصول جدید و یا برنامه بازاریابی شرکت تغییر کند.

-۳ کنترل عملیات و مدیریت: ۱-کنترل عملیاتی: نظارت مدیران میانی(مدیر تولید،مدیر تاسیسات) بر فعالیتهای

مدیران عملیاتی(ناظر تولید و سرپرستان)

-۲ کنترل مدیریت: ارزیابی مدیران سطوح میانی بوسیله مدیران سطح فوقانی(معاونت مالی،مدیران مالی)

Management accounting Dr nikbakht [Year]

-۴ تهیه صورتهای مالی: طبق استانداردهای حسابداری و قانون تجارت و قانون مالیاتهای که این نوع گزارشگری

به مدیر در انجام ۳ وظیفه قبلی/ برنامه ریزی و تصمیم گیری/ کنترل ومدیریت استراتژی کمک می کند.

—————————————————-

سوال ۳ انواع مختلف شرکتهای تجاری و دیگر سازمان هایی که از اطلاعات مدیریت هزینه استفاده می کنند را

نام برده و چگونگی استفاده از این اطلاعات را در آنها شرح دهید.

جواب – شرکت ها چه کوچک چه بزرگ از اطلاعات مدیریت هزینه استفاده می کنند ولی میزان اتکای آنها به

این اطلاعات بستگی به ماهیت استراتژی رقابتی شرکت دارد.

-۱ بسیاری از شرکتها رقابت خود را بر مبنای ارائه کالا و خدمات با کمترین بها تمام شده انجام می دهند(شرکت

تویوتا) که در اینجاست مدیریت هزینه امری حیاتی می باشد.(شرکت ایران خودرو)

-۲ برخی شرکتها رقابت خود را بر مبنای پیشرو بودن در تولید و ارائه محصولات برتر و متمایز قرار می دهند

یعنی هر چه محصولات دارای نوآوری و خلاقیت بیشتری می باشد میزان موفقیت شرکت بیشتر است پس در

انگونه شرکتها حفظ رهبری بازار از طریق توسعه محصولات و بازاریابی بهتر است و نقش مدیریت هزینه پشتیبانی

از استراتژیهای شرکت از طریق فراهم کردن اطلاعاتی است که این اطلاعات بتوان در توسعه محصولات و

بازاریابی آنها موفق شد.(شرکتهای محصولات غذایی)

۳ سازمان های غیرانتفاعی و دولتی: تلاش آنها هزینه کردن در رقابت قوانین و مقررات است یعنی هزینه به نحو

اثربخش و کارا اهمیت کمتری دارد و آنچه مهم است انجام وظایف و ماموریت های مشخ شده برای این

سازمانهاست ولی سازمانها نیز به سمتی حرکت می کنند که منابع مالی را به صورت کارا و اثر بخش بکار گیرند

مثلا اگر سازمانهای غیرانتفاعی توانایی جهت پیش بینی تاثیر کاهش در میزان بودجه برای مقابله با پیامدهای آن

بسیار مهم است چون با استفاده از متخصصین مدیریت هزینه می تواند با بررسی ساختار هزینه ای شرکت میزان

هزینه ها را بصورت چشمگیر کاهش داده تا ضرری متوجه شرکت نشود.

—————————————————-

Management accounting Dr nikbakht [Year]

سوال ۴ نام شرکت یا سازمانی را بگویید که مطمئن هستید از مدیریت هزینه استراتژیک استفاده می کند. توضیح

دهید این شرکت چرا این کار را انجام می دهد.

جواب – شرکت تویوتا از مدیریت هزینه استراتژیک استفاده می کند. مثلاً در شهر قم مدیریت استراتژیک در

مصرف آب شرب چون نگرش استراتژیک باعث می شود مدیر به پیش بینی تغییرات بپردازد و محصولات وفرآیند

تولید آنها براساس تغییرات پیش بینی شده در تقاضا و نیازهای مشتریان طراحی شوند. در چنین محیطی انعطاف

پذیری اهمیت بسیاری دارد. با توجه به تقاضای روز افزون استفاده از مفاهیم جدید مدیریتی (تجارت الکترونیک،

سرعت و انعطاف پذیری در تولید) توانایی شرکت برای انجام تغییرات سریع و همگام با پیشرفت اهمیت زیادی

دارد و همچنین چرخه عمر محصول از زمان معرفی محصول جدید تا خروج آن از بازار بسیار کوتاه خواهد.

انتقال آب از سرشاخه های دز، بهبود و توسعه زیر ساختهایی شهری و تحولات آتی دیگر منطقه موجب رشد

فزاینده جمعیت و به تبع آن افزایش نیاز آبی در کلان شهر قم خواهد شد . با تفکر استراتژیک در شرایط

محدودآبی این شهر همه جانبه این شهر وجود خواهد داشت.

—————————————————-

سوال ۵ شرکتی قصد دارد شیوه سنتی خود را تغییر داده و فروش محصولات و ارائه خدمات به مشتریانش را از

طریق اینترنت انجام دهد. به نظر شما چه تغییراتی در نیاز اطلاعاتی این شرکت در خصوص مدیریت هزینه رخ

خواهد داد؟

جواب – پیشرفت در فناوریهای اطلاعاتی و تولیدی و به عبارتی تغییر شیوه از سنتی به اینترنتی خصوصاً در بازار

در تجارت جهانی که بازار رقابتی است نیازمند آن است که ۱ شرکت به اطلاعات مالی و غیرمالی مربوط به

مدیریت هزینه و حسابداری مدیریت بیشتر نیازمند باشد تا بتواند در بازار رقابتی باقی بماند.

۲ شرکت بایستی توانایی در تحویل و ارائه خدمات و محصول را سریعتر و بهتر از سایر رقبا انجام دهد تا بتواند

در بازار رقابتی بماند (استفاده از روش اقلام به هنگام)

۳ استفاده از اینترنت برای مکالمات، معاملات، خرید وفروش و پردازش داده های تجاری به مدیر این امکان را

می دهد. که به اطلاعات شرکتها، صنایع، محیط کسب وکار در سراسر دنیا دسترسی داشته باشد و این امر باعث

Management accounting Dr nikbakht [Year]

می شود زمان لازم برای مبادلات و پردازش آنها کاهش یابد و تمرکز استراتژی شرکتها بیشتر روی مدیریت هزینه

معطوف شود.

۴ گزارشات حسابداری مدیریت و مدیریت هزینه در محیط فعلی تغییر خواهد کرد و شامل معیارهای خاصی

جهت اندازه گیری ترجیحات مشتریان و میزان جلب نظر آنها شده است.

۵ در واکنش به این تغییرات، حسابداری مدیریت نیز اقدام به ارائه گزارشاتی نموده که برای تیم های موجود،

مفید بوده و در ارزیابی نحوه انجام وظایف چندگانه تیم ها.

۶ شرکت ها ملزم می شوند به عوامل فراتر از فرایند تولید محصول ارائه خدمت یعنی دیدگاههای فرهنگی به

مشتری نهایی محصولات شرکت و نیز جامعه ای که مشتری در آن زندگی می کند توجه کنند.

—————————————————-

سوال ۶ محیط تجارت گذشته و حال را از جنبه های مختلف رقابتی، فرآیندها و فناوریهای تولیدی، مهارت

نیروی کار، تاکید بر کیفیت،تعداد محصولات، نوع بازارها، انواع اطلاعات مورد نیاز مدیریت هزینه، ساختار

میریتی و اداره سازمان، و تمرکز مدیریت با هم مقایسه نمایید.

جواب – مقایسه محیط تجارت در گذشته و حال:

محیط تجارت در گذشته

محیط تجارت در حال

۱ مبنای رقابت: صرفه جویی در منابع مصرفی/

استانداردسازی

کیفیت / مرغوبیت محصول / جلب رضایت

مشتری

۲ فناوری های تولید : خط مونتاژ برقی/ مجزا

بودن سیستم ها و فناوری های اطلاعات شرکت

روپاتیک شدن امور / سیستم های تولید انعطاف

پذیر / استفاده از سیستم ها و فناوری های

(ERP اطلاعاتی یکپارچه (نظیر

۳ فرایند تولید : تولید در حجم بالا، طولانی

بودن زمان راه اندازی خطوط تولید و ماشین

آلات / سطح بالای موجودی های نو جهان

تولید در حجم پایین / کوتاه بودن زمان راه

اندازی خطوط تولید و ماشین آلات / کاهش

سطح موجودیها و حذف سایر فعالیتهایی که

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ساخت و کالای تکمیل شده از لحاظ بازار یابی

ارزش افزوده ندارند.

۴ محصولات : تنوع نسبتاً کم / محصولات با

چرخه عمر طولانی

تنوع نسبتاً زیاد/ محصولات با چرخه عمر کوتاه

۵ بازارها : محلی و بومی از لحاظ اداره و

مدیریت سازمان

جهانی

۶ نوع اطلاعاتی که ثبت و گزارش می شوند:

تقریباً حجم بیشتر اطلاعات شرکت اطلاعات مالی

است

اطلاعات مالی و عملیاتی و اطلاعات مربوط به

عوامل اصلی دستیابی به استراتژی شرکت

۷ ساختار مدیریت شرکت : سلسله مراتبی/

دستوری و کنترلی

مبتنی بر شکبه/ تمرکز بر کارگروهی/ کارمندان

مسئولیت پذیر و با ویژگی خود کنترلی بالا/

هدایت به جای دستور وکنترل

۸ تمرکز مدیریت: تأکید بر اهداف کوتاه مدت/

استفاده از معیارهای کوتاه مدت برای ارزیابی

عملکرد و پاداش / حفظ قیمت فعلی سهام

شرکت/ مدت زمان تصدی سمت مدیریت در

شرکت کوتاه است

تأکید بر بلند مدت/ تمرکز روی عوامل اصلی

دستیابی به موفقیت/ تعهد به موفقیت شرکت در

بلند مدت/ افزایش ارزش سهام شرکت

—————————————————-

سوال ۷ ابزارها و فنون مورد نیاز استفاده توسط مدیران در عصر حاضر را نام برده و بطور مختصر توضیح دهید.

جواب – ابزارها و فنون مورد استفاده توسط مدیران در عصر حاضر:

از طریق آن شرکت عوامل سازنده موفقیت خود را شناسایی کرده و با بررسی سایر U 🙁 بهینه کاوی (تراز سنجی U 1

شرکتهای پیشرو تا بخش های موفق در درون خود شرکت بهترین روش برای دستیابی به این عوامل اصلی

Management accounting Dr nikbakht [Year]

موفقیت شناسایی می شود و سپس با توجه به عوامل موفقیت ساز، فرآیندهای شرکت بهبود یافته تا به سطح

عملکرد رقبای خود برسد ویا حتی از آنها نیز بهتر شود.

در صنعت لوازم برقی و الکترونیکی/ شرکت تویوتا در خودروسازی/ Sony مثل) شرکت زیراکس  شرکت

شرکت اپل در کامپیوتر

تکنیکی است که مدیران با استفاده از آن خط مشی رویه هایی را تدوین می کنند تا U : مدیریت کیفیت جامع U 2

مطمئن شوند کالاها و خدمات شرکت بالاتر از انتظار مشتریان است. این تکنیک شامل افزایش قابلیت های

کاربردی محصولات شرکت/ اعتبار/ لوازم و توانایی ارائه خدمت محصولات است.

یک تکنیک مدیریتی می باشد که از طریق آن مدیران و کارکنان شرکت U 🙁 بهبود مستمر فرایندها (کایزن U 3

متعهد به اجرای برنامه بهبود مستمر در کیفیت و سایر عوامل کلیدی موفقیت شرکت می شوند. بهبود مستمر غلباً با

محک زنی و مدیریت کنترل کیفیت جامع ارتباط نزدیک دارد. زمانی که شرکتها بدنبال شناسایی سایر شرکتهایی

هستندکه آنها را الگوی خود برای بهبود مستمر فرایندهای خویش قرار دهند، فرایند بهبود مستمر با بهینه کاوی و

مدیریت کیفیت جامع توأم می شود. پیام استراتژی کایزن؛ حتی یکروز هم نباید بدون ایجاد نوعی بهبود در

شرکت سپری شود.

بسیاری از شرکتها دریافته اند که می توانند طراحی، هزینه یابی :U هزینه یابی و مدیریت بر مبنای فعالیت U 4

محصول، کنترل عملیات و کنترل مدیریت خود را از طریق تحلیل فعالیتها بهبود بخشند. تحلیل فعالیتها مبنایی

فراهم می آورد. این نوع هزینه (ABM) و مدیریت بر مبنای فعالیت (ABC) برای هزینه هایی بر مبنای فعالیت

هایی برای افزایش دقت تحلیل هزینه استفاده می شود که این کار با ردیابی دقیق ترهزینه ها بخصوص هزینه

های سر بار به محصول یا یک مشتری خاص صورت می گیرد. این نوع هزینه های برای شرکتهایی که عملیات

تولیدی پیچیده دارند می باشد. در این هزینه یابی ابتدا استراتژی های شرکت تعیین و فعالیتها شناسایی شده

سپس منابع مصرف شده توسط هر فعالیت طی دوره مربوطه مشخص شده و هزینه هر فعالیت مشخص محاسبه می

گردد و سپس هزینه های تجمع شده در هر کدام از فعالیتها متناسب با استفاده محصول یا مشتری از آن فعالیت به

محصول یا مشتری مذکور تخصیص می یابد.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

فرآیندی است که به جهت مزایای رقابتی اش در شرکتها انجام می شود. زمانی که یک U : مهندسی مجدد U 5

شرکت وظایف عملیاتی و مدیریتی اش را سازماندهی مجدد می کند غالباً یکسری فعالیتها تعدیل، ترکیب یا حتی

حذف می شود. به عبارتی دیگر مهندسی مجدد، طراحی دوباره فرآیندهای شرکت، پیاده سازی یک تفکر اساساً

متفاوت نسبت به قبل و طراحی ریشه ای (از نو) فرآیندهای در جهت بهبود در معیارهای ارزیابی عملکرد شرکت

(نظیر هزینه، کیفیت و سرعت) است. مهندسی مجدد معمولاً در پی هزینه یابی هدف رخ می دهد تا با حذف

فعالیتهای فاقد ارزش افزوده (شناسایی شده در هزینه یابی بر مبنای فعالیت) یا برون سپاری برخی فعالیتها و نظیر

آن، شرکت را در دستیابی به میزان هزینه هدف از پیش تعیین شده یاری رساند.

یک تکنیک استراتژیک برای ایجاد بهبود اثربخش در عوامل اصلی سازنده موفقیتش (از U: تئوری محدودیت ها U 6

طریق توجه به چرخه عمر، نرخ گردش موارد ونرخ تبدیل مواد اولیه به کالای تکمیل شده و …) محدودیت در

سازمان عاملی است که سازمان را در رسیدن و یا دستیابی به اهدافش محدود می کند. این نظریه مبتنی بر بهبود

مستمر بوده و تمرکز آن بر شناسایی محدودیتها وگلوگاههای تولیدی به منظور افزایش مستمر فرامتغیر شرکت

است. (فرامتغیر= درآمد فروش، هزینه های کاملاً متغیر (مواد مستقیم)) دراین تفکر به غیر از مواد مستقیم؛ سایر

هزینه های بعنوان هزینه ثابت می باشند پس این تئوری در محیطهایی که امکان تغییر هزینه های دستمزد وجود

ندارد (بعضاً بخاطر مقررات اسخدامی) کاربرد دقیق تر دارد. در اجرای این تئوری سرعت نقش مهمی دارد یعنی

در رقابت جهانی شرکتها بایستی تلاش کنند تا با سرعتی بیشتر در تولید/ ساخت و تحویل کالای ساخته شده به

مشتریان اقدام کنند یعنی سرعت در تولید محصول و تحویل به موقع کالا و خدمت به مشتری باید سرلوحه

اهداف آن باشد زیرا تنها راه بقای شرکتها در بازار رقابتی می باشد زیرا رقبایشان آنها را ناچار به ارائه کالا و

خدمات با کیفیت در اسرع زمان می کند. پس این تئوری به شناسایی وحذف تنگناهای مکان هایی که محصلات

نیمه ساخته بدلیل نبود منابع کافی در آنجا انباشته می شوند در فرآیند تولید کمک می کنند  محدودیت ها

۱)محدودیت های فیزیکی ۱ محدودیت منابع داخلی

۲ محدودیت فروش وبازاریابی

۲) محدودیت خط مشی ومدیریت محدودیت خطی مشی و سیاستگذاری

Management accounting Dr nikbakht [Year]

شناخت وبرطرف کردن محدودیت خط مشی ومدیریت دشوارتر است

تئوری محدودیت ها U

تمرکز اصلی تئوری ها ابتدا شناسایی محدودیت ها و سپس مدیریت کردن آنها در جهت افزایش بهره وری و

کارایی شرکت است. در هزینه یابی هدف بهای تمام شده یک محصول براساس قیمت رقابتی (تحلیل بازار) و

مشخص می گردد و با توجه به میزان سود مورد انتظار تعیین می شود. یعنی ابتدا قیمت فروش (با تحلیل های

بازار تعیین شده و سپس با توجه به میزان سود مورد انتظار با رقم باک محصول را تعیین می کنند. شرکتهایی

مانند خودروسازی و یا صنایع ساخت دوربین عکاسی که از این سیستم استفاده می کنند بایستی تدابیر صریح و

محکمی برای کاهش باک و هزینه ها در فرایند تولید یا طراحی مجدد محصول یا فرآیندها داشته باشند تا

بتوانند به قیمت تعین شده در بازار و سود مورد انتظار دست یابند:

سود مورد انتظار  قیمت فروش تعیین شده در بازار = هزینه (بهای تمام شده) هدف

در هزینه یابی هدف ابتدا بهینه کاوی باعث می شود تا شرکت شرایط رقابتی خود را حفظ کند. این نحوه تجزیه

و تحلیل در صنایع به کار می رود که تفاوت قیمتی بسیار ناچیز هم می تواند موجب جذب مشتری به سوی

محصول با قیمت کمتر شود.

یک تکنیک مدیریتی به منظور شناسایی و نظارت بر هزینه های یک محصول در سراسر U : هزینه یابی چرخه عمر U 8

چرخه عمر که عبارتند از:

۱ مرحله تحقیق و توسعه

۲ مرحله طراحی محصول (شامل ساخت نمونه اولیه، هزینه یابی هدف و آزمایش محصول)

۳ تولید، بازرسی، بسته بندی و انبار کردن محصول

۴ بازاریابی به تبلیغ و توزیع

۵ فروش و ارائه خدمات پس از فروش

مدیریت هزینه بطور سنتی تنها روی هزینه های مرحله ۳ (هزینه های تولید) تمرکز داشت اما در حال حاضر با

تفکر (استراتژیک) حسابداران مدیریت ملزم شده اند تا کل هزینه های موجود در چرخه عمر محصول را مدنظر

Management accounting Dr nikbakht [Year]

قرار دهند یعنی با دقت بالا توجه بسیاری بر طراحی محصول دارند زیرا هزینه های بعدی محصولات بستگی به

تصمیماتی دارد که در مرحله طراحی محصول اخذ شده اند.

ابزار مدیریتی برای تبدیل استراتژی و چشم انداز شرکت به اهداف قابل اندازه گیری U : رت ارزیابی متوازن U 9 کا

و ارتباط دهنده تصمیم های استراتژیک و معیارهای ارزیاب عملکرد شرکت است. مدیران از کارت ارزیابی

بعنوان ابزاری برای جزئی تر کردن استراتژی های شکرت/ مخابره اطلاعات مربوط به این موارد/ (BSC) متوازن

ایجاد انگیزه در میان کارکنان و قادر ساختن مدیران اجرایی برای کنترل نتایج حاصله استفاده می کنند. اصلی

ترین مزیت آن، این است که شامل شاخص های جزئی شده ای است که می تواند باعث بهبود د ر تصمیم

گیریهای شود که دستیابی به اهداف استراتژیک را تسهیل می کند. در کارت ارزیابی متوازن به هر دو معیار مالی

و غیرمالی توجه یکسانی در ارزیابی عملکرد شده است و شرکتها را از ۴ جنبه مورد بررسی قرار می دهد: ۱ جنبه

مشتریان ۲ جنبه فرایندهای داخلی ۳ جنبه نوآوری و آموزشی ۴ جنبه مالی

—————————————————-

تمرین ۱ آیا مفهوم فرا متغیر در تئوری محدودیت ها برای شرکت های موجود در صنایع خدماتی و خرده

فروشی مناسب است؟ بعنوان مثال فروشگاه های زنجیره ای شهروند را در نظر بگیرید،چگونه می توان این تکنیک

مدیریتی را در فروشگاه شهروند بکار گرفت؟

جواب – عامل محدودیت برای شرکت مزبور مانند از شرکتهای کوچک ساعات کار یک یا تعدادی از کارکنان

کلیدی است در اینگونه شرکتها، صاحبان یا مدیران به طور ذهنی بعضی از محصولات را سودآورتر می دانند و

اغلب تجزیه و تحلیل محدودیت که به سادگی انجام پذیر است به آنها اجازه خواهد داد که نتیجه تلقی ذهنی

خود را با اعداد و ارقام کمی مشاهده و قیمتها را بطور متناسب تعدیل کنند.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

فروشگاه شهروند نیز مثل یک شرکت انتفاعی عمل می کند که هدفش پولسازی در حال و آینده است پس اتخاذ

تصمیمات باید سودآوری در کوتاه مدت و بلند مدت را برای سازمان ایجاد کند پس اگر شکرتی سودآوری را به

عنوان هدف برگزیند در این صورت رضایت مشتری، قیمت، راهبری فناوری، مزیت رقابتی در محصول و افزایش

سهم بازار همگی شروط لازم وکافی برای دستیابی به آن هدف خواهند بود . پس بایستی ۳ شاخص اصلی و

استراتژیک موفقیت در سازمان (سود خالص/ نرخ بازگشت سرمایه و جریان نقدی) با هم در نظر گرفته شود.

—————————————————-

تمرین ۲  یک نویسنده و خبر نگار رویدادهای مالی، می خواهد مقاله ای درباره هزینه یابی بر مبنای هدف

بنویسد که حاوی مصاحبه هایی با مدیران مالی و نیز مدیران اجرایی شرکت ها باشد. بودجه کلانی برای مسافرت

و تحقیق در زمینه تاریخچه، وضعیت عملیات، و نیز تجزیه و تحلیل بازار شرکت هایی که برای این مقاله انتخاب

شده اند، در نظر گرفته شده است.مطلوبست:

الف- این نویسنده از شما چه خواسته است تا صنایع و شرکت هایی که می توانند کاندیدهای خوبی برای این

مقاله باشند را به او معرفی کنید. شما چه شرکت هایی را پیشنهاد می دهید؟ چرا؟

ب-به سوال اول با این فرض که وظیفه خبرنگار، تهیه مقاله ای درباره هزینه یابی چرخه عمر است، پاسخ دهید.

ج-به سوال اول با این فرض که وظیفه خبرنگار، تهیه مقاله ای درباره تئوری محدودیت است، پاسخ دهید.

جواب- الف: شرکتهای تولید کننده تلفن همراه  شرکت های تولید کننده لوازم صوتی و تصویری  چون

هزینه یابی بر مبنای هدف تکنیک کاهش هزینه هاست که منجر به سود مورد انتظار می شود پس ابتدا قیمت

فروش در بازار مشخص شده و سپس با توجه به سود مورد انتظار به بهای تمام شده تعیین می گردد. زیرا با این

تکنیک می توان با تغییر جزئی قیمت سیل عظیمی از مشتری ها را روانه آن کرد.

– ب: چرخه عمر شناسایی و نظارت بر هزینه یک محصول در سراسر چرخه عمر آن (تحقیق و توسعه، طراحی،

تولید، بازاریابی و فروش) مثلاً در شرکتها وکارخانجات تولید لوازم خانگی و خودروسازی

– ج: تئوری محدودیت به شرکت در جهت رسیدن به عوامل اصلی و موفقیتش (چرخه عمر، نرخ گردش مواد،

نرخ تبدیل، مواد اولیه و …) کمک می کند. هر عامل که باعث عدم موفقیت شرکت شود محدودیت است مثلاً

Management accounting Dr nikbakht [Year]

شرکت تولید فولاد و آلومینیوم. زیرا در این شرکتها بیشتر بحث روی مواد تقسیم، نرخ گردش مواد، نرخ تبدیل

می باشد.

—————————————————-

تمرین ۳ یک شرکت تولید کننده لوازم و قطعات مورد استفاده در خودروسازی، بخاطر استفاده از نوآوری های

فرائان در فناوری خطوط تولیدی اش پیوسته رشد داشته است.این شرکت اکنون دارای ۳۵۰۰ کارگر و ۴۵۰ نفر

در کادر مدیریتی در ۶ کارخانه مستقر در نقاط مختلف کشور است. اما در چند سال اخیر،رشد فروش و سود

آوری شرکت بدلیل ورود رقبای جدید، به یکباره کاهش یافته است.این شرکت بعنوان بخشی از برنامه

استراتژیک خود، نقاط قوت و ضعف رقابتی اش را شناسایی کرده است.مدیریت شرکت معتقد است نقطه قوت

این شرکت،در کیفیت محصولاتش و نقطه ضعف آن د ر سال های اخی ر د ر قسمت ارائه خدمات به مشتریان

(خصوصا عدم تحویل به موقع محصولات به مشتریان که شرکت های خودروسازی هستند) بوده است. قصور در

تحویل به موقع محصولات در موعد مقرر شده برای مشتریان این شرکت بسیار پر هزینه است.زیرا می تواند باعث

تاخیر در ساخت یا تکمیل خودرو در نتیجه تاخیر در تحویل آن به مشتری نهایی شود. مدیریت شرکت معتقد

است استفاده از کارت ارزیابی متوازن برای گزارشگری درون سازمانی می تواند به حفظ و بهبود موقعیت رقابتی

شرکت کمک کند. توضیح دهید چگونه کارت ارزیابی متوازن می تواند برای چنین شرکتی مفید واقع شود؟

جواب  بوسیله کارت ارزیابی متوازن: مدیر جزئی تر شده و رقیق تر عمل می کند و بین معیارهای مالی و

غیرمالی توازن ایجاد می کند و شرکت سپس به مشکلاتش (که همان عدم تحویل به موقع است) می برد زیرا اگر

جنبه مشتریان را از کارت ارزیابی متوازن بررسی کنیم می بینیم که تمرکز این جنبه بر رضایتمندی مشتریان است

و دلایلی که باعث نارضایتی مشتری می شود شناسایی و ارائه پیشنهاد برای بهبود وضعیت. پس با این اوصاف

کارت ارزیابی متوازن می تواند برای شرکت مفید واقع شود.

—————————————————-

تمرین ۴ یکی از بانکهای بزرگ کشور در نظر دارد برنامه آموزشی جدیدی را برای کارمندان

جدیدالاستخدامش که همگی از فارغ التحصیلان دانشگاه های معتبر هستند، اجرا کند.این کارمندان دارای

Management accounting Dr nikbakht [Year]

پستهای مختلفی در حوزه های پردازش معاملات، کنترل، مدیریت ریسک، گزارش دهی وضعیت عملکرد بانک

تحلیل فعالیت ها و پروژه های تجاری، تجزیه وتحلیل مالی هستند.این بانک، رقبای قوی دارد. از شما درخواست

شده فهرستی از مهارتهایی که لازم است کارمندان جدیدالاستخدام این بانک کسب نمایند تهیه کنید. شما چند

راهنما و دستورالعمل قدیمی آموزش پرسنل دارید، اما بانک به شما توصیه کرده است که از آنها استفاده نکنید و

خودتان برنامه جدید تهیه کنید.زیرا این بانک اخیرا بر پایه روشهای جدید مدیریت،تجدید ساختار نموده است.

مطلوبست:

الف- بطور خلاصه ۸ تا ۱۰ فاکتور موفقیت را برای این بانک مشخص کنید و بررسی کنید که چگونه چنین بانکی

می تواند موفق و رقابتی باقی بماند.

ب- یک طرح مهارتی یک صفحه ای برای برنامه آموزشی مورد نیاز جهت ارتقای مهارت کارمندان تازه

استخدام شده این بانک تهیه کنید که شامل توضیحات مختصر و مفیدی درباره وظایف هر یک از پست های

مشخص شده برای پرسنل جدید بانک باشد (راهنمایی: از کارت ارزیابی متوازن استفاده کنید.)

جواب -الف : میزان رضایتمندی مشتریان ۲) میزان سرمایه گذاری بانک در

منابع انسانی ۳) رشد دارایی بانک (موجودی صندوق مشخص در بازه زمانی) ۴) میزان سرمایه گذاری خارجی در

آن بانک ۵) میزان سوددهی ۶) میزان کیفیت و تنوع ارائه خدمات الکترونیک نسبت به سایر رقبا ۷) مدیریت زمان

۸) آموزش ومهارتهای نیروی کار ۹) وجود و تمرکز مدیریت استراتژیک ۱۰ ) اعتماد مشتریان به بانکها ۱۱ ) رضایت

( شغلی کارکنان بانک ۱۲ ) تجهیزات منابع پولی در بانکداری نوین ۱۳ ) استفاده از شاخص های بانک جهانی ۱۴

عملکرد خوب و شایسته مدیران

ب: چشم انداز بانک اقتصادی نمودن فعالیتهای بانک در جهت ایجاد مزیت رقابتی

۱ منظر مشتریان بانک

اهداف کلی: جلب رضایت مشتریان

معیارهای سنجش: میزان رضایت مشتریان (از طریق نظرسنجی)/ تعداد شکایات مشتریان از خدمات

اهداف کمی: افزایش میزان رضایتمندی مشتریان ۱۰ % در سال/ کاهش شکایات مشتریان ۱۰ % در سال

Management accounting Dr nikbakht [Year]

برنامه ها و ابتکارات اجرایی برگزاری جلسات دوره ای با مشتریان از طریق سایت

فراهم نمودن امکان بازدید مشتریان از بخش های

مختلف بانک/ تقویت ذهنیت ارباب رجوع

۲ منظر مالی

اهداف کلی: افزایش سود آوری بانک

میارهای سنجش: ۱ کاهش هزینه ۲ افزایش درآمد

اهداف کمی: ۱ کاهش هزینه ۲% در سال ۲ افزایش در آمد ۵% در سال

برنامه ها وابتکارات اجرایی: اشاعه آگاهی نسبت به سرمایه گذاری برای افزایش درآمد و ایجاد حساسیت و انجام

تبلیغات مؤثر از طریق رسانه ها و …

۳ از منظر نوآوری/ آموزش/ فراگیری

اهداف کلی: گسترش فعالیتهای تحقیق ونوآوری و استقرار نظام سازمانهای یادگیرنده

و… ۲ تعداد پروژه های تحقیقاتی کاربردی و… ICDL معیارهای سنجش: ۱ تعداد کارکنان دارای مدارک

و مدارک مورد نیاز بان) ۲ افزایش ICDL اهداف کلی: ۱ افزایش ۲۵ نفر در سال (تعداد کارکنانی که مدرک

%۵۰ در سال (تعداد پروژه های تحقیقاتی کاربردی و …)

برنامه ها وابتکارات اجرایی: اشاعه تفکر سیستمی/ نهادینه کردن ارتباطات کارآمد مبتنی بر اشاعه دانش

۴ منظر فرایندهای داخلی

اهداف کلی: استقرار سیستم های کیفیت وسیستم های مؤثر در بانک

و … ICDL معیارهای سنجش: ۱ مدارج بدست آمده در مدل کیفیت و … ۲ کسب گواهینامه

و… ICDL اهداف کمی: بدست آوردن سرآمدی/ اخذ گواهینامه

برنامه ها و ابتکارات اجرایی: توسعه سیستم مدیریت منابع انسانی/ توسعه نظام سرمایه گذاری/ مکانیزه کردن

فرآیندها و …

—————————————————-

Management accounting Dr nikbakht [Year]

تمرین ۵ یک شرکت مشاوره که ارائه دهنده دامنه وسیع و متنوعی از خدمات است قرار است بزودی برای

استخدام نیروی متخصص کارآمد از مصاحبه استخدامی با دانشجویان دانشگاه شما داشت باشد.این شرکت بیش از

۲۰۰۰۰ نفر پرسنل متخصص در ۲۷۵ دفتر در ۱۱ کشور جهان دارد. اغلب مشتریان این شرکت،شرکت های بزرگ

در صنایع مختلف هستند.بدلیل فرصت های خوب جهت کسب تجربه و نیز امکان مسافرت به کشورهای مختلف،

شما بسیار به اشتغال در این شرکت علاقمندید. دو هفته دیگر زمان انجام مصاحبه است و شما می خواهید درباره

شرکت و کاوش تحقیق کنید تا برای مصاحبه آماده شوید. مطلوبست:

بطور مختصر صفحه توضیح دهید که تصور شما از کار این و شرح وظایف شغلی این شرکت چیست؟ برای اینکه

یک مشاور موفق در این شرکت باشید لازم است از چه مهارت هایی برخوردار باشید؟

جواب  این شرکت دارای کارشناسان و متخصصان خبره می باشد که وظایف خودآگاهی دارند وتجربه کافی

دارند و چون این شرکت بین المللی است و یکی از شرایط آن تسلط بر زبان خارجی می باشد که بایستی روی

آموزشی و تربیت پرسنل مالی، سرمایه گذاری کرد. وقتی فردی بعنوان کارشناس یا مشاور استخدام می شود

بایستی اطلاعات کافی از فعالیت شرکت داشته باشد تا در مواقع بحرانی و حساس بتواند تصمیم گیری کند و نظر

بدهد. چون اگر تسلط نداشته باشد و همچنین اطلاعات و آگاهی کافی نداشته باشد، مشاور خوبی نخواهد شد.

—————————————————-

تمرین ۶ خدماتی که یک بانکهای کشور ارائه می دهد عبارت است از: دادن وامهای وثیقه ای، وام های اقساطی،

وام های تجاری، حسابهای قرضالحسنه، جاری و کوته مدت و بلند مدت. مدیریت این بانک می داند که تجزیه و

تحلیل فعالیت می تواند برای بررسی میزان اثر بخشی عملیات بانک مورد استفاده قرار گیرد. مطلوبست:

الف- توضیح دهید تجزیه و تحلیل فعالیت چه کاربردی در این بانک دارد و چه اطلاعاتی در اختیار مدیریت

قرار می دهد.

ب- شش تا هشت نمونه از فعالیت هایی که انتظار دارید در عملیات این بانک شناسایی شوند را نام ببرید.

جواب  الف : از هزینه مالی بر مبنای فعالیت برای افزایش دقت، تحلیل هزینه ها استفاده می شود و با ردیابی

دقیقتر هزینه ها بخصوص هزینه های سربار به محصول یا یک مشتری خاص صورت می گیرد.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

چون این بانک دارای فعالیتهای مختلف می باشد پس برای مدیریت مهم است که بهای واقعی هر فعالیت را

بداند و اینکه این فعالیت، سودی به همراه دارد یا خیر تا بتواند نقاط قوت و ضعف خود و کارمندان را شناسایی

کرده و روی آن کار کند نهایتاً منجر به مشتری بیشتر وسود بیشتر می شود.

– ب: تعداد درخواست وام در یک بازه زمانی مشخص ۲ تعداد وام های اعطایی در یک بازه زمانی مشخص ۳

تعداد مشتریان خوش حساب در بازپرداخت وام و اقساط ۴ تعداد کارکنان کلیدی و ماهر ۵ میزان رضایتمندی

مشتریان ۶ میزان سرمایه گذاری بانک در منابع انسانی ۷ رشد دارایی بانک (منظور موجودی صندوق در بازه

زمانی مشخص) می باشد.

—————————————————-

تمرین ۷ یک شرکت تولید کننده تراشه و قطعات کامپیوتری اخیرا حافظه جدیدی ساخته است که بسیار سریعتر

از نمونه های قبلی کار می کند. بدلیل تقاضای بالا برای تراشه جدید،فرآیند آزمایش آن بطور کامل اما با عجله

انجام شد.شما بعنوان مدیر عملیاتی شرکت چند ماه پس از ورود تراشه به بازار و فروش خوب آن متوجه شدید

که این تراشه ایراد کوچکی دارد که امکان کشف آن در شرایط عادی بسیار دور از انتظار است. اکنون که ایراد

تراشه را می دانید آیا باید آن را افشا کنید؟ اگر پاسختان مثبت است، برای چه کسانی باید این موضوع را افشا

کنید؟

جواب  بله  بایستی افشا گردد (به خریداران قبلی محصول)

زیرا اگر افشا نکنیم به هر دلیلی مشتریان بفهمدن، ارزش و اعتبار شرکت زیر سؤال می رود و به شرکت بعنوان

یک کلاهبردار نگاه می شود ولی اگر خود شرکت اعلام نماید دیگر به آن نسبت کلاهبردار نمی دهند بلکه می

گویند اشتباهی پیش آمده و شرکت خواهان اصلاح آن می باشد مثلاً شرکت تویوتا ژاپن با آن همه عظمت چند

وقت پیش فراخوان داد که بعضی از خودروها به نمایندگی مجاز مراجعه نمایند.

—————————————-

پاسخ سوالات و تمرینات فصل ۲

Management accounting Dr nikbakht [Year]

سوال ۱) دو نوع استراتژی رقابتی شرکتها را نام برده و آنها را توضیح دهید.

جواب  الف: استراتژی رهبری هزینه (استفاده از استراتژی رقابتی کمترین هزینه از طریق افزایش بهره وری در

تولید، توزیع یا هزینه های عمومی و اداری حاصل می شود/ پایین ترین قیمت است.) که هدف آن قبضه سطح

گستره ای از بازار از طریق داشتن کمترین هزینه در بین شرکتهای موجود در صنعت است. در خط تولید آن

تنوع محصولات کم می باشد (تولیدات انبوه با کمترین هزینه) و تأکید بر کمترین هزینه ممکن توأم با داشتن

بالاترین کیفیت و حفظ مشخصه های ضروری محصول است و در بازاریابی تأکیدش بر قیمت پایین می باشد.

این استراتژی تا زمانی موفق است که مشتری دریابد کیفیت و تمایز ویژگیهای اصلی وکلیدی محصول یا خدمت

شرکت برابر یا در حد قابل قبولی نست به محصولات شرکت های موجود در بازار است وگرنه از خرید

محصولات امتناع می ورزد.

ب: استراتژی رقابتی تمایز: (استراتژی ارائه خدمات به بهترین وجه یا تولید محصولاتی با بهترین خصوصیات

مدنظر مشتریان) در این استراتژی با افزایش کیفیت محصول قیمت محصول را بالا برده بدون اینکه هزینه ها را

کاهش دهند و نهایتاً سودآوری بالایی داشته باشند و هدف آن قبضه سطح گسترده ای از بازار و تولید محصولات

و خدمات منحصر به فرد و متنوع که در بازار از نظیر آن وجود ندارد و ابتکار در متمایز ساختن محصولات شرکت

از سایر شرکتهای رقیب و نهایتاً قیمت معقول با توجه به ویژگیهای منحصر به فرد محصول. نقطعه ضعف آن عدم

توجه به کاهش هزینه و نادیده گرفتن لزوم یک بازاریابی تهاجمی و مستمر برای تقویت تصور تمایز در اذهان

مشتریان که اگر مشتری بهاین تمایز پی نبرد به سمت محصولات ارزانتر می رود.

—————————————————-

سوال ۲) شرکتی را نام ببرید که استراتژی رهبری هزینه را برگزیده و موفق شده است.

جواب  استراتژی رهبری هزینه مثلاً در شرکت و صنعت ساخت دوربین های ارزان قیمت (کداک)، کنون و

سنوی شرکت بیک/ شرکت مک دونالد/ شرکت نیکلن الکتریک

—————————————————-

Management accounting Dr nikbakht [Year]

سوال ۳) شرکتی را نام ببرید که استراتژی تمایز را برگزیده و موفق شده است.

جواب  استراتژی تمایز در شرکتهای نظیر لوازم آرایشی، پوشاک و خودروسازی بسیار قوی عمل می کند مثلاً

شرکت مرسدس بنز یکی از شرکتهایی است که براساس استراتژی تمایز عمل می کنند.

شرکت دو پنیر، شرکت ص/ شرکت ایر/ شرکت ب.ام.و

سوال ۴) نقشه استراتژی چیست و چگونه از آن استفاده می شود؟

جواب  نقشه استراتژی: به طرحی که اجزای استراتژی و رابط درونی (علت و معملولی) بین چهار جنبه موجود

در کارت ارزیابی متوازن (عملکرد مالی، رضایت مشتری، فرایندهای داخلی، یادگیری و ابتکارات) را نشان می

دهد اصطلاحاً نقشه استراتژی می گویند. مدیران باکمک این نقشه (شکل) می توانند متوجه شوند که چگونه

موفقیت در هر جنبه از کارت ارزیابی متوازن می تواند به موفقیت در سایر جنبه ها اثر گذاشته و موفقیت کلی

سازمان را منجر شود.

—————————————————-

چیست و چگونه از (SWOT) سوال ۵) تجزیه و تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدات بیرونی شرکت

آن استفاده می شود؟

جواب  اولین مرحله در شناسایی یک استراتژی رقابتی با دوام برای یکی شرکت، انجام تجزیه و تحلیل نقاط

مشخص کردن تک تک این عناصر برای شرکت، ،(SWOT) قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدات بیرونی علیه شرکت

تعیین استراتژی کلی شرکت (رهبری هزینه یا تمایز) ومشخص کردن عوامل اصلی موفقیت شرکت است.

(SWOT) یک روش سیستماتیک برای شناسایی عوامل اصلی مؤثر بر موفقیت شرکت SWOT تجزیه و تحلیل

مهارتها و منابعی که شرکت فراوانتر از شرکتهای دیگر در اختیار دارد یعنی به شکل منحصر به :(S) است نقاط قوت

فردی از این مهارتها و صلاحیت ها خاص برخوردارند که شرکتهای رقیب برخوردار نیستند (صلاحیت هسته ای)

نقاط ضعف بیانگر نبود مهارتها یا صلاحیتهای لازم در شرکت است که شرکت رقیب از آن برخوردار است. فرصتها

و تهدیدها با توجه به محیط خارج از شرکت شناسایی می گردند. فرصتها موقعیتهای مطلوب و فهم در محیط

فعالیت شرکت هستند. فرصتها و تهدیدات را می توان به سادگی واز طریق تجزیه و تحلیل صنعت و بررسی

Management accounting Dr nikbakht [Year]

وضعیت شرکتهای رقیب شناسایی نمود . با تجزیه وتحلیل نقاط قوت، فرصتها و تهدیدات بیرونی علیه شرکت

تجزیه وتحلیل استراتژی شرکت ممکن می شود یعنی با شناسایی دقیق SWOT با جلب توجه بر نقاط (SWOT)

عوامل بحرانی شرکت، مدیران اجرایی و رؤسا می توانند تفاوت موجود در نقطه نظرات و راهکارهای مختلف را

بعنوان ابزاری برای درک بیشتر و احتمالاً دستیابی به یک اجماع بین مدیران در SWOT بهتر درک کنند پس

خصوص عواملی است که بر موفقیت شرکت اثر گذارند

—————————————————-

سوال ۶) نقش مدیریت هزینه با توجه به معیارهای غیرمالی در سنجش عملکرد شرکت (نظیر تحویل به موقع

محصولات یا ارائه به موقع خدمات به مشتریان، و نیز میزان رضایت مشتری) چیست؟

جواب  سیستم مدیریت هزینه از مقیاس های موفقیت استراتژیک استفاده می کند که بسیاری از آنها غیرمالی

هستند نظیر سهم از بازار، امروزه کیفیت محصول، رضایت مشتری و فرصت های رشد که موقعیت رقابتی بالقوه و

جاری شرکت را از ۳ جنبه مورد بررسی قرار می دهد ۱) جنبه مشتریان ۲) جنبه فرایندهای داخلی ۳) جنبه

یادگیری و ابداعات (منابع انسانی) و عوامل غیرمالی دیگر نظیر عوامل اجتماعی، روابط دولتی، رفتار اخلاقی و

حرفه ای مدیریت می باشد که مدیریت هزینه بر آنها نقش دارد.

نقش مدیریت هزینه و سنجش عملکرد شرکت این است که مدیرت هزینه به اطلاعات استراتژیک دسترسی دارد

که باعث می شود شرکت از جریان رقابتی منحرف نشود و مدیریت شرکت اقدام به اتخاذ تصمیمات تولیدی و

بازاریابی می کند که سازگاری بیشتری با استراتژی و اهداف شرکت دارد و در انتخاب نوع محصول و انتخاب

مشتریانی که سودآوری بالایی برای شرکت ندارند تأثیر دارد و همچنین مدیریت هزینه باعث می شود که تصمیم

گیریها صرفاً براساس حدس و گمان نباشد. شفافیت اهداف و سیر حرکت شرکت/ توانایی ایجاد یک تصویر

مطلوبست و واضح در ذهن مشتریان و عرضه کنندگان شرکت/ اخذ تصمیمات صحیح برای سرمایه گذاری/

توانایی روشنایی سودمندترین محصولات، مشتریان و بازارها توانایی در جهت محک زنی اثربخش و رقبا که منجر

به استفاده از راهبردهای اثربخش توسط شرکت می شود.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

سوال ۷) عوامل اصلی ایجاد موفقیت شرکت کدامند؟ چهار عامل اصلی ایجاد موفقیت در یک شرکت

خودروسازی را نام برده و توضیح دهید که چرا از نظر شما این عوامل برای موفقیت شرکت مهم هستند؟

جواب  عوامل اصلی ایجاد موفقیت شرکت:

۱ عوامل مالی ۱) سودآوری ۲) نقدینگی ۳) فروش ۴) ارزش بازار

۲) عوامل غیرمالی عوامل مربوط به مشتریان شرکت

۳) عوامل مربوط به فرایندهای داخلی

۴) عوامل مربوط به یادگیری و ابدعات (شامل منابع انسانی)

۴ عامل اصلی در شرکت خودروسازی:

۱ عوامل مالی: روند سودآوری شرکت و کفایت نقدینگی و جریان نقدی شرکت، گردش دارایی ها و موجودیها

و حسابهای دریافتی میزان فروش گروههای محصولات شرکت و روند فروش و درصد فروش محصولات جدید

شرکت و پیش بینی دقیق میزان فروش شرکت، قیمت بازار سهام شرکت همه از عوامل مالی هستند که مدنظر

شرکت ها می باشد.

۲ توجه به عوامل غیرمالی

عوامل مربوط به مشتریان شرکت: ۱ رضایت مشتری ۲ فروشندگان و توزیع کنندگان محصولات شرکت ۳

بازاریابی و فروش (تحقیق در خصوص بازار) ۴ تحویل به موقع محصول ۵ کیفیت (شکایت مشتری، مخارج

تضمین محصول)

۳ عوامل مربوط به فرآیندهای داخلی: ۱ کیفیت (تعداد محصولات معیوب و مرجوعی/ میزان ضایعات/ دوباره

کاریها و …) ۲ بهره وری (زمان چرخه! فاصله زمانی بین تهیه مواد خام و تکمیل محصول)/ کارایی کارکنان/

کارایی دستگاه های تولیدی/ میزان ضایعات و … ۳ انعطاف پذیری: (زمان چرخه محصول) ۴ آمادگی دستگاهها

(زمان بیکاری/ ظرفیت دستگاه و میزان فعالیت و…) ۵ ایمنی (تعداد حوادث)

۴ عوامل مربوط به یادگیری و ابداعات: ۱ نوآوری در مجهول ۲ تولید به موقع محصول ۳ توسعه مهارتها ۴

رعایت اصول اخلاقی در بین کارمندان ۵ صلاحیت حرفه ای

Management accounting Dr nikbakht [Year]

۵ سایر عوامل: روابط با نهادهای دولتی

عوامل بالا در موفقیت شرکت مهمند برای اینکه مشخص شود هر کدام از این موارد چگونه در موقعیت شرکت

دخالت دارند و معیارهایی که به شرکت امکان کنترل حرکتش به سوی دستیابی به اهداف استراتژیک را می

دهد تعیین گردند.

در شرکت خودروسازی : مشتری مداری / کرامت انسانی / مشارکت کارکنان / مسئولیت پذیری / خلاقیت و

نوآوری/ تکنولوژی روز/ رضایت ذینفعان/ جامعه و محیط زیست جزء عوامل اصلی موفقیت می باشد که هدف

آن تولید عرضه خودرو سواری با بیشترین انطباق با نیاز مشتریان بازار ایران با استفاده از تکنولوژی روز می باشد.

سوال ۸) چهار عامل اصلی ایجاد موفقیت برای یک موسسه مالی  اعتباری را نام ببرید.

جواب  ۱ مؤسسه مالی اعتباری علاوه بر جنبه های مالی که شامل سودآوری ونقدینگی و ارزش بازار و فروش

خدماتش می باشد عوامل غیرمالی نظیر ۲ کیفیت بالایی خدمات (از طریق دیجیتال کردن خدمات و …) ۳

رضایت مشتری ۴ ابتکار در نحوه ارائه خدمات جدید به مشتریان ۵ موقعیت و جایگاه موسسه در جامعه و در بین

رقبا

—————————————————-

سوال ۹) چهار عامل اصلی ایجاد موفقیت برای یک تعمیرگاه کوچک خودرو را نام ببرید.

جواب : ا- سودآوری/ نقدینگی/ فروش/ ارزش بازار← به جنبه سودآوری (مالی) اهمیت می دهد.

۲ ارائه خدمات با کیفیت و تحویل به موقع و رضایت مشتریان (مشتری مداری)

۳ استفاده از کیفیت بالای محصولات در تعمیرگاه که منجر به کاهش ضایعات در بلندمدت می شود.

۴ مسئولیت پذیری و تکنولوژی روز و …

—————————————————-

سوال ۱۰ ) کارت ارزیابی متوازن چیست؟ چهار جنبه اصلی آن را نام برده و توضیح دهید.

جواب  بهترین مرحله در تدین استراتژی های تجاری شرکت است که برای تقویت و حمایت از استراتژی

شرکت و گزارش عوامل اصلی ایجاد موفقیت به مدیران مربوط است. زمانی که تمرکز سیستم اطلاعاتی شرکت

Management accounting Dr nikbakht [Year]

براساس استراتژی آن (راهبری هزینه ی نماید) مشخص شود، عوامل اصلی ایجاد موفقیت (مالی/ غیرمالی) با

اندازه گیری، جمع آوری و اغلب به شکل کارت ارزیابی متوازن گزارش می شوند. این کارت در برگیرنده تمام

عوامل اصلی ایجاد موفقیت شرکت است (و از ۴ جنبه عملکرد مالی / رضایت مشتری / فرایندهای داخلی/

یادگیری و ابتکارات قابل بررسی است.) در این کارت، عوامل موفقیت در سطوح مختلف شرکت خرد شده و

ارزیابی می شوند تا ارزیابی شودکه هر سطح تا چه حد در دستیابی به اهداف جزئی شده موفق عمل کرده است.

در طراحی این کارت نیازهای اطلاعاتی مدیریت نظیر به موقع بودن/ محرمانه بودن و سطح سازمانی مناسب در

نظر گرفته می شود.

۱ جنبه مالی: هدف  ۱) کاهش هزینه ها← معیار سنجش: قیمت تمام شده محصولات شرکت ← افزایش ارزش

سهام شرکت

افزایش رشد درآمد شرکت ← (EPS) 2) افزایش درآمدها ← معیار سنجش: سود هر سهم

میزان دستیابی به این اهداف سنجیده می شود و میزان افزایش و کاهش معیارها مشخص می شوند و نهایتاً برنامه

ها و راهکارهای ابتکاری برای دستیابی به مقدار کمی مذکور ارائه می شوند.

۲ جنبه فرایندهای داخلی: فعالیتهایی که به شرکت مزیت رقابتی در بازار اعطا می کند از طریق بهبود کارایی

عملیات کاهش فعالیتهای غیر اساسی/ بهبود و تحلیل هزینه ها وهر موضوعی که به عملیات کارا منجر شود.

۳ جنبه نوآوری/ آموزشی و فراگیر: ما را در ارائه یک موضوع استراتژیک تعریف شده در جنبه فرآیندهای

داخلی پشتیبانی وتقویت می کند از طریق (شایستگی وداشتن دانش فنی/ نوآوری و تکنولوژی/ آموزش برای

مدیریت هزینه ها)

۴ جنبه مشریان: از طریق جذب مشتریان/ پیش گامی در قسمت گذاری/ ارائه خدمات به موقع علاوه بر انتخاب و

اجرای یک استراتژی رقابتی مناسب توجه به ۳ عنصر هزینه/ کیفیت/ زمان در موفقعیت شرکتها مؤثرند.

—————————————————-

سوال ۱۱ ) استفاده از کارت ارزیابی متوازن با استفاده صرف از معیارهای مالی را مورد مقایسه قرار دهید.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

جواب  ابتدا باید زنجیره استراتژی را تکمیل کرد واطمینان حاصل کرد که کل اجزای استراتژی با هم انطباق

دارند. همچنین کل مشارکت کنندگان در سازمان بایستی قادر به بررسی و اجرای زنجیره استراتژی باشند. هدف

محدود کردن موضوعها و زنجیره ها به چند سطح استراتژیک اساسی می باشد. به شکلی که کلی تعداد موضوع

باشند تا به « جنبه مالی » ۲۵ موضوع باشد ونهایتاً در ارتباط با موضوع مربوط به – ها در زنجیره نباید بیش از ۲۰

عنوان موضوعهای استراتژیک شناخته شود یعنی فقط افزایش ارزش سهام شرکت و افزایش نرخ رشد درآمد

شرکت مهم می باشد و تمرکز بر گزارشات مالی و تحلیل هزینه ها، استانداردسازی و هزینه های استاندارد می

باشد و اطلاعات استراتژیک در آن نقش ندارد و احتمال انحراف از جریان رقابتی وجود دارد و مدیریت اقدام

به تصمیماتی می گیرد که با اهداف و استراتژی شرکت ناسازگار است یا در انتخاب نوع محصول و انتخاب

مشتریان اشتباه می کند و …

سوال ۱۲ ) تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش را شرح دهید.

جواب  تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش یک ابزار تحلیل استراتژیک برای درک بهتر مزیت های رقابتی شرکت.

زنجیره ارزش ۱ در شرکت تولیدی: با توسعه محصول قدیمی یا طراحی محصول جدید شروع و با خرید مواد/

تولید محصول/ فروش و خدمات پس از فروش خاتمه می یابد.

۲ در شرکت خدماتی: با دریافت تقاضا از سوی مشتری شروع و با انجام یکسری فعالیتها و خدمات برای جلب

رضایت مشتری خاتمه می یابد. (بدلیل اینکه جریان فیزیکی قابل رؤیت ندارند توضیح زنجیره ارزش مشکل

است).

واژه زنجیره ارزش به این دلیل استفاده می شود که هدف از هر فعالیت افزایش ارزش محصول یا خدمات از

دید مشتری است. تجزی ه و تحلیل زنجیر ه ارزش ب ر کل زنجیر ه ارزش محصول ا ز طراحی گرفت ه ت ا تولید و

خدمات پس از فروش محصول متمرکز است. مفهوم تجزیه و تحلیل این است که با بررسی دقیق هر یک از

فعالیتهای موجود در زنجیره ارزش می توان فعالیتهایی که شرکت از دیدگاه رقابتی بیشترین یا کمترین توفیق را

دارند مشخص کرده و روی آنها برنامه ریزی کرد:

به تجزیه و تحلیل هزینه (فعالیتهای قبل از تولید محصول= فعالیتهای بالادستی ← مدیریت زنجیره تأمین

Management accounting Dr nikbakht [Year]

به تجزیه و تحلیل هزینه (فعالیتهای بعد از تولید محصول= فعالیتهای پایین دستی ← تجزیه و تحلیل سودآوری

تعیین اینکه کدام بخش یا بخش های زنجیره ارزش باید انتخاب شوند یک تجزیه و تحلیل استراتژیک مبتنی بر

مدیریت رقابتی شرکت است یعنی جایی که شرکت می تواند بهترین ارزش را برای مصرف کننده نهایی با

کمترین هزینه ممکن فراهم کند و ۳ مرحله دارد که شامل:

۱ شناسایی فعالیتهای زنجیره ارزش: از دید مشتری دارای ارزش می باشد و قابلیت فروش در بازار را داراست،

یعنی نتیجه فعالیت را می توان در بازار فروخت.

۲ شناسایی محرکهای هزینه فعالیتهای دارای ارزش افزوده: عاملی که سطح کل هزینه را تغییر می دهد و عامل

ایجاد کننده هزینه است (شناسایی عوامل اصلی ایجاد شده هزینه در هر فعالیت)

۳ ایجاد یک مزیت رقابتی برای شرکت از طریق کاهش هزینه ها یا اضافه کردن

۱)شناسایی مزیت رقابتی (رهبری هزینه/تمایز)

۲) شناسایی فرصتهای موجود برای ایجاد ارزش افزوده

۳) شناسایی فرصتهای موجود برای کاهش هزینه ها

۴) استفاده مفید از ارتباط بین فعالیتها در زنجیره ارزش

از تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش می توان برای تعیین اینکه در چه نقاطی هزینه ها را می توان کاهش داد یا بر

ارزش زنجیره ارزش سازمان اضافه نمود استفاده کرد: مرحله ۱) تدوین مأموریت اجتماعی و ارائه خدمات لازم

برای برآورده ساختن نیازهای عمومی سازمانهای غیر انتفاعی است مرحله ۲) تأمین منابع برای سازمان اعم از

پرسنل و تجهیزات مورد نیاز است. مرحله ۳ و ۴) راه اندازی سازمان و ارائه خدمت به مشتریان

—————————————————-

تمرین ۱

جواب  الف: شرکت نورافزا از استراتژی تمایز استفاده می کند زیرا محصولاتی که تولید می کند با کیفیت

منحصر به فرد و متمایز هستند. پیشنهاد می شود با مواد باقیمانده از خط تولید کلاسیک همه مواد مصرف شده و

محصولات کلاسیک را برای آخرین بار تولید و سپس این خط متوقف گردد و از امکانات آن برای گسترش خط

Management accounting Dr nikbakht [Year]

جدید (لامپ کم مصرف) استفاده گردد و نیروهای این بخش تحت آموزش قرار گرفته و در سایر بخش ها

استفاده شوند تا تجربه خودشان را در اختیار آنها قرار دهند.

قوت؛ مرغوبیت کالا و تجربه و تخصص کارکنان می باشد. :S : ب

ضعف؛ نبود تقاضای کافی برای محصولات خط کلاسیک :W

فرصتها؛ افزایش تقاضا برای لامپ کم مصرف :O

تهدیدها؛ استفاده از خط سنتی که بایستی تعلیل گردد. :T

ج: زنجیره ارزش،

فعالیت ارزشی

خط قدیم فعالیت کند

خط جدید جایگزین قدیم

شود

۱ خرید مواد اولی

۲ تهیه محصولات جدید

۳ بازاریابی

احتیاجی به خرید مواد

اولیه نمی باشد بایستی

خط جدید جایگزین کند

نیاز دارد

بایستی مواد جدیدی

خریداری شود

آموزش به پرسنل قدیمی /با

توجه افزایش قیمت برق

مصرفی، تولید لامپ کم مصرف

به بازاریابی نیاز ندارد.

د: کارت ارزیابی متوازن

منظر مالی

اهداف کلی

معیارها

اهداف کمی

برنامه (پیشنهاد)

افزایش سودآوری

کارخانه

کاهش هزینه در خط

کلاسیک افزایش

درآمد در خط جدید

کاهش ۳۰ % در سال

افزایش ۲۰ % در سال

آموزش به کارگران

قدیمی و تعطیلی خط

کلاسیک

منظر مشتریان

Management accounting Dr nikbakht [Year]

اهداف کلی

معیارها

اهداف کمی

برنامه (پیشنهاد)

جلب رضایت مشتریان

سنجش میزان رضایت

افزایش ۲۰ % در سال

برگزاری جلسات با

مشتریان و آگاه شدن

از مشکلات و نیازهای

آنان

تمرین ۲

جواب – الف: می تواند ترکیبی از ۲ استراتژی رقابتی رهبری هزینه و تمایز باشد. همچنین بعنوان ابزار بهینه

کاوی یا تراز نسبی توسط حسابرسین استفاده می شود زیرا الگوی سایر شرکتها می باشد.

ب: زنجیره ارزش

فعالیت ارزشی

تنها کار می کند

تعامل با سازندگان قطعات

ساخت دوربین

ممکن است تنوع در

محصولاتش نباشد و محصولاتش

امکانات پیشرفته را نداشته باشند

می توانند محصولات جدید،

متنوع، پیشرفته و طبق سلایق

مشتریان تولید کند و در رقابت

هم موفق شود

این شرکت بایستی دامه فعالیتهایش را گسترش داده و شرکتهای تولید کننده دوربین را تحت سلطه خود بگیرد و

از این طریق سطح وسیعی از بازار را قبضه کرده و بتواند هزینه های بالای خود را پوشش داده و به سود بیشتری

برسد.

—————————————————-

تمرین ۳

جواب – الف: استراتژی این شرکت ترکیبی می باشد یعنی شرکت سعی در کیفیت بالای محصول و تحمیل

کمترین هزینه به مشتریانش دارد. دلایل استفاده از انواع کارتن برای بسته بندی کالا استفاده از مواد ارزان و در

Management accounting Dr nikbakht [Year]

دسترس بودن، چاپ پذیری، قابلیت استفاده از تبلیغات، بازیافت آنی می باشد. رویکردی است که طی آن

« بستر کارت متوازن با یک سیستم اندازه گیری عملکرد » استراتژی سازمان با مشارکت سطوح مختلف سازمان

استراتژی سازمان به اهداف استراتژیک، اهداف کمی شاخص های اجرا نشده است.

ب: زنجیره ارزش

فعالیت ارزش

صنعت مقواسازی

صنعت بسته بندی

تولید مقوا برای بسته بندی

تنوع در محصولاتش نیست و

امکان پیشرفت زیادی وجود

ندارد

می توانند هر نوع

محصولی را با هر نوع

بسته بندی رنگارنگ و

طبق سلایق مشتریان می

تواند در بازار رقابتی

پیشرفت کند

این شرکت بایستی فعالیت خود را در زمینه بسته بندی گسترش بدهد و با شرکتهای بسته بندی دیگر رقابت نموده

و آنها راتحت سلطه خود قرار دهد یعنی قبضه بازار را بدست بگیرد و با این استراتژی هزینه های خود را کاهش

داده و به سود بیشتری برسد.

ج: چشم انداز شرکت کارتن: اقتصادی نمودن فعالیت های شرکت در ایجاد مزیت رقابتی در جهان

۱) از منظر مشتریان: جلب رضایت مشتری و جذب مشتری/ تقویت تکریم ارباب رجوع/ کیفیت بازار خدمات به

مشتری/ ارائه خدمات به موقع پیش گامی در قیمت گذاری

۲) از منظر مالی: افزایش سودآوری شرکت/ کاهش↓ و افزایش↑/ ایجاد حساسیت برای کاهش هزینه و انجام

تبلیغات مؤثر برای ↑ افزایش درآمد فروش/ افزایش ارزش سهام در بازار رقابتی/ افزایش نرخ رشد درآمد

شرکت.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

۳) از منظر فرآیندهای داخلی: استقرار سیستم مکانیزه و متنوع برای بسته بندی های رنگارنگ و …/ بدست آوردن

کارایی و سودآوری/ میزان ضایعات را به حداقل رساندن / توسعه مدیریت منابع انسانی و کاهش فعالیتهای

غیرانسانی/ بهبود کارایی عملیات/ بهبود و تقلیل هزینه ها

۴) از منظر نوآوری/ آموزش/ فراگیری: گسترش فعالیتهای تحقیق و نوآوری و استقرار نظام سازمانهای یادگیرنده/

تعداد کارکنان با هر مدارک تجربی عالی/ تعداد تحقیقات و پروژه های کارپروی افزایش یابد/ اشاعه نظام

سیستمی/ نهادینه کردن ارتباط شایستگی و داشتن تلاش فنی/ نوآوری و تکنولوژی/ آموزش برای مدیریت هزینه

ها

—————————————————-

تمرین ۴

فعالیت های دارای

ارزش

راهکارهای ۱) استفاده از

خطوط هوایی قدیمی

راهکار ۲) خرید قطعات از شرکتهای

خارجی

خرید مواد اولیه،

تهیه قطعاتی که خود

شرکت می تواند آنها

را بسازد،

مونتاژ

این مرحله از تجزیه و

تحلیل زنجیره ارزش وارد

نمی شود

شرکت ۱۰۰۰۰ تومان برای

خرید هر قطعه پرداخت

می کند

هزینه عملیات تولید

(مونتاژ) هر قطعه محصول

۱۰۰ تومان است

این مرحله در تجزیه و تحلیل زنجیره

ارزش وارد نمی شود

شرکت قطعات را با صرف هزینه ۵۰۰۰

تومان برای هر قطعه و سرمایه

۱ تومان در هر ماه /۰۰۰/ گذاری ۰۰۰

می تواند بسازد.

هزینه عملیات تولید (مونتاژ) هر قطعه

محصول ۱۰۰۰ تومان است.

با شرکت دیگری قرارداد بسته می

Management accounting Dr nikbakht [Year]

بازاریابی، توزیع و

سرویس دهی

هزینه ماهیانه بازاریابی،

توزیع و سرویس دهی

۵ تومان /۰۰۰/ برابر ۰۰۰

است

شود که به ازاء فروش هر قطعه از

محصولات (آلومینیوم در تولید بدنه

هواپیما) ۱۵۰۰ تومان بابت انجام

فعالیتهای بازاریابی به آن شرکت

پرداخت شود.

—————————————————-

تمرین ۵

:

الف  با انجام تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش به مدیران شرکت موج در خصوص ساخت یا خرید قطعات ونیز

تصمیم گیری برای واگذاری عملیات بازاریابی، توزیع و سرویس دهی به شرکت دیگر کمک کنید.

ب  این شرکت باید به خرید قطعات ادامه دهد یا آنها را خودش تولید کند؟ پاسخ خود را توضیح دهید.

ج  آیا این شرکت باید بازاریابی، توزیع، و سرویس دهی به مشتریانش را خودش انجام دهد یا اینکه این عملیات

را به شرکت دیگری واگذار نماید؟ پاسخ خود را توضیح دهید.

فعالیت های

دارای

ارزش

راهکار ۱) تداوم فعالیت به شکل کنونی

راهکار ۲) تولید قسمتی از قطعات

بوسیله خودش و واگذاری کار

بازاریابی و سرویس دهی

۱ خرید

مواد اولیه

بی تأثیر

بی تأثیر

۲ تهیه

اگر قطعه را تولید نکند بایستی برای هر

اگر قطعه را خودش تولید کند هزینه

Management accounting Dr nikbakht [Year]

قطعاتی که

خودش می

تواند بسازد

۱۳۰ ریال / قطعه هزینه ای معادل ۰۰۰

بپردازد

ای معادل

(۵۰۰?۸۰)+۳۵۰۰۰=۷۵۰۰۰

۳ مونتاژ

۱۱۰ ریال / برای مونتاژ بایستی ۰۰۰

هزینه کند

۱۱۰ ریال / برای مونتاژ بایستی ۰۰۰

هزینه کند

۴ بازاریابی

و توزیع

اگر خودش انجام دهد دیگر صرفه

جویی ندارد یعنی هزینه ای معادل

۱۲۵/۰۰۰ ریال صرفه جویی دارد

با انعقاد قرارداد شرکت دیگر و یا

واگذاری هزینه ای معادل

۱۰۵?۵۰۰=۵۲/۵۰۰

۵ کل

هزینه های

مربوط به

تفکیک

(۱۳۰?۵۰۰)+۱۲۵/۰۰۰=۱۹۰/۰۰۰

۱۲۷/۵۰۰<190/000

(۷۵/۰۰۰+۵۲/۵۰۰)=۱۲۷/۵۰۰

ب: با توجه به نتایج بدست آمده از تجزیه و تحلیل زنجیره ارزش اگر خود شرکت این قطعات را بسازد به نفع آن

۵۵ ریال سود می برد. / ۱۹۰ ) یعنی ۰۰۰ /۰۰۰-۱۲۷/ می باشد و چیزی خود ( ۵۰۰

ج: با توجه به نتایج بدست آمده از تجزیه و تحلیل زنجیرهارزش اگر عملیات بازاریابی توزیع و سرویس دهی به

۱۲۵/ مشتریان را به شرکت دیگر واگذار کند سود بیشتری می برد زیرا هزینه بازاریابی برای خود شرکت ۰۰۰

۷۲ شرکت بیشتر سود /۵۰۰ =(۱۲۵/۰۰۰-۲۵/ ۵۲ و به اندازه اختلاف یعنی ( ۵۰۰ / ریال و هزینه انعقاد قرارداد ۵۰۰

می برد.

—————————————————-

——————————-

پاسخ سؤالات و تمرینات فصل ۳

Management accounting Dr nikbakht [Year]

سوال ۱) اطلاعات هزینه های مربوط، در انجام کدام وظایف مدیریت کاربرد دارند؟

جواب – هزینه های مربوط است که در آینده رخ دهد وانتخاب هر راهکار بتواند باعث وقوع یا عدم وقوع آن

شود. مفهوم هزینه مربوط زمانی کاربرد دارد که تصمیم گیرنده (مدیریت) بخواهد از بین ۲ یا چند راهکار یکی

را انتخاب نماید. فرد تصمیم گیرنده برای اینکه بتواند تعیین کند کدام راهکار بهتر است باید ابتدا مشخص کند

کدام راهکار منفعت بیشتری (معمولاً ریالی) دارد ← بنابراین مدیر نیازمند اطلاعاتی در خصوص هزینه های

مربوط به تصمیمی است که می خواهد اخذ نماید. هزینه های مربوط در انجام ۳ وظیفه اصلی مدیریت که شامل

هزینه یابی محصول/خدمت/برنامه ریزی و تصمیم گیری/ کنترل عملیات و مدیریت است.

سوال ۲) تفاوت هزینه های مستقیم و غیرمستقیم را با ارائه یک مثال از هر کدام توضیح دهید.

جواب – هزینه مستقیم؛ هزینه هایی که به راحتی و با شیوه اقتصادی و مقرون به صرفه به یک مخزن هزینه یا یک

موضوع هزینه قابل ردیابی است: هزینه پارچه در دوخت لباس/ هزینه چرم در ساخت کفش هزینه مستقیم اند

زیرا هزینه پارچه و چرم را مستقیماً و براحتی در هر لباسی یا کفشی که تولید می شود قابل ردیابی است هزینه

تهیه غذای مسافر در خطوط هواپیمایی؛ هزینه مستقیم است. (محرک هزینه برای هزینه های مستقیم عبارتنداز

تعداد واحدهای آن موضوع هزینه)

هزینه غیرمستقیم: روشی ساده و اقتصادی برای ردیابی یک هزینه غیرمستقیم به مخزن هزینه یا موضوع هزینه

وجود ندارد: هزینه برق مصرفی در کارخانه تولید کفش، هزینه غیرمستقیم است چون برای ساخت هر جفت

کفش مقرون به صرفه نیست که مشخص شود چقدر برق مصرف شده است./ هزینه سرپرستی کارکنان تولید/

هزینه آب/ هزینه برق/ گاز/ تلفن/ هزینه سوخت هواپیما مصرف شده است ولی هزینه سوخت برای هر پرواز

هزینه مستقیم است. (تخصیص هزینه های غیرمستقیم را با کمک محرکهای هزینه انجام می دهند.)

—————————————————-

سوال ۳) آیا تمام هزینه های مستقیم، متغیرند؟ توضیح دهید.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

جواب – هزینه های مستقیم (مواد مستقیم و دستمزد مستقیم) متغیر می باشند یعنی هر هزینه مستقیمی متغیر است

اما هر هزینه متغیری مستقیم نیست. مثلاً هزینه سربار کارخانه که متغیر می باشد ولی جزء هزینه های مستقیم نمی

باشند.

سوال ۴) آیا می توان گفت که تمام هزینه های ثابت، غیرمستقیم هستند؟ توضیح دهید.

جواب – هر هزینه ثابتی غیرمستقیم است ولی هر هزینه غیرمستقیمی ثابت نیست مثلاً هزینه اجاره و هزینه

استهلاک ساختمان جزء هزینه غیرمستقیم می باشد. مانند هزینه روغن کاری ماشین آلات

سوال ۵) محرک هزینه را تعریف کنید.

جواب – محرک هزینه: هر عاملی که باعث تغییر در سطح هزینه کل شود. محرک هزینه می تواند مالی (ریالی)

یا غیرمالی باشد.

مثلاً عامل هزینه توزیع و فروش ↑ تعداد آگهی تبلیغاتی

عامل هزینه تولید می تواند ↓ تعداد دفعات راه اندازی ماشین آلات

محرک هزینه برای شرکتهایی که بر مبنای استراتژی رهبری هزینه به رقابت مشغولند، بسیار مهم است.

—————————————————-

سوال ۶) تفاوت بین هزینه های ثابت و متغیر را بیان نمایید.

جواب – هزینه های ثابت؛ هزینه هایی که با تغییر در سطح یامحرک هزینه، بدون تغییر باقی می مانند اما نرخ

برای هر واحد از محرک هزینه تغییر می کند. بعبارت دیگر هزینه های ثابت در کل ثابت بوده اما به ازای هر

واحد از محرک هزینه متغیر می باشند. هزینه اجاره هزینه استهلاک ساختمان جزء این گروه می باشند.

سطح فعالیت

هزینه

نمودار هزینه ثابت کل

سطح فعالیت

هزینه

نمودار هزینه ثابت هر واحد

Management accounting Dr nikbakht [Year]

هزینه متغییر: هزینه هایی که متناسب با تغییر سطح فعالیت، به طور خطی تغییر می کند. سطح فعالیت بعنوان یک

محرک هزینه تلقی می شود. منظور از محرک هزینه، نوعی فعالیت است که باعث ایجاد هزینه می شود. به طور

خلاصه جمع هزینه های متغیر متناسب با حجم فعالیت افزایش یاکاهش می یابد اما نرخ هزینه متغیر برای هر

واحد از سطح فعالیت ثابت باقی می ماند. مواد مستقیم نمونه ای از هزینه های متغیر می باشد.

—————————————————-

سوال ۷) هزینه های پلکانی را تعریف کرده و یک مثال بزنید.

جواب – هزینه های پلکانی: برخی از هزینه ها به شکل پلکانی با افزایش در حجم فعالیت، افزایش می یابند

اینگونه هزینه ها را اصطلاحاً هزینه های نیمه ثابت می نامند مثلاً هزینه پلاکانی حقوق و دستمزد کارگری می

باشد که در طول روز تعداد ۳۰۰ واحد محصول تولید می کند اما اگر قرار باشد تعداد تولید افزایش یابد، به

ازای حداکثر ۳۰۰ واحد محصول بعدی نیاز به استخدام یک کارگر دیگر می باشد. در چنین حالتی هزینه ها به

صورت پلکانی افزایش می یابد.

—————————————————-

سوال ۸) دامنه مربوط را تعریف نموده و کاربرد آن را توضیح دهید.

جواب – در رابطه با طبقه بندی هزینه ها بر حسب رفتار وگرایش آنها ۲ فرض وجود دارد: الف) فرض وجود

دامنه مربوط: به این نکته اشاره دارد که ثابت و متغیر بودن هزینه ها نیز تغییر کنند.

سطح فعالیت

هزینه

نمودار هزینه متغیر کل

سطح فعالیت

هزینه

نمودار هزینه ثابت هر واحد

سطح فعالیت

هزینه

نمودار هزینه نیمه ثابت کل

سطح فعالیت

هزینه

نمودار هزینه نیمه ثابت هر واحد

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ب) فرض وجود دامنه دامنه زمانی: دامنه زمانی به این نکته اشاره دارد که نوع رفتار هزینه ها همیشگی نیست بلکه

مربوط به یک دوره زمانی مشخص است چه بسا ممکن است در یک دوره زمانی دیگر، رفتار برخی از اقلام هزینه

دچار تفسیر شود.

سوال ۹) منظور از هزینه های تبدیل وهزینه های اولیه چیست؟

جواب – هزینه ها (بهای) اولیه؛ جمع هزینه مواد مستقیم و هزینه دستمزد مستقیم است یعنی دونوع هزینه ای که

مستقیماً قابل ره گیری با یک محصول است./ هزینه (بهای) تبدیل به جمع هزینه دستمزد مستقیم و هزینه سربار

ساخت اشاره دارد بعبارت دیگر بهای تبدیل شامل هزینه های تحمل شده جهت تبدیل مواد اولیه به محصول می

باشد.

—————————————————-

سوال ۱۰ ) با تغییر محرک هزینه چه تغییری در جمع کل هزینه های ثابت، هزینه متغیر هر واحد و هزینه ثابت هر

واحد رخ می دهد؟

جواب – محرک هزینه نوعی فعالیت است که باعث ایجاد هزینه می شود مثلاً حجم فعالیت؛ محرک هزینه است

باقی Cte ، هزینه متغیر کل با حجم فعالیت افزایش یا کاهش می یابد اما نرخ هزینه متغیر هر واحد از سطح فعالیت

می ماند.

هزینه ثابت با تغییر در سطح فعالیت یا محرک هزینه بدون تغییر باقی می مانند اما نرخ آنها برای هر واحد از

محرک هزینه تغییر می کند یعنی هزینه های ثابت در کل ثابت بوده و اما به ازای هر واحد از محرک هزینه،

متغییر می باشند.

—————————————————-

سوال ۱۱ ) منظور از هزینه نهایی چیست؟

Management accounting Dr nikbakht [Year]

جواب – اصطلاح هزینه نهایی برای توضیح هزینه های اضافی به کار می رود که به ازای یک واحد افزایش

درمحرک هزینه رخ می دهد. براساس فرض خطی بودن هزینه در دامنه مربوط، مفهوم هزینه نهایی معادل

مفهوم هزینه متغیر واحد است.

—————————————————-

سوال ۱۲ ) تفاوت بین هزینه محصول و هزینه دوره را توضیح دهید.

جواب – هزینه محصول بالای یک شرکت تولیدی شامل مخارج ضروری جهت تکمیل محصول در مراحل

تولیدموجود در زنجیره ارزش است که بهای تمام شده محصول را رقم می زند وشامل مواد مستقیم/ دستمزد

مستقیم و سربار است.

هزینه محصول در یک شرکت بازرگانی همان بهای تمام شده کالای خریداری شده است که شامل قیمت خرید

کالا بعلاوه هزینه حمل آن توسط خریدار است. سایر مخارجی که برای اداره شرکت و فروش محصول پرداخت

می شوند، در دوره ای که واقع می شوند بعنوان هزینه در نظر گرفته می شوند به همین خاطر به آن هزینه دوره

می گوئید که شامل هزینه های عمومی و اداری و فروش هستند که برای اداره شرکت پرداخت می شوند و

بطور مستقیم یا غیرمستقیم به فرآیند تولید محصول در شرکتهای تولیدی خرید کالا برای فروش مجدد در

شرکتهای بازرگانی ارتباط ندارند. هزینه تبلیغات، پردازش اطلاعات و هزینه حقوق مدیران و کارکنان اجرایی،

نمونه های از هزینه های دوره هستند. گاهی اوقات به هزینه های دوره در شرکتهای تولیدی و بازرگانی هزینه

عملیاتی یا هزینه اداری و فروش می گویند و در شرکتهای خدماتی به این هزینه ها! هزینه های عملیاتی می

نامند.

—————————————————-

سوال ۱۳  تفاوت بین بهای تمام شده کالای فروخته شده و بهای تمام شده کالای تکمیل شده را بیان کنید.

جواب – در شرکتهای تولیدی محاسبه بهای تمام شده کالای فروخته شده طی ۲مرحله محاسبه می شود: ۱)بهای

تمام شده کالای تکمیل شده محاسبه شده و ۲) مانده موجودی کالای تکمیل شده اول دوره به بهای تمام شده

Management accounting Dr nikbakht [Year]

کالای تکمیل شده (محاسبه شده در مرحله ۱) جمع شده وموجودی کالای آماده فروش محاسبه می شودوسپس

موجودی کالای ساخته شده آخر دوره از آن کسر می شودتا بهای تمام شده کالای فروخته شده بدست آید.

—————————————————-

سوال ۱۴ ) سه نوع حساب موجودی کالا در یک شرکت بازرگانی را نام ببرید.

جواب – ۳ نوع حساب موجودی کالا در شرکتهای تولیدی وجود دارند.

۱ موجودی مواد اولیه ۲ موجودی کالای در جریان ساخت ۳ موجودی کالای تکمیل شده

در شرکتهای بازرگانی: این شرکتها کالا را خریداری کرده و به حساب موجودی کالا منظور می کنند وهنگامی

که کالا را فروختند آنرا به حساب بهای تمام شده کالای فروش رفته منقل می کنند.

۱ موجودی کالای (ابتدای دوره و پایان دوره) ۲ خرید کالا طی دوره ۳ موجودی کالای تکمیل شده

—————————————————-

سوال ۱۵ ) اطلاعات مدیریت هزینه باید مربوط، بموقع و دقیق باشد، هر یک از این سه ویژگی را توضیح داده و

بگویید کدامیک مهمتر است؟

جواب – هزینه مربوط: هزینه آندسته از عوامل و فعالیتها که به طور بالقوه در تصمیم گیریهانقش اساسی دارند مثلاً

در تصمیم گیری نسبت به ساخت یا خرید یک محصول، بهای مواد اولیه جهت ساخت جزء هزینه های مربوط

است ۲ ویژگی دارد.

۱ مقدار آن برای راهکارهای مختلف متفاوت است.

۲ در آینده رخ می دهد ← چون هزینه هایی که هم اکنون واقع شده اند با

شرکت متعهد به پرداخت آنهاست نامربوطند و انتخاب هر راهکار تفاوتی در میزان هزینه ایجاد نمی کند.

اطلاعات زمانی در تصمیم گیری مفید واقع می شوند که دارای ویژگیهای زیر باشد:

۱ دقت ۲ به موقع بودن

چون اطلاعات غیر دقیق می تواند باعث گمراهی و اتخاذ تصمیمات نادرست و پر هزینه شود پس از یک سیستم

کنترل داخلی اثربخش استفاده می شود که جلوی هرگونه اشتباه یا تقلب گرفته شود.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

به موقع بودن عامل مهم می باشد چون هزینه تأخیر در ارائه اطلاعات می تواند بسیار پر هزینه باشد. هزینه تهیه

اطلاعات تابعی از میزان دقت و به موقع بودن و میزان تفصیلی بودن اطلاعات تهیه شده است. یعنی تهیه اطلاعات

نیازمند صرف هزینه است اما این هزینه با منافع حاصل از به کارگیری اطلاعات باید مقایسه شود. در صورتی که

این منافع بیشتر از بهای تهیه آن باشد تهیه اطلاعات توجیه اقتصادی دارد و نسبت به تهیه آن اقدام می شود.

—————————————————-

سوال ۱۶ ) منظور از هزینه های مربوط چیست؟

جواب – هزینه مربوط: هزینه آندسته از عوامل و فعالیتها که به طور بالقوه در تصمیم گیریها نقش اساسی دارند

مثلاً در تصمیم گیری نسبت به ساخت یا خرید یک محصول، بهای مواد اولیه جهت ساخت، جزء هزینه های

مربوطاست ۲ ویژگی دارد.

۱ مقدار آن برای راهکارهای مختلف؛ متفاوت است. ۲ درآینده رخ می دهد← چون هزینه هایی که هم

اکنون واقع شده اند یا شرکت متعهد به پرداخت آنها ست نامربوطند و انتخاب هر راهکار تفاوتی در میزان هزینه

ایجاد نمی کند.

—————————————————-

سوال ۱۷ ) هزینه فرصت و هزینه ریخته شده را توضیح دهید.

جواب – هزینه فرصت از دست رفته: هزینه فرصتی که در پی قبول یک کار از دست می دهیم عبارتند از ارزش

فرصت از دست دادن انجام کاری دیگر در همان محدوده زمانی. برای مثال شخصی که ادامه تحصیل را به جای

ورود به بازار کار انتخاب می کند، ادامه تحصیل برای او هزینه از دست دادن فرصت ورود به بازار کار را به

همراه دارد که این هزینه برابر است با درآمدی که اگر به جای تحصیل، کار می کرد، می توانست بدست آورد.

هزینه ریخته شده: هزینه هایی هستند که در گذشته اتفاق افتاده اند و انتظار می رود در آینده تغییر کنند بنابراین

این نوع هزینه ها بر تصمیمات آتی اثر ندارند. هزینه تحصیل یک دارایی که قبلاً خریداری شده است نمونه

بارزی از هزینه های ریخته شده می باشد.

سوال ۱۸ ) آیا می توان مدیران را مسئول هزینه هایی دانست که مستقیماً در کنترل آنها نیست؟ چرا؟

Management accounting Dr nikbakht [Year]

جواب – ۲ دیدگاه در خصوص اهمیت هزینه های قابل کنترل وجود دارد.

یک دیدگاه این است که مدیر و کارکنان تنها مسئول هزینه هایی هستند که قادر به کنترل شان می باشند. این

دیدگاه موافق این نظر است که مسئول دانستن مدیران در قبال تفسیر هزینه هایی که خارج از کنتر آنهاست

امری غیرمنصفانه می باشد. دیدگاه دوم این است که بسیاری از هزینه های غیرقابل کنترل، نظیر هزینه های

عمومی و اداری شرکت در حقیقت توسط همه مدیران قابل کنترل هستند. بنابراین نمایش این هزینه ها در

گزارش هزینه مدیران پیام روشنی دارد و آن این است که در صورت کنترل مناسب این هزینه ها، شرکت منتفع

خواهد شد.

—————————————————-

سوال ۱۹ ) چند نوع هزینه متغیر و ثابت برای خط هواپیمایی ماهان نام ببرید.

جواب:

هزینه ثابت

هزینه متغیر

هزینه استهلاک قطعات هواپیما خطوط

هوایی/ هزینه آب/برق/ سوخت/ هزینه

نگهداری خطوط هوایی/ هزینه دستمزد

ثابت پرسنل و خدمه فرودگاه

آلومینیوم در تولید بدنه هواپیما/ هزینه

حقوق متغیر خلبان بابت تعداد ساعت

پرواز/ هزینه صدور بلیط برای هر یک از

خطوط هواپیمایی

سوال ۲۰ ) چند هزینه ثابت و متغیر برای یک سینما نام ببرید.

هزینه ثابت

هزینه متغیر

هزینه اجاره ساختمان/ هزینه آب/ برق/ گاز/

تلفن/ هزینه تعمیر و نگهداری سالن/ هزینه

استهلاک سالن

هزینه صدور بلیط با فلم

هزینه حق نمایش فیلم بر مبنای فروش

—————————————————-

Management accounting Dr nikbakht [Year]

۱۳ ریال بخرد یا اینکه موتور سیکلت فعلی اش را با /۵۰۰/ سوال ۲۱ ) فرهاد می تواند موتور سیکلتی به قیمت ۰۰۰

۹/۹۹۵/ ۲ ریال تعمریر کند. در حال حاضر او می تواند موتور سیکلت فعلی اش را که قبلا ۰۰۰ /۰۰۰/ پرداخت ۰۰۰

۶ ریال بفروشد . بیمه شخص ثالث برای دارندگان موتور سیکلت سالانه /۰۰۰/ ریال خریده بود، حدوداً ۰۰۰

۱/۰۰۰/۰۰۰ ریال است. هزینه های مربوط در تصمیم گیری فرهاد برای اینکه موتورش را تعمیر کند یا یک موتور

جدید بخرد را مشخص نمایید.

جواب :

راهکار ۱) خرید موتور سیکلت جدید

راهکار ۲) تعمیر موتور سیکلت قدیمی

بهای تمام شده

ماشین جدید

هزینه تعمیر

بیمه شخص ثالث

۶ ریال بدست می آورد← تا بتواند ماشین جدید بخرد /۰۰۰/ اگر ماشین را بفروشد ۰۰۰

با باید پرداخت کندیعنی ( ۵۵۰۰۰۰۰ به ضررش است)

۸ هزینه دارد ← موتور جدید /۵۰۰/۰۰۰ ( راهکار ۱

۳ هزینه دارد ← تعمیر ماشین /۰۰۰/۰۰۰ ( راهکار ۲

پس اگر ماشین را تعمیر کند در هزینه ها صرفه جویی شده است.

۱۳/۵۰۰/۰۰۰

۱/۰۰۰/ ۰۰۰

۱۴/۵۰۰/۰۰۰

۲/۰۰۰/۰۰۰

۱/۰۰۰/ ۰۰۰

۳/۰۰۰/۰۰۰

۱۳/۵۰۰/۰۰۰

۶/۰۰۰/ ۰۰۰

۷/۵۰۰/۰۰۰+۱/۰۰۰/۰۰۰

۸/۵۰۰/۰۰۰

۳/۰۰۰/ ۰۰۰

۵/۵۰۰/۰۰۰

Management accounting Dr nikbakht [Year]

-سوال ۲۲ ) محسن بسیار علاقمند است که یک شرکت تایپ و تکثیر تاسیس نماید. اما بعنوان یک دانشجو تصمیم

گرفته تا روی تحصیل خود متمرکز شود. زیان از دست دادن سود بالقوه عدم تاسیس شرکت تایپ و تکثیر چه

نوع هزینه ای را برای محسن دارد؟ توضیح دهید.

جواب – هزینه فرصت یعنی منفت از دست رفته ای که ناشی از انتخاب یک راهکار ازبین راهکارهای مختلف

موجود است که مانع از دریافت منافع حاصل از راهکارهایی دیگر می شود ← سود بالقوه ناشی از عدم تأسیس

شرکت تایپ و تکثیر، هزینه فرصت از دست رفته برای تصمیم محسن است. زمانی کوتاه مدت عدم تأسیس

شرکت تایپ و تکثیر هر چند قابل محاسبه برحسب ریال است اما از نظر محسن ارزش چندانی ندارد.

۲۰۰/ ۴۰۰ ریال و موجودی کالای پایان دوره آن ۰۰۰ / سوال ۲۳ ) اگر موجودی کالای اول دوره شرکتی ۰۰۰

۱ ریال کالا خریده باشد، بهای تمام شده کالای فروخته شده شرکت چقدر است؟ /۶۰۰/ ریال باشد، و شرکت ۰۰۰

موجودی کالای اول دوره

+ خرید طی دوره

– موجودی پایان دوره

بهای تمام شده کالای فروش رفته

( تمرین ۱

جواب:

چوب استفاده شده در مبلمان مستقیم/ متغیر

حقوق سرپرست تولید مستقیم/ متغیر

۴۰۰/۰۰۰

۱/۶۰۰/ ۰۰۰

۲/۰۰۰/۰۰۰

(۲۰۰/۰۰۰)

۱/۸۰۰/۰۰۰

Management accounting Dr nikbakht [Year]

روغن روان کننده مصرف شده در دستگاهها غیرمستقیم/ ثابت

اجاره کارگاه غیرمستقیم/ ثابت

دستمزد کارگران بخش مونتاژ غیر مستقیم/ ثابت

بیمه حوادث کارگران غیر مستقیم/ ثابت

کاغذ سمباده غیر مستقیم/ ثابت

پارچه استفاده شده برای رو مبلی مستقیم/ متغیر

مالیات املاک غیر مستقیم/ ثابت

استهلاک تجهیزات غیر مستقیم/ ثابت

—————————————————-

( تمرین ۲

جواب:

ب ت کالای ساخته شده: U

۱۸۰۰۰۰= ۹۵/۰۰۰+ x⇒۸۵/ دستمزد مستقیم ۰۰۰ → دستمزد مستقیم+ مواد مستقیم= هزینه اولیه

۲۱۵۰۰۰= ۸۵/۰۰۰+ y⇒۱۳۰/ سربار ۰۰۰ → سربار+ دستمزد مستقیم= هزینه تبدیل

ب ت کالای ساخته شده U

مواد مستقیم مصرفی

دستمزد مستقیم

سربار

جمع بهای عوامل تولید

+ کالای در جریان ساخت ابتدای دوره

۹۵/۰۰۰

۸۵/ ۰۰۰

۱۳۰/۰۰۰

۳۱۰/۰۰۰

۷۵/ ۰۰۰

(۶۵/۰۰۰)

Management accounting Dr nikbakht [Year]

کالای در جریان ساخت پایان دوره

بهای تمام شده کالای ساخته شده

—————————————————-

( تمرین ۳

جواب :

نوبت دادن بیماران: مدت زمان نوبت دهی/ تعداد بیمارانی که نوبت می دهیم

بررسی بیمه بیمار: مدت زمان بیمه بیمار/ مبلغ پرداختی بیمه تکمیلی

پذیرش بیمار: تعداد بیماران پذیرش شده

آماده سازی/ اتاق بیمار: تعداد اتاق های آماده سازی بیمار

بررسی گزارش پزشک: تعداد گزارشات پزشک/ مخارج بررسی پزشک میزان هزینه مواد مصرفی

تغذیه بیماران بستری: تعدد تغذیه بیماران

دستور انجام آزمایش: تعداد آزمایشات انجام شده

نقل و انتقال بیمار به آزمایشگاه: تعداد آزمایشات انجام شده زمان و مخارج نقل وانتقال بیمار

انجام آزمایشات: تعداد آزمایشات انجام شده

سفارش دارو: میزان و تعداد داروهای سفارش شده

تکمیل گزارش بیمار: میزان هزینه های بیمار

بررسیعلائم حیاتی بیمار: تعداد بررسی علائم حیاتی بیمار

آماده سازی بیمار برای عمل: هزینه مواد مصرفی برای آماده سازی بیمار

انتقال بیمار به اتاق عمل: میزان مخارج انتقال بیمار به اتاق عمل

عمل جراحی: میزان وقت صرف شده در جراحی میزان لوازم مصرفی

تهیه صورتحساب بیمار: مبلغ صورتحساب

اخذ مخارج بیمارستان از بیمار (اگر بیمه نباشد): (مبلغ) میزان هزینه عمل ومخارج بیمارستان

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ترخیص بیمار: هزینه ترخیص بیمار ۱ مبلغ پرداختی ۲ بابت ترخیص

فرستادن صورتحساب برای شرکت بیمه: هزینه ارسال صورتحساب و مبلغ صورتحساب

—————————————————-

( تمرین ۴

جواب :

هزینه ماندن در ساری

هزینه آمدن به تهران

درآمد حقوق ۳ ساله

()۰۱۰۲/۰۰۰/۰۰۳۳۴/۰۰۰/۰۰۰=×

هزینه زندگی

()()۷۳/۲۰۰/۰۰۰۲۸/۸۰۰/۰۰۰۳۶۸۰۰/۰۰۰=×

مخارج ماهیانه خودرو

()()۶۰/۶۰۰/۰۰۰۱۲/۶۰۰/۰۰۰۳۶۳۵۰/۰۰۰=×

هزینه نقل مکان

()۶۰/۲۰۰/۰۰۰۴۰۰/۰۰۰

شهریه سالانه دانشگاه

()۱۸/۰۰۰/۰۰۰۳۶/۰۰۰/۰۰۰=×

(۷۰۰/۰۰۰× ۳) = ۲/۱۰۰/ مخارج سالانه کتاب ۰۰۰

هزینه زندگی در تهران

()۴۳/۲۰۰/۰۰۰۳۶۱/۲۰۰/۰۰۰=×

هزینه ماهیانه خودرو

()۷۵/۹۰۰/۰۰۰۱۲/۶۰۰/۰۰۰۳۶۳۵۰/۰۰۰=×

در طول ۳ سال با صرف هزینه زندگی/ خودرو –

باز ماندن در ساری به صرفه است.

هزینه فرصت آقای منصوری برای اخذ مدرک دکتری

(۱۰۲۰۰۰۰۰۰-۷۵۹۰۰۰۰۰=۲۶۱۰۰۰۰۰)

( تمرین ۵

جواب:

هزینه سالانه نانوایی ۱Management

accounting Dr nikbakht [Year]

۷۰/۰۰۰+۱۵/۰۰۰/۰۰۰+۲۷/۰۰۰/۰۰۰+۶۰۰/۰۰۰+۱/۵۰۰/۰۰۰+۳۰۰/۰۰۰ = هزینه محصول

لباس استهلاک تجهیزات هزینه تعمیر ونگهداری مواد اولیه نان حقوق کارگران نانوایی کاغذ ونایلون

بسته بندی

۶۰۰/۰۰۰+۷۰۰/۰۰۰+۱۰/۰۰۰/۰۰۰+۲/۰۰۰/۰۰۰=۵۷/۰۷۰/۰۰۰

حقوق اضافه کاری حقوق مدیران جعبه و کیف بیمه نانوایی

۱/۶۰۰/۰۰۰+۸۰۰/۰۰۰+۱۳/۲۰۰/۰۰۰+۱/۵۰۰/۰۰۰ = هزینه دوره =۱۷/۱۰۰/۰۰۰۰۰۰

تبلیغات ه. اجاره دفتر ه. اداری ه. آب و برق

۲ الف) در مورد هزینه حقوق مدیران که جزء هزینه های دوره می آیند ولیکن در حل سؤالات لاتین جزء

هزینه محصول لحاظ شده است ونکته مهمی می باشد/ در مورد هزینه آب و برق نانوایی احتمالاً جزء هزینه دوره

می باشد.

الف) کلیه هزینه های اضافی که شرکت متحمل می شود برای صادرات به کشور ترکیه جزء هزینه های مستقیم

اند (منهای هزینه تبلیغات که غیرمستقیم می باشد)

ب) به جزء هزینه امکانات پخت نان، مابقی همه هزینه های مربوطند. هزینه مواد/ دستمزد/ تبلیغات و …

( تمرین ۶

. پاسخ

محصول ۱

محصول ۲

فروش

ب ت ک ف U

سود ناویژه

هزینه های اداری و فروش

سود عملیاتی

بهای تمام شده کالای تکمیل شده ابتد ۱ی وره

+ U کالای تکمیل شده دوره U

فروش U

سود ناویژه

هزینه های اداری وفروش

سود عملیاتی

بهای تمام شده کالای تکمیل شده ابتدای دوره

+ موجودی کالای تکمیل شده طی دوره

پایان دوره U  بهای تمام شده کالای تکمیل شده U

۱۰۰۰۰۰

(x1)

۲۵/۰۰۰

(x2)

۱۰/۰۰۰

۱۵/۰۰۰

(x3)

(۱۶/۰۰۰)

۷۵/۰۰۰

Y1

(۴۳/۰۰۰)

۳۰۰۰

(۱۰۰۰)

۲۰۰۰

۸۰۰۰

۴۵/۰۰۰

(Y2)

۴۳۰۰۰

۱۴۰۰۰

Management accounting Dr nikbakht [Year]

بهای تمام شده کالای تکمیل شده پایان دوره

بهای تمام شده کالای فروش رفته

کالای در جریان ساخت ابتدای دوره U

+ تولید طی دوره

هزینه های تولید دوره U

کالای در جریان ساخت پایان دوره

کالای ساخته شده طی دوره

بهای تمام شده کالای فروخته شده

کالای در جریان ساخت ابتدا دوره

+ تولید طی دوره

۸۰۰۰+۹۰۰۰+Y3=35000

کالای در جریان ساخت پایان دوره U

کالای ساخته شده طی دوره

x1=100000-25000=75000 → x1=75000

x2=25000-10000=15000 → x2=15000

x3=75000+10000=76000 → x3=76000

x5=76000+7000=83000 → x5=83000

x4=83000-53000=30000 → x4=30000

Y1=43000+3000=46000 → Y1=46000

Y2=53000-43000=10000 → Y2=10000

Y4=45000-3500=10000 → Y4=10000

(x4)

۵۳/۰۰۰

(x5)

(۷۰۰۰)

۷۶/۰۰۰

Y3=18000

۳۵۰۰۰

(Y4)

۴۵۰۰۰

Management accounting Dr nikbakht [Year]

Management accounting Dr nikbakht [Year]

پاسخ سوالات وتمرینات فصل پنجم

: جواب سوال ۴

۵۰۱۰۰۰۰۱۰۰ و = ۵۰۰۰۰۰

۲۱۵۰= نرخ دستمزد

۵۰۱۰۰۰۰۵۰۰۰۰۰= نرخ بسته بندی

۱۰۰۱۰۰۰۰۱۰۰۰۰۰۰= نرخ بازرسی

ت

: جواب سوال ۶

مرحله

آزمایش خاک

آزمایش پسماند

الف

ب

ج

د

۵۴۰۰۰۰

۱۰۰۰۰۰

۲۰۰۴۰۰

۵۷۶۰۰

۶۶۰۰۰۰

۲۰۰۰۰۰

۳۹۶۰۰

۳۰۲۴۰۰

جمع هزینه سربار

ساعات آزمایش

هزینه هر ساعت آزمایش

(بهای تمام شده)

۸۹۸۰۰۰

÷

۱۰۰۰۰

۸۸۹/

۱۲۰۲۰۰۰

÷

۲۰۰۰۰

۱۶۰/

Management accounting Dr nikbakht [Year]

همانطور که مشاهده می شود در صورت عدم استفاده از سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت قیمت تمام شده هر ساعت آزمایش ۷۰ ریال

محاسبه می شد ولی در صورت استفاده از این سیستم هزینه های سربار به صورت واقعی تر به فعالیت های شرکت اختصاص داده شده

است. (علی رغم اینکه کل هزینه های سربار مبلغ ثابت می باشد) در این حالت تنها نرخ جذب سربار هر فعالیت دستخوش تغییر می گردد.

: جواب سوال ۷

مخزن

محصول الف

محصول ب

مواد

دستمزد

( راه اندازی( ۱

( جابجایی( ۲

برق(

۴۰۰۰۰

۲۴۰۰۰

۲۴۰۰۰

۴۰۰۰

۲۰۰۰

۵۰۰۰۰

۴۰۰۰۰

۲۸۸۰۰

۱۲۰۰۰

۴۰۰۰

جمع هزینه (بهای تمام شده)

÷

۹۴۰۰۰

÷

۴۰۰۰

۱۳۴۸۰۰

÷

۲۰۰۰۰

= =

۶/۷۴ ۲۳/ بهای تمام شده هر واحد ۵

پاسخ سوالات وتمرینات فصل ششم

سوال ۴

گزارشهای سود آوری مشتری نشان می دهد که برخی مواقع تعداد اندکی مشتری، سود زیادی را ایجاد می کنند. این امر مهم است

که شرکتها روابط خود را با این مشتریان حفظ کنند و گسترش دهند..

انجام این مقوله این امکان را فراهم میآورد که مدیریت شرکت:

سودآوری ترین مشتریانش را شناسایی کند. o

هزینه های مربوط به ارائه خدمت به هر مشتری را به خوبی کنترل و مدیریت کند. o

خدمات پر هزینهای که برای ارائه خدمت به مشتریان انجام میشود را تا حد ممکن تقلیل دهد. o

محصولات/ خدمات جدید سودآور را شناسایی کند. o

Management accounting Dr nikbakht [Year]

تولید محصول،ارائه خدمت یا فروش به مشتریانی که سودآور نیستند را متوقف کند. o

فرآیند ارائه خدمت به مشتریان را بهبود بخشد. o

ترکیب خرید مشتریان را به سمت خطوط تولید/ خدماتی که حاشیه سودآوری بالاتری دارند سوق دهد. o

دادن تخفیف جهت به دست آوردن سود بیشتر از مشتریانی که هزینه ارائه خدمت به آنها از بقیه مشتریان کمتر است. o

ترکیب مشتریان شرکت را انتخاب نماید یعنی مشخص کند که چه مشتریانی باید در بازار فروش شرکت گنجانده شوند و o

چه مشتریانی در بازار فروش شرکت قرار نمیگیرند.

انواع خدمات پس از فروش که شرکت باید انجام دهد را انتخاب نماید. o

سوال ۶

بودجهبندی بر مبنای فعالیت یک راه برای گذر از سیستم سنتی و ضعفهای آن است. هزینهیابی بر مبنای فعالیت، به هزینههای

سربار عینیت میبخشد. این عینیت مبنایی برای بودجهبندی بر مبنای فعالیت فراهم میکند.

این روش مبتنی بر فعالیت نه تنها منابع و ورودی (هزینهها) را مشخص و برجسته میکند بلکه خروجیها را نیز بر حسب محرک-

های هزینه مشخص میکند.

بودجهبندی بر مبنای فعالیت، منابع ورودی پیشنهادی را با خروجیهای مورد انتظار برای یک دوره را با یکدیگر مرتبط میسازد.

( تمرین ۴

با فرض اینکه هزینه پشتیبانی ۲۰ % سود ناویژه باشد

۲۳۰۰۰۶۷۰۰۰۹۰۰=−

۴۶۰۰۲۰۲۳۰۰۰=×%

۱۸۴۰۰۴۶۰۰۲۳۰۰۰=−

سود حاصل از فروش محصولات طبخ شده

۱۵۰۰۰۱۰۵۰۰۰۱۲۰۰۰۰=−

۳۰۰۰۲۰۱۵۰۰۰=×%

۱۲۰۰۰۳۰۰۰۱۵۰۰۰=−

سود حاصل از فروش محصولات منجمد

۶۸۹۰۰۱۸۴۰۰۳۸۵۰۰۱۲۰۰۰=++

کل سود حاصل از فروش محصولات

۴۸۱۲۵۱۱۰۰۰۰۱۲۵۱۵۸=−/

۶۲۵۹۲۰۴۸۱۲۵/%=×

۳۸۵۰۰۹۶۲۵۴۸۱۲۵=−

محصول

محصولات منجمد

محصولات طبخ شده

مواد غذایی تازه

جمع

فروش

۱۲۰۰۰۰

۹۰۰۰۰

۱۲۵۱۵۸/

۱۲۵۳۶۸/

بهای تمام شده

۱۰۵۰۰۰

۶۷۰۰۰

۰۰۰۱۱۰/

۰۰۰۲۸۲/

روش سنتی

منجمد

روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت

Management accounting Dr nikbakht [Year]

فروش

هزینه ها:

سفارش خرید

۱۰×۸۰ =۸۰۰

۸۰×۵۵ =۴۴۰۰

۷۲۰۰۹۰۸۰=×

۱۲۴۰۰

دریافت

۱۱۰۰۱۰۱۱۰=×

۷۷۰۰۷۰۱۱۰=×

۱۳۲۰۰۱۲۰۱۱۰=×

۲۲۰۰۰

انبارداری

۳۰۲۱۵=×

۵۷۵۰۱۵//=×

۶۰۴۱۵=×

۹۷/۵

پشتیبانی

۶۰۰۰۳۰۰۰۰۲۰۰=×/

۸۰۰۰۴۰۰۰۰۲۰۰=×/

۱۷۲۰۰۸۶۰۰۰۲۰۰=×/

۳۱۲۰۰

۷۰۷۰۶۰۰۰۳۰۱۱۰۰۸۰۰۱۰۵۰۰۰۱۲۰۰۰۰/)(=++++− سود حاصل از فروش محصولات منجمد

۸۹۳/۲)۸۰۰۰۵/۷۷۷۰۰۴۴۰۰۶۷۰۰۰(۹۰۰۰۰=++++− سود حاصل از فروش محصولات طبخ شده

۴۶۵۱۰۱۷۲۰۰۶۰۱۳۲۰۰۷۲۰۰۰۰۰۱۱۰۱۲۵۱۵۸/)/(/=++++− سود حاصل از فروش محصولات تازه

۴۲۸۲۴۳۱۲۰۰۵۹۷۲۲۰۰۰۸۴۰۰۲۸۲۰۰۰۱۲۵۳۶۸/)/(/=++++− کل سود حاصل از فروش محصولات

۶۸۹۰۰− ۲۴/ ۴۲۸ = ۴۴۴/ تفاوت سود کل در دو روش ۷۲

نتیجه اینکه براساس روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت سود حاصل از محصولات منجمد بیشتر از محصولات طبخ شده م ی باشد و

برخلاف نظر مدیر بهتر است محصولات طبخ شده از خط تولید خارج شود ثانیاً کل سود حاصل از فروش محصولات با روش

۴۴ ریال کمتر از روش سنتی محاسبه گردید. / هزینه یابی بر مبنای فعالیت ۴۷۲

پاسخ سوالات وتمرینات فصل هفتم

-۱ هزینه های مربوط و هزینه های نامربوط (هزینه های مربوط در تصمیم گیری موثرند وهزینه های نامربوط نباید در تصمیم گیری

دخالت داده شوند) .

ویژگیهای هزینه ها یا اقلام مربوط عبارتند از : الف) اطلاعات گذشته نامربوط است. ب)بین راه حلهای مختلف متفاوت باشد واگر

متفاوت نباشد دخالت نمی دهیم.

پیتر دراکر در ارتباط با برون سپاری و آثار آن می گوید: “چنین امری در واقع در حکم تحولی بنیادین در ساختار سازمانهای

جهان فردا است. این بدان معناست که دیگر الزامی نیست که شرکت های بزرگ تجاری، ادارات دولتی، بیمارستانها و

Management accounting Dr nikbakht [Year]

دانشگاههای بزرگ به تشکیلاتی بدل شوند که تعداد زیادی افراد را در استخدام خود داشته باشند. این قبیل موسسات به تشکیلاتی

تبدیل می شوند که درآمدهای عالی و نتایج قابل اعتنایی را بدست می آورند، زیرا تنها بر فعالیت هایی تمرکز می کنند که به

خاطر آنها ماموریت یافته اند، کارهایی را انجام می دهند که دقیقاً به اهداف سازمانی آنها مربوط است .کارهایی را که به خوبی

می شناسند و به ریزه کاریهای آن آشنایند و به نسبت ارزش و اعتباری که دارند به انجام دهندگان آنها دستمزد و کارانه پرداخت

. ? می کنند، بقیه کارهای خدماتی اینگونه سازمانها به نهادهای بیرونی واگذار می شود

-۲ برون سپاری چیست؟

برون سپاری عبارت است از عمل انتقال بعضی از فعالیتهای داخلی یک سازمان و واگذاری حق تصمیم گیری به عرضه کننده

بیرون از سازمان بر اساس قرارداد. در حقیقت و در عمل در برون سپاری نه تنها فعالیتها منتقل می شوند ، بلکه عوامل تولید و حق

تصمیم گیری نیز در اغلب موارد واگذار می گردد.

عوامل تولید عبارتند از:

کارکنان ?

تسهیلات ?

تجهیزات ?

فن آوری ?

سایر دارائیها ?

حق تصمیم گیری نیز عبارتست از:

مسئولیت برای تصمیم گیری بر روی اجزاء اصلی فعالیتهای منتقل شده

تفکر استراتژیک، هزینه های استراتژیک،تصمیم استراتژیک

تفکر استراتژیک : روش خوبی برای پرهیز از اتخاذ تصمیماتی است که تنها در کوتاه مدت بهترین راهکار هستند

تجزیه و تحلیل هزینه های استراتژیک بر اهداف بلند مدت تمرکز دارد.

هزینه های استراتژیک: مدیر با توجه به اطلاعات مربوط اقدام به تجزیه و تحلیل درآمدها و هزینه های مربوط و هزینه های

استراتژیک می نماید، مدیریت با توجه به تجزیه و تحلیل هزینه های مربوط نیز هزینه های استراتژیک بهترین راهکار موجود

را انتخاب و آنرا اجرا می کند.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

هزینه های نامربوط: هزینه های نامربوط نباید در تصمیم گیری دخالت داده شوند هزینه های نامربوط هزینه های هستند که مدیر

روی انها قابلیت تاثیر گذاری را ندارند

الف) اطلاعات گذشته نامربوط است.

ب)اگر بین راه حلهای مختلف متفاوت نباشد دخالت نمی دهیم

مثال: الف)هزینه های ریخته شده.

ب) هزینه های ثابت غیر قابل اجتناب

ج) مثلا شما در یک رشته تحصیل میکنید (و یا در یک زمینه ی کاری فعالیت میکنید (و برای این رشته هزینه ی زیادی

(مادی و غیر مادی) متحمل شده اید، اگر با دلایل منطقی به این نتیجه ی درست برسید که این رشته برای شما مناسب نیست

و باید تغییر رشته بدهید ، آنگاه هزینه های قبلی در تصمیم گیری شما برای تغییر رشته نامربوط به حساب می آیند و نباید با

در نظر گرفتن آنها از تصمیم خود صرف نظر کنید. یعنی در تصمیم گیری باید به خیلی از مسایل دقت کنید به جز هزینه

هایی که قابل برگشت نیست.

-۶ زیرا هزینه های متغییر از هزینه های مربوط هستند تمرکز تجزیه و تحلیل هزینه های مربوط بیشتر روی اهداف کوتاه مدت

است و هزینه های ثابت بیشتر جزئی از هزینه های نامربوط و بلند مدت محسوب می شوند .

-۷ برای مثال یک شرکت نیروی کار مستقیم را جایگزین ربات می کند بنابراین هزینه های متغییر افزایش یافته و هزینه های

ثابت کاهش.

-۸ مدیریت از تجزیه و تحلیل برای برای دستیابی به منافع کوتاه مدت استفاده می نماید که غالبا باعث ایجاد زیان قابل

ملاحظه شرکت در بلند مدت می شود.

-۹ الف) یکی از مشکلاتی که شرکت ها تمرکز مدیریت بر اهداف کوتاه مدت و رها کردن استراتژیک بلند مدت است

زیرا پاداش مدیران مبتنی بر معیارهای کوتاه مدت حسابداری نظیر سود ویژه می باشد.مدیریت از تجزیه و تحلیل مربوط برای

دستیابی به منافع کوتاه مدت استفاده می نماید که غالبا باعث ایجاد زیان قابل ملاحظه شرکت در بلند مدت می شود.

ب)یکی دیگر از مسائلی که میتواند در استفاده از تجزیه و تحلیل هزینه های مربوط مدیریت را وسوسه نماید این است که

هزینه های ثابت را جایگزین هزینه های متغییر نماید، این امر زمانی رخ میدهد که مدیران سطوح میانی و پایین تر متوجه می

شوند که مدیران سطوح بالا به دلیل اتکا به تجزیه و تحلیل هزینه های مربوط توجهی به هزینه های ثابت ندارند و در تصمیم

گیری های خود آنها را لحاظ نمی کنند. به همین خاطر مدیران میانی برای کاهش هزینه های متغییر بخش خود اقدام به

افزایش هزینه های ثابت می کنند.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ج) مدیران ممکن است در شناسایی درست هزینه های مربوط کوتاهی ورزند در عمل مدیران بی تجربه معمولا هزینه های

نامربوط و ریخته شده را در تصمیم گیریشان وارد می کنند. همینطور بسیاری از مدیران نمی دانند که هزینه های ثابت

تخصیص یافته هزینه نامربوط است.

-۱۱ هزینه های استهلاک ثابت است و هزینه های ثابت اگر تخصیص یافته باشند نامربوط هستند به همین دلیل استهلاک

جزئی از هزینه های نامربوط است.به بیان دیگر هزینه استهلاک مربوط به خرید دادایی در گذشته است . بنابراین از انجا که

اطلاعات گذشته نا مربوط هستن اطلاعات مربوط به هزینه استهلاک نا مربوط تلقی می شوند

-۱۲

الف – فقدان اطلاعات درباره رابطه علت و معلولی بین پدیده ها

ب) ناتوانی در تخصیص احتمالات به حوادثی که ممکن است در آینده اتفاق بیفتد.

ج) ناتوانی در پیش بینی نتایج احتمالی یک تصمیم

مراحل تصمیم گیری در شرایط عدم اطمینان :

– مرحله اول: شناسایی اهداف تصمیم گیرنده

– مرحله دوم: شناسایی انواع اقداماتی که مدیریت میتواند انجام دهد

– مرحله سوم: شناسایی حوادثی که ممکن است در آینده اتفاق افتد.

– مرحله چهارم: تعیین میزان احتمال وقوع حوادثی که در آینده ممکن است اتفاق بیفتد.

– مرحله پنجم: نتیجه گیری و ارزیابی

-۱۳

تولید این قطعه مقرون به صرفه می باشد.

۳۳ – ۵ =۲ هزینه متغیر ۸

۳۵ – ۳۳ = هزینه صرفه جویی ۲

۲ + ۵ = هزینه صرفه جویی شده + استفاده بهینه از منابع ۷

-۱۴

۵/۲ =۲۵ =۲۲۰۲۵

Ξ =

بیشتر Ψ با توجه به اینکه مابه التفاوت سود ایجاد شده نسبت به هزینه بیشتر در محصول

انجام می شود. Ψ است لذا پردازش بیشتر بر روی محصول Ξ از

Management accounting Dr nikbakht [Year]

۵/۲ =۴۱۰ =۴۴۰۵۰

Ψ =

۳۰۰۰۰۰ > 250000 -15

بهای تمام شده قیمت فروش

با توجه به وجود حاشیه سود ۵۰۰۰۰ ریالی سفارش پذیرفته می شود.

در صورت کامل بودن ظرفیت تولیدی و یا امکان فروش هر واحدبیشتر از مبلغ پیشنهادی این سفارش پذیرفته نمی شود.

-۱۶

۵۰۰ ) = هزینه تعمیر × ۱۰۰۰۰ ) + ۵۰۰۰۰۰ = ۵۵۰۰۰۰۰

هزینه استهلاک سال اول متغییر

۲۵۰ ) = خرید × ۱۰۰۰۰ ) + ۲۵۰۰۰۰۰ = ۵۰۰۰۰۰۰

با توجه به اینکه هزینه نهایی تعمیر از خرید بیشتر است لذا خرید دستگاه جدید توصیه می شود.

-۱۷

۲۰ = بهای تمام شده خرید × ۵۰۰ = ۱۰۰۰۰

۱۰ ) = بهای تمام شده ساخت × ۵۰۰ ) + ۱۰۰۰۰ = ۱۵۰۰۰

با توجه به اینکه قیمت ساخت از خرید بیشتر است خرید و تحویل آن توصیه می شود.

-۱۸

۱۰۰۰۰۰ = حاشیه سود قبل از بستن بخش

۹۰۰۰۰ ) = کاهش هزینه )

۱۰۰۰۰ حاشیه سود از بین رفته

Management accounting Dr nikbakht [Year]

با توجه به اینکه میزان هزینه های ثابت غیرقابل اجتناب از حاشیه سود بیشتر است لذا توصیه ای به بستن بخش مربوطه نمی شود.

-۱۹

۶۰۰۰۰۰ = عدم استفاده از دستگاه × ۱ = ۶۰۰۰۰۰

۹۰۰۰۰۰ = در صورت استفاده از دستگاه + ۶۰۰۰۰۰ × ۰/۱ = ۹۶۰۰۰۰

در صورت خرید دستگاه هزینه های به میزان ۳۶۰۰۰۰ ریال افزایش می یابد لذا توصیه ای برای خرید نمی شود.

تمرین ها

– تمرین ۱

%۳۳ = هزینه ثابت = درصد هزینه ثابت به متغیر

هزینه متغیر

هزینه متغیر ۳۳ % + هزینه متغیر = بهای تمام شده

هزینه متغیر ۳۵ % + هزینه متغیر = قیمت پیشنهاد شده

بهای تمام شده محصول < قیمت پیشنهاد شده نتیجه

با توجه به اینکه قیمت پیشنهاد شده از بهای تمام شده بیشتر است سفارش ویژه را می پذیریم.

تمرین ۳

الف) تعداد فروش در نقطه سر به سر محصول

نقطه سر به سر دو محصول برابر است Α,Β

۴۰۰۰۰۰ = فروش سر به سر = ۲۰۰۰۰۰

۱۰ – ۸

Management accounting Dr nikbakht [Year]

مناسبتر می باشد. Α می باشد. لذا انتخاب محصول Α بیشتر از محصول Β ب) درصد فروش کمتر از نقطه سر به سر در محصول

Α و ۳۰۰۰۰۰ = انتظار فروش Β ۳۰۵۰۰۰ = انتظار فروش

ج)

و انتظار فروش محصول Α احتمال رویداد

Α

= (۱۰۰۰۰۰ × %۱۰)+(۲۰۰۰۰۰ × %۲۰)+(۳۰۰۰۰۰ × %۴۰)+( ۴۰۰۰۰۰ × %۲۰)+(۵۰۰۰۰۰ × %۱۰) = ۳۰۰۰۰۰

Α انتظار فروش = Β انتظار فروش

(اطمینان)

به دلیل ریسک کمتر، انتخاب می گردد. Β در عدم قطعیت انتظار فروش، محصول Β با توجه به اطمینان کسب شده در محصول

تمرین ۴

– الف)

(۲۳۰ × %۶۰) + (۲۳۰ × %۱۱۰ × %۴۰ ) = ۲۳۹/ ب) ۲

ج)

از طریق ثروت نهایی یا تابع منفعت آقای محسنی قابل تشخیص است.

تمرین ۵

الف)

۸۰ ) = هزینه مورد انتظار × %۳۰ + ۹۰ × %۱۰ + ۱۰۰ × %۴۰ + ۲۰ × %۱۲۰ ) = ۹۷

۱۰۰ > 97

با توجه به اینکه مبلغ پیشنهاد ارائه شده از هزینه مورد انتظار بیشتر است در مزایده شرکت کند.

(۲۰۰ × %۱۰) + (۲۰۰ × %۱۱۰ × %۱۵) + (۲۰۰ × %۱۲۰ × %۲۰ ) +

(۲۰۰ × %۱۳۰ × %۲۵) + (۲۰۰ × %۱۴۰ × %۲۰) + (۲۰۰ × %۱۵۰ × %۱۰) =۲۵۲

۲۲۰ ) = ارزش مورد انتظار هزینه های واقعی برای شرکت الف × %۱۰ × ۹۰ ) + (۲۲۰ × %۱۵) + (۲۲۰ × %۱۱۰ × %۲۰) +

(۲۲۰ ×%۱۲۰ × %۳۰) + (۲۲۰ × %۱۳۰ × %۱۰ ) + (۲۲۰ × %۱۴۰ × %۱۰) + ( ۲۲۰ × %۱۵۰ × %۵ ) = ۲۵۶/۳

Management accounting Dr nikbakht [Year]

۱۰۰ – ۹۷ = ب ) حداکثر مبلغی که شرکت باید به مشاورانش بپردازد تا هزینه دقیق را مشخص نمایند ۳

تمرین ۶

الف ) ۲۰۰ = ارزش مورد انتظار انجام ندادن کاری

۱۰۰ ) = ارزش مورد انتظار بازچینی × %۶۰) + (۲۶۰۰ × %۴۰ ) = ب) ۱۱۰۰

تمرین ۷

(۱۰۰ × ۰/۸۱۸) + (۲۶۰۰ × ۰/۱۸۲ ) = الف ) ۵۵۵

(۱۰۰ ×۰/۳۳۳) + (۲۶۰۰ × ۰/۶۶۷ ) =۱۷۶۷/ ب ) ۵

الف × % ب + ۵۵ × %۴۵ = ۱۱۰۰/ ج ) ۶۲۵

۱۱۰۰-۱۱۰۰ با توجه به اینکه ارزش مورد انتظار اطلاعات ناقص با ارزش مورد انتظار اطلاعات موجود برابراست لذا نتیجه از قبل =۰

معلوم بوده و لزومی به استخدام مشاور نیست.

د ) با توجه به اینکه فاصله بین انجام ندادن کاری با بازچینی بدبینانه بسیار زیاد است عملیات بازچینی انجام نمی شود.

تمرین ۹

۲۳ × ۶۰۰۰ = الف ) قیمت تمام شده ساخت ۱۳۸۰۰۰

(۲۱ × ۶۰۰۰ ) + ۱۶۰۰۰ = قیمت پیشنهاد ۱۴۲۰۰۰

۱۳۸۰۰۰ < 142000

با توجه به اینکه قیمت تمام شده خرید از بیرون بیشتر از داخل می باشد لذا این پیشنهاد پذیرفته نیست

ب )

۲۳ × ۶۰۰۰ = ۱۳۸۰۰۰

Management accounting Dr nikbakht [Year]

(۲۱ × ۶۰۰۰ ) +۱۶۰۰۰ – ۴۰۰۰ = ۱۳۸۰۰۰

با توجه به اینکه قیمت تمام شده ساخت با پیشنهاد برابر است بین پیشنهاد و ساخت تفاوتی زیادی نیست و بستگی

به نظر مدیریت (جلوگیری از انحراف نامساعد) یکی از پیشنهادات اجرا می گردد.

ج )

۳۶۰۰۰ –۲۵۰۰۰ = ۱۱۰۰۰

۵۸/۱=۶۰۰۰ ۱۱۰۰۰

+ ۲۱+ ۱/۵۸ =۲۲/ بهای تمام شده هر واحد در صورت خرید ۵۸

با توجه به اینکه بهای خرید کمتر از بهای ساخت برای هر واحد می باشد خرید توصیه می شود .

فصل هشتم

سؤالات

Management accounting Dr nikbakht [Year]

سوال ۱ – هزینه یابی بر مبنای هدف، رویکردی برای رسیدن به بهای محصول یا خدمات در شرایطی است که قیمت براساس رقابت

تعیین می شود و سود مورد انتظار از پیش تعیین شده است.

هزینه یابی بر مبنای هدف یک رویکرد ساختار یافته و منظم برای تعیین هزینه تولید می باشد که در آن یک محصول باید با سطح

مشخصی از کیفیت و کارکرد و با قیمت فروش پیش بینی شده، به منظور ایجاد یک سطح مشخصی از سودآوری تولید شود.به عبارت

دیگر، هزینه یابی بر مبنای هدف فرآیندی است برای حصول اطمینان از این که، آیا یک محصول با ویژگیهای مشخص از لحاظ

کیفیت، کارکرد و قیمت می تواند سطح قابل قبولی از سودآوری را ایجاد کند یا خیر.

هزینه یابی بر مبنای هدف یک ابزار راهبردی قوی است که سازمانها را همزمان قادر به یافتن سه بعد کیفیت، هزینه و زمان می کند و

هزینه ها را قبل از وقوع کنترل می کند. هم چنین هزینه یابی بر مبنای هدف، فرهنگی را مقرر می کند که به مشتری ارزش میدهد،

کارکردهای هم عرض را هماهنگ می سازد و اطلاعات را شفاف می کند و بلاخره اینکه همه فعالیتهای هزینه یابی بر مبنای هدف را

نیازهای مشتریان هدایت می کند.

در تعریفی دیگر، هزینه یابی بر مبنای هدف عبارت است از فرآیند مدیریت استراتژیک هزینه به منظور کاهش مجموع هزینه ها در

مراحل طراحی و برنامه ریزی محصول، هزینه یابی بر مبنای هدف، کاهش هزینه ها را با متمرکز کردن تلاشهای تمامی دوایر مربوط به

یک شرکت، مانند بازاریابی، مهندسی، تولید و حسابداری انجام می دهد. این فرآیند کاهش هزینه، در مراحل قبل از تولید انجام

می شود. به عبارت دیگر در هزینه یابی بر مبنای هدف سعی می شود تا چرخه عمر محصولات بطور منطقی کوتاه تر شود.

منظور از هزینه یابی بر مبنای هدف شناسایی هزینه های تولید یک محصول به نحوی است که هنگامی که محصول به فروش می رسد،

سود دلخواه و مورد نظر را ایجاد نماید.

هزینه یابی بر مبنای هدف یک تکنیک تعیین و اندازه گیری بهای تمام شده نیست، بلکه یک برنامه جامع کاهش هزینه است که حتی

قبل از تولید یک محصول شروع می گردد.

منظور از هزینه یابی بر مبنای هدف شناسایی هزینه های تولید یک محصول به نحوی است که هنگامی که محصول به فروش می رسد،

سود دلخواه و مورد نظر را ایجاد کند.

هزینه یابی بر مبنای هدف عبارت است از فرآیندی که در ابتدا قیمت فروش یک محصول در بازار هدف برآورد می شود و سپس

محصول را طراحی و تولید می کنند که بتواند با این قیمت به فروش برسد.

سوال ۲ – هنگامی که یک محصول کاملاً جدید توسط شرکتها به بازار عرضه می شود، رقابت در شرکتها شروع می شود و تمرکز

عمده آنها بر تکنولوژی جدید است. رقبای جدیدی در عرصه تجارت ظاهر می شوند و بنای رقابت به زمینه های دیگری مانند مدت

Management accounting Dr nikbakht [Year]

زمان چرخه تولید، کیفیت محصول و قابلیت اعتماد تغییر می یابد. هنگامی که صنعت به بلوغ می رسد، نوعاً بنای رقابت روی قیمت

متمرکز می شود که این امر باعث کاهش حاشیه سود می گردد. از اینرو شرکتها توجه خود را به کاهش هزینه معطوف می کنند. با توجه

به اینکه ساختار هزینه برای محصولات فعلی تا حدود زیادی ثابت است، و اینکه کاهش هزینه باید بدون ضربه به کیفیت یا حتی

افزایش آن همراه باشد در نتیجه تلاشهای مدیریت هزینه، اثر چندانی ندارد. در اینجا است که سازمان درک می کند که اکثر هزینه های

محصول در طی مراحل تصمیم گیری برای محصول جدید تعهد شده است، تمرکزها به سمت فعالیتهایی می رود که باید در مرحله

طراحی محصول مورد توجه قرار گیرد. در اینجا است که هزینه یابی بر مبنای هدف شکل می گیرد. استفاده از فرآیند هزینه یابی بر مبنای

هدف به ما کمک می کند تا:

– اطمینان یابیم که محصولات به نحو مطلوبی با نیازهای مشتریان مطابقت دارد.

– هزینه اجراء محصول و ویژگیهای آنرا مطابق با توان مشتریان برای پرداخت قیمت آنها قرار دهیم.

– چرخه توسعه محصولات را کاهش دهیم.

– هزینه محصولات را به میزان قابل توجهی کاهش دهیم.

– انجام کار گروهی را میان افراد و بخشهای سازمان شامل واحد خرید، بازاریابی، تولید، تحقیق و توسعه، توزیع و فروش

محصولات ارتقاء دهیم.

– مشتریان و عرضه کنندگان را در طراحی محصولات مشارکت دهیم و به نحو مطلوبی کل زنجیره عرضه را یکپارچه کنیم.

عنصر کلیدی در هزینه یابی بر مبنای هدف، وجود بازار محوری در کل فرآیند هزینه یابی و توسعه محصول است. هزینه یابی بر مبنای

هدف با معرفی قیمت بازار به عنوان نقطه تمرکز تحلیلها، شرکت را از دیگر مشکلات مدیریت هزینه مصون می دارد.

هزینه یابی بر مبنای هدف با توجه به اهداف خاصش بیشتر تمایل دارد تا اطلاعات مربوط را فراهم نماید، درحالی که بر مبنای

هزینه یابی جذبی سنتی تمایل دارد بدون توجه به مربوط بودن این اطلاعات برای تصمیم گیری، کل هزینه های را بایگانی کنند بطوری

که می توان گفت هزینه یابی بر مبنای هدف سه هدف زیر را دنبال می کند:

-۱ کاهش هزینه های محصولات جدید، بطوریکه این محصولات اهداف دستیابی به سود را همراه با رسیدن به اهداف کیفیت، تحویل

به موقع و قیمت مورد نظر بازار را تضمین کنند.

-۲ ایجاد انگیزه در تمام کارکنان شرکت به منظور دستیابی به سود مورد انتظار در فرآیند توسعه محصولات.

-۳ افزایش توان رقابتی شرکت و بهبود مستمر.

۳) رویکردی ساختار یافته که بهای تمام شده خاصی را برای چرخه حیات یک محصول با مشخصات و کیفیت ویژه پیشنهاد می کند،

که سطح دلخواهی از سودآوری را در طی چرخه حیات محصول وقتی که بفروش می رسد ایجاد می کند. در این روش بهای تمام شده

به عنوان یک ورودی در فرآیند طراحی محصول وارد می شود نه به عنوان حاصل فرایند طراحی یا بعنوان یک خروجی

Management accounting Dr nikbakht [Year]

فرآیند هزینه یابی بر مبنای هدف از دیدگاه کوپر

براساس دیدگاه کوپر، فرآیند هزینه یابی بر مبنای هدف در سه سطح قابل بررسی است.

-۱ هزینه یابی مبتنی بر بازار

-۲ هزینه یابی مبتنی بر سطح محصول

-۳ هزینه یابی بر مبنای سطح اجزای تشکیل دهنده محصول

فشار کاهش بهای تمام شده تقاضای مشتری

برآورد عرضه کنندگان تغییرات خاص در تولید

از بهای تمام شده

سطوح فرآیند هزینه یابی هدف از دیدگاه کوپر

الف: هزینه یابی مبتنی بر بازار

این مرحله بر نیاز مشتریان و استفاده از مفهوم بهای تمام شده مجاز برای انتقال فشار ناشی از رقابت بازار به طراحان کالاهای شرکتها و

عرضه کنندگان تمرکز دارد که طی پنج مرحله انجام می شود.

-۱ تعیین قیمت فروش و سود هدف

این مرحله نقش اصلی و اولیه را در هزینه یابی بر مبنای هدف دارد و تکنیکی برای بدست آوردن سود مورد نظر مدیریت می باشد.

-۲ ساختار خط تولید

در این مرحله میزان فروش بین محصولات مختلف تولیدی شرکت شکسته می شود و مشخص می گردد که چه محصولاتی در خطوط

مختلف باید تولید شوند.

-۳ تعیین نرخ فروش و تولیدات

در این مرحله قیمت فروش هر کدام از محصولات شرکت مشخص می گردد.

هزینه یابی

مبتن بر بازار

هزینه یابی

مبتن بر سطح

هزینه یابی

مبتنی بر سطح

ا ا ک ل

Management accounting Dr nikbakht [Year]

-۴ برآورد سود نهایی مورد نظر

این برآورد برای تعیین سود نهایی چرخه عمر محصول و حاشیه فروش انجام می شود. تعیین حاشیه فروش و سود برای محصولات به دو

طریق امکان پذیر است:

الف- حاشیه فروش و سود واقعی تولیدات قبلی مبنا قرار می گیرد و سپس با توجه به تغییرات مورد نظر در بازار تعدیل آن را می کنیم.

ب – با سود مورد نظر محصولات شروع کرده و سپس آن را طبق واقعیتهای بازار تعدیل می کنیم.

– ۲ تعین بهای تمام شده مورد نظر

در این مرحله از قیمت فروش برآوردی سود مورد نظر کسر می گردد تا به بهای تمام شده هدف به دست آید.

تعیین قیمت فروش و سود در بلند مدت

ترکیب محصولات شرکت

قیمت فروش

قیمت فروش

قیمت فروش

برآورد سود

مورد انتظار

برآورد سود

مورد انتظار

برآورد سود

مورد انتظار

تعیین بهای

تمام شده مجاز

تعیین بهای

تمام شده مجاز

تعیین بهای

تمام شده مجاز

Management accounting Dr nikbakht [Year]

فرآیند هزینه یابی مبتنی بر بازار

ب : هزینه یابی مبتنی بر سطح محصول

تمرکز طراحان تولید بر پیدا کردن راهی برای تولید محصولاتی است که رضایت مشتریان شرکت را در محدوده بهای تمام شده مجاز

فراهم آورد. در عمل این کار آسان نمی باشد و شرکت نیازمند پیاده سازی استراتژیهایی برای کاهش هزینه هایش می باشد. از سوی دیگر

شرکت در سطح تولید می بایست بهای تمام شده جاری را کاهش دهد تا به بهای تمام شده هدفی برسد که بطور منطقی انتظار می رود

در عمل واقع شود. البته در کاهش بهای تمام شده باید دقت کرد که به خصوصیات اصلی محصول، کارکرد و کیفیت آن لطمه ای وارد

نشود.

محصول ۳

محصول ۲

محصول ۳

تعیین بهای تمام شده

بهای تمام شده

استراتژیک منهای شکاف

بهای تمام شده هدف در

سطح محصول

بهای تمام شده هدف

منهای کاهش در هزنه در

بهای تمام شده جاری

Management accounting Dr nikbakht [Year]

فرآیند هزینه یابی مبتنی بر سطح محصول

ج: هزینه یابی بر مبنای سطح اجزای تشکیل دهنده محصول

در این سطح از فعالیت، شرکت هزینه هدف را به اجزایش شکسته و بر این اساس مشخص می کند قیمت هر قطعه اولیه مصرفی در

محصول چقدر باید باشد و آن قیمت را به عرضه کنندگان قطعات و مواد اولیه اش اعلام می کند. چون تعداد عرضه کنندگان زیاد

می باشند و در کار خود تخصص دارند، می توانند آن قطعه را با قیمت کمتر و کیفیت مطلوب به شرکت بدهند. البته لازم است شرکت

نیز بررسی دقیق انجام دهد که آیا تولید قطعات با بهای تمام شده کمتر در داخل شرکت امکان پذیر است یا خیر. در صورتی بهای خرید

کمتر از بهای ساخت آن در داخل شرکت باشد، خرید قطعات مورد نیاز ای سایر تولید کنندگان و عرضه کنندگان قابل توجیه است و

باید نسبت به انجام آن اقدام نمود. بعنوان مثال شرکت تویوتا ۷۰ % قطعات را بجای اینکه خود بسازند از عرضه کنندگانش می خرد. شکل

ارتباط این سه سطح و فرایندهای آنها را نشان می دهد.

سطح تولید هزینه یابی مبتنی بر بازار

سطح اجزای تشکیل دهنده محصول

وضعیت

بازار

قیمت

فروش هدف

حاشیه

فروش و یا

سود هدف

تعیین بهای تمام

شده مجاز

بهای تمام شده

استراتژیک منهای

چالشهای هزینه

تعیین بهای تمام

شده هدف در

سطح محصول

بهای تمام شده هدف

منهای کاهش در

هزینه مورد انتظار

بهای تمام شده جاری

بهای تمام

شده در سطح

کارکرد

بهای تمام

شده در

سطح اجزا

تأمین

کنندگان مواد

و قطعات

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ارتباط بین سه سطح فرآیند هزینه یابی هدف از دیدگاه کوپر

از دیدگاه کوپر هزینه یابی بر مبنای هدف دو هدف اصلی را دنبال می کند. یکی کاهش بهای تمام شده محصولات و تحمیل فشار ناشی

از آن (سطح دوم فرآیند) و دیگری انتقال فشار قیمت رقابتی به تأمین کنندگان مواد و قطعات (سطح سوم فرآیند)

۴) به نظر ایشان هزینه یابی بر مبنای هدف، فرآیندی است برای توسعه محصولات و خدمات جدید در بعضی موارد هم از آن برای

بهبود فرآیند تولید خدمات و کالاها استفاده می شود و این فرآیند شامل مراحل شش مرحله .

-۱ شناسایی ویژگیهای کالا یا خدمات مورد نیاز بازار

در این مرحله، بهای تمام شده هدف یا به عبارت دیگر هزینه ای که شرکت مجاز است روی محصول صرف کند، تعیین می شود. بدین

منظور شرکت باید به کاوش درباره این موضوع بپردازد که بازار هدف آن چه کسانی می باشند و به چه محصولی نیاز دارند و اینکه

رقبای در حال حاضر به منظور رفع این نیاز، محصول را با چه ویژگیهایی ارائه می کنند. سپس شرکت با توجه به تحقیقات انجام گرفته

در بازار، جهت رفع نیاز مشتریان یک مفهوم و یا یک نوع اولیه از محصول را به بازار هدف معرفی می کند، شرکت در این مرحله

تصمیم می گیرد که آیا محصولی کاملاً جدید را به بازار معرفی کند و یا اینکه با ایجاد تغییراتی در محصولات قبلی آنها را مجدداً به

بازار معرفی کند. در هر حال شرکت باید آنقدر محصول خود را تغییر و بهبود دهد تا بتواند از عهده پاسخگویی به نیاز بازار هدف

برآید.

-۲ برآورد قیمت فروش مورد نظر

بعد از اینکه محصول شرکت توانست از عهده پاسخگویی به نیاز مشتریان برآید نوبت به تعیین قیمت برای این محصول می رسد. قیمت

تعیین شده برای محصول باید دو ویژگی داشته باشد: اولاً از سوی مشتریان قابل قبول باشد و ثانیاً بتواند با قیمتهای سایر شرکتهای ارائه

دهنده این محصول رقابت کند. به منظور تعیین قیمت، روشهای مختلفی وجود دارد. این قیمت را می توان از طریق افزودن (کاستن)

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ارزش ویژگیهایی که به محصول افزوده (کاسته) شده به قیمت کنونی محصول، به دست آورد. راه دیگر اجماع تیم طراحی و تولید

محصول بر روی قیمت پیشنهادی است. روش سوم تعیین قیمتی است که تصور می شود بتواند سهم بازار مطلوب را برای شرکت ایجاد

کند.

-۳ تعیین بهای تمام شده (هزینه) هدف

سومین گام در مشخص کردن هزینه هدف، تعیین سود مورد انتظار شرکت می باشد. روش هزینه یابی بر مبنای هدف به جای تمرکز بر

نرخ بازگشت سرمایه، توجه خود را به نرخ بازده فروش معطوف می کند، این امر بنا به دلایل زیر قابل توجیه است:

با توجه به اینکه امروزه شرکتها محصولات متنوعی را به بازار عرضه می کنند، محاسبه بازده سرمایه برای تک تک آنها کار 

وقت گیر و پر زحمت است.

از سوی دیگر از آنجا که مبنای هزینه یابی هدف کسب سود در بلند مدت از طریق افزایش حجم فروش است، شاید نرخ 

بازده سرمایه که بر کوتاه مدت تمرکز دارد نتواند به خوبی این امر را بیان کند و به اشتباه بیانگر ضعف عملکرد مدیریت باشد.

به منظور مشخص کردن نرخ بازده فروش می توان از روشهای زیر استفاده کرد:

۱) نرخ بازده مورد انتظار

۲) نرخ بازده تاریخی برای محصولات مشابه

۳) متوسط صنعت برای محصولات مشابه

از آنجا که نرخ بازده فروش در طی چرخه عمر محصول نوسانات زیادی دارد شرکت به جای استفاده از نرخ بازگشت برای یک واحد

محصول، نرخ بازگشت را برای کل فروش خود در طول چرخه عمر محصول محاسبه می کند.

-۴ شکستن بهای تمام شده (هزینه) به اجزا و سطوح متشکله

در مرحله چهارم بهای تمام شده (هزینه) بصورت سلسله مراتبی شکسته می شود، اول به مراکز عملیاتی داخلی مانند بازاریابی، تولید،

عمومی و اداری، برنامه ریزی و پشتیبانی خریدهای خارجی تخصیص داده می شود ( نه به اجزای خاص مانند مواد یا سطوح خدمات)

-۵ فرایند هزینه یابی بر مبنای هدف

در این مرحله سازمان عرضه کنندگان برای رسیدن به بهای تمام شده با یکدیگر همکاری می کنند. تحقق این امر از طریق توسعه عرضه

کنندگان، تغییر طراحی، تغییر در مواد، تغییر مشخصات محصول و تهاتر هزینه ها امکان پذیر می باشد.

-۶ رسیدن به بهای تمام شده هدف و بهبود مستمر

در این مرحله شرکت تلاش می کند که به بهای تمام شده در مورد هدف دست یابد. این مرحله شامل نظارت بر بهای تمام شده هدف و

تلاش برای بهبود مستمر می باشد.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

منابع اطلاعاتی منابع اطلاعاتی

فرآیند هزینه یابی بر مبنای هدف براساس دیدگاه لیزا الرام

۶) مثلث بقا دارای سه محور می باشد که هر محور از آن معرف یکی از ابعاد مهم محصول است، که عبارتند از بهای تمام شده، قیمت

فروش، کیفیت و کارکرد، تنها محصولاتی که در جهت ارزشهای این سه بعد بیان کننده ارزش برای مشتری باشند، شانس موفقیت را

مرحله ۱

شناسائی ویژگیهای کالا و یا خدمات مورد نیاز بازار

مرحله ۲

برآورد قیمت فروش مورد نظر

مرحله ۳

تعیین سود مورد نظر و محاسبه هزینه هدف

(سود مورد نظر – قیمت فروش هدف)

مرحله ۴

شکستن بهای تمام شده به اجزای متشکله

مرحله ۵

فرآیند هزینه یابی هدف

توسعه عرضه کنندگان

تغییر طراحی

تغییر مواد

تغییر مشخصات محصول

تهاتر هزینه ها

مرحله ۶

رسیدن به بهای تمام شده (هزینه) هدف

بهبود مستمر

نیازهای مشتریان

نیازهای مشتریان

الزامات مدیریت

داده های تاریخی

طراحی/ تحقیق و

توسعه

ساخت

قیمت گذاری رقابتی

توسعه تکنولوژی جدید

کالاهای جدید

تحقیقات بازار

توسعه دولتی

شرایط رقابتی بازار

شرایط رقابتی بازار

تعهدات مقرر شده در برنامه استراتژیک

داده های مدیریت عرضه

داده های تحقیق و توسعه

داده های مدیریت عرضه

تحقیقات بازار

تقاضای مشتریان

Management accounting Dr nikbakht [Year]

دارند، برای هر یک از این سه بعد، یک دامنه تعیین می شود که با مشخص کردن حداقل و حداکثر ارزشها از دیدگاه مشتری این دامنه

تعریف می شود. منطقه ای که از اتصال نقاط ماکزیمم و مینیمم ارزشها برای هر یک از ابعاد مذکور تعیین می شوند را “منطقه بقا”

می نامند.

اگر منطقه بقای محصول بزرگ باشد، انتخاب استراتژی رهبری هزینه و تمایز محصول موفقیت آمیز است. منطقه بقا وقتی وسیع است

که اختلاف بین حداقل و حداکثر ارزش در هر یک از ابعاد محصول وسیع باشد، وجود شکاف وسیع بین ماکزیمم و مینیمم مقدار در

هر یک از ابعاد محصول، به تولید کنندگان این فرصت را می دهد که قادر به تولید محصولی با مزیتهای متفاوت نسبت به رقبا گردند.

وقتی شکاف بین سطوح ماکزیمم و مینیمم زیاد باشد توانایی بنگاه اقتصادی در خلق محصولات متمایزی که ارزشهای بالایی برای یک

ویژگی و ارزش های پائین برای سایر ویژگیها داشته باشند، افزایش می یابد.

گام اول: شناسایی محدودیتها

گام دوم: بهره برداری حداکثری از ظرفیت گلوگاه

گام سوم: هماهنگی و تبعیت بخشهای غیر گلوگاهی از واحد گلوگاه

گام چهارم: افزایش در ظرفیت گلوگاه

گام پنجم: طرح ریزی و بازنگری فرآیند تولید به منظور انعطاف پذیری و سرعت بخشیدن به زمان چرخه تولید

-۸ زنجیره ارزش شامل تمامی فعالیت هایی است که برای تولید کالا یا خدمات یک شرکت ارزش ایجاد می کنند که شامل تحقیق و

توسعه طراحی، تولید، بازاریابی، و خدمات پس از فروش می باشد. در مرحله تحقیق و توسعه و طراحی به دلیل وقت گیر بودن هزینه

های زیادی صرف می شود و با کاهش این زمان هم هزینه ها کاهش میابندو محصول سریعتر وارد بازار رقابتی می شود و این امر در

محیط پر رقابت امروز بسیار مهم است.

-۹ در هزینه یابی بر مبنای هدف باید به محدودیت ها توجه خاصی میشود. گلوگاه و محدودیت ها فعالیت هایی هستند که موجب کند

شدن آهنگ در چرخه حیات محصول می شوند.تئوری محدودیت ها باعث شد که مدیران توجه خود را معطوف به افزایش سرعت

درفعالیت هایی کنند که در گلوگاه قرار دارند.تئوری محدودیت ها بر این اصل استوار است که هر سیستم یا فرایند از مجموعه ای از

اجزاء دارای ارتباط متقابل تشکیل شده است که حداقل یک جزءسیستم دارای توان کمتری نسبت به سایر اجزاء است و آن جزء

ضعیف به عنوان عامل محدودیت یا تعیین کننده حداکثر عملکرد آن سیستم محسوب می شود. به بیان دیگر، حداکثر بازدهی یک

جریان تولید را حداقل ظرفیت موجود(جزء دارای محدودیت) تعیین میکند.تئوری محدودیت بر این اعتقاد است که هر سیستم دارای

Management accounting Dr nikbakht [Year]

حداقل یک محدودیت است.وجود محدودیت ها نشان دهنده پتانسیل برای رشد و انجام تغییرات ثمربخش است بنابراین به هر عاملی

که کارایی سیستم را محدود نماید محدودیت گفته می شود. وجود محدودیت و گلوگاه در هر سازمانی باعث افزایش بهای تمام شده

محصولات و تاخیر در ارائه کالا و خدمات به مشتری نهایتاً کاهش در کیفیت محصول از دید مشتری میشود.

۱۱ ) مهندسی ارزش عبارت است از بررسی سیستماتیک عوامل اثر گذار بر بهای تمام شده محصولات به منظور یافتن راههای مناسب

حفظ کیفیت همراه با کاهش هزینه تولید و رسانیدن آن به سطح هدف گذاری شده، مهندسی بدنبال بهبود طراحی با هدف کاهش

هزینه (توأم با حفظ کیفیت) و شناسایی کارکردهای زائد محصول است که مشتری حاضر به پرداخت بهای آن نیست. مهندسی ارزش

توسط تیمی متشکل از گروههای مختلف کارشناسان سازمان در حوزه های مختلف شامل بخش مهندسی، واحد طراحی محصول،

واحد تولید، واحد بازاریابی، فروش، واحد مالی و حسابداری مدیریت در مرحله طراحی محصول انجام می یابد. مهندسی ارزش در

مفهومی وسیع، کل زنجیره ارزش از جمله عرضه کنندگان مواد و قطعات و مشتریان را در بر می گیرد و می تواند موجب بهبود در

طراحی محصول، تغییر در خصوصیات مواد اولیه مصرفی یا بهبود روشهای تولید محصول شود. توجه به این نکته ضروری است در

صورتی که بین بهای تمام شده مورد انتظار و بهای تمام شده هدف، تفاوت فاحشی وجود داشته باشد و در حالت عادی نتوان آنرا با

مهندسی ارزش برطرف نمود باید در تصمیمات مربوط به تولید محصول و یا میزان حاشیه سود مورد انتظار تجدید نظر کرد مگر اینکه

جنبه های غیر مالی مد نظر باشد که تولید محصول را توجیه نماید.

مناسب ترین تعریف از مهندسی ارزش توسط ابداع کننده آن لارنس دیمیلز ارائه شده است. مهندسی ارزش یک روش خلاق، مبتکرانه

و سازمان یافته است که هدف آن شناسائی هزینه های غیر ضروری است. هزینه هایی که نه کیفیت و کارایی را ارتقاء می دهند و نه طول

عمر محصول را افزایش می دهند، نه در چشم مشتری جلوه دارد و نه مورد علاقه اوست.

مهندسی ارزش، اولویتی برای عنصر خاصل قائل نیست بلکه فقط »: ارنست بوی رئیس انجمن مهندسین ارزش آمریکا معتقد است

روشی است برای فکر کردن است که بوسیله آن تعدادی روش یا تکنیک را در مراحل عمل خود به خدمت می گیرد.

مهندسی ارزش تلاشی است سازمان یافته که با هدف بررسی و تحلیل فعالیتهای طرح در مراحل طراحی، اجرا، بهره برداری و نگهدار

اجرای می گردد . این بررسی با استفاده از تجارت، ابتکارها و خلاقیتهای متخصصان در جهت تحلیل کارکرد سیستمها، عوامل،

تجهیزات و تأسیسات و کارایی انجام می گیرد. به بیان دیگر مهندسی ارزش مجموعه ای از چند روش فنی به منظور بازنگری و تحلیل

اجرای کار و استفاده از خلاقیتها و روشهای تحلیل سیستم برای بهینه سازی طرح است.

۱۲ ) بر مبنای سیستم هزینه فر امتغیر حاشیه سود فرامتغیر، سود خالص و نرخ برگشت سرمایه به شرح زیر اندازه گیری می شوند:

هزینه مواد مستقیم مصرفی – درآمد = حاشیه فرامتغیر

Management accounting Dr nikbakht [Year]

هزینه های عملیاتی – حاشیه فرامتغیر = سود خالص

سرمایه گذاری / سود خالص = نرخ بازگشت سرمایه

سؤالات چند گزینه ای

-۱ ج

-۲ ب

۱,۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰+۱,۲۵۴,۰۰۰,۰۰۰+ ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ + ۶۴۶,۰۰۰,۰۰۰÷۸,۰۰۰

-۳ الف

۵۱۲,۰۰۰ – ۴۵۰,۰۰۰ =۶۲,۰۰۰

-۴ ب

۴۲۰,۰۰۰ – ۶۲,۰۰۰ = ۳۵۸,۰۰۰

-۵ ب

۳۹۰ – ۱۹۵ ÷۱۰ = ۱۹/۵

-۶ ب

۴۵۰ گاما – ۲۷۰ ÷ ۵ = ۳۶ > 19/5

( -۷ ج (گاما ۵۰۴۰۰

۱۹ آلفا ۳۶ گاما / ۳۰ بتا ۵

۱۴۰۰ × ۱۶۰۰ × ۱۵۰۰ ×

۵۰۴۰۰ ۳۱۲۰۰ ۴۵۰۰۰

-۸ ب

۶۱۵,۲۰۰

۳۰۰

۱۸۹۲/۸ –

۲,۸۰۸ –

۷,۵۹۲ =

۱۰,۴۰۰ –

سود قبل از کسر بهره و

مالیات

هزینه فروش و اداری

هزینه تحقیق و توسعه

سود ناویژه

بهای تمام شده

فروش

-۹ ج

-۱۰ ب

۶۱۵/۲ ÷ ۱۰,۴۰۰ × ۱۰۰ = % ۵/۹۱

Management accounting Dr nikbakht [Year]

-۱۱ ب

۳۴۰/۸ ÷ ۶,۷۶۰ × ۱۰۰ = % ۵/۰۴

-۱۲ ج

۵,۶۰۰ دستگاه

-۱۳ ب

۵,۶۰۰

-۱۴ ب

تئوری محدودیتها

تمرینات

۱۸,۷۳۰,۰۰۰

=

۹۳,۶۵۰,۰۰۰,۰۰۰

=

هزینه جاری (کل)

بهای تمام شده قایق در حال حاضر

۵,۰۰۰

حجم فروش

قیمت فروش جاری ۲۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال

قیمت تمام شده جاری ۱۸,۷۳۰,۰۰۰ ریال

سود جاری ۷,۲۷۰,۰۰۰ ریال سود هدف – قیمت فروش هدف = قیمت تمام

شده هدف

(هزینه هدف)

۱۵,۷۳۰,۰۰۰ = ۲۳,۰۰۰,۰۰۰ = ۷,۲۷۰,۰۰۰

-۲ الف :

آلفا

بتا

گاما

قیمت فروش هر واحد

۹۰۰,۰۰۰

۱,۰۸۰,۰۰۰

۸۴۵,۰۰۰

بهای تمام شده هر واحد

(۵۵۰,۰۰۰)

(۵۴۰,۰۰۰)

(۷۰۱,۰۰۰)

÷

حاشیه فرا متغیر هر واحد

۳۵۰,۰۰۰

۵۴۰,۰۰۰

۱۴۴,۰۰۰

زمان برای تولید هر واحد

۳۵

۴۵

۱۸

حاشیه فرامتغیر بر حسب دقیقه

۱۰,۰۰۰

۱۲,۰۰۰

۸,۰۰۰

-۳ الف )

Management accounting Dr nikbakht [Year]

قیمت فروش جاری ۲۶۲,۵۰۰,۰۰۰ ریال

قیمت فروش هدف ۲۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال

بهای تمام شده کل دوره جاری ۱۹,۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال

تعداد تولید ۱۰۰ دستگاه

بهای تمام شده هر دستگاه در دوره جاری ۱۹۶,۰۰۰,۰۰۰ ریال

بهای تمام شده هر دستگاه در دوره جاری – قیمت فروش جاری = سود هر دستگاه در دوره جاری

۶۶,۵۰۰,۰۰۰ ریال = ۲۶۲,۵۰۰,۰۰۰ – ۱۹۶,۰۰۰,۰۰۰

-۳ ج) سود هدف – قیمت فروش هدف = قیمت تمام شده هدف

۱۴۳,۵۰۰,۰۰۰ ریال = ۲۱۰,۰۰۰,۰۰۰ – ۶۶,۵۰۰,۰۰۰

قیمت تمام شده هدف = ۱۴۳,۵۰۰,۰۰۰ ریال

-۳ د ) استراتژی هزینه یابی بر مبنای هدف

-۴ الف) در صورتی که ملاک محاسبه سود ناخالص (ناویژه) باشد و سود خالص قبل از کسر بهره و مالیات نادیده گرفته شود.

– ب)

کابل فشار قوی

کابل فشار ضعیف

سود ناخالص

۱۰۴۰

۶۲۲

هزینه تحقیق و توسعه

(۴۶۵/۶)

(۱۱۶/۴)

هزینه اداری و فروش

(۲۳۲)

(۵۸)

سود خالص قبل از کسر مالیات

۳۴۲/۴

۴۴۷/۶

– ج)

%۱۴/۲۶

=

۱۰۰

×

۳۴۲/۴

=

سود قبل از کسر مالیات

=

بازده فروش کابل فشار قوی

۲,۴۰۰

فروش

%۲۶/۳۳

=

۱۰۰

×

۴۴۷/۶

=

سود قبل از کسر مالیات

=

بازده فروش کابل فشار ضعیف

۱,۷۰۰

فروش

Management accounting Dr nikbakht [Year]

-۵ الف )

μφ قیمت فروش دوربین ۷۰

۵,۸۰۰,۰۰۰ ریال

μφ بهای تمام شده دوربین ۷۰

۴,۵۱۵,۰۰۰ ) ریال )

μφ سود دوربین مدل ۷۰

۱,۲۸۵,۰۰۰ ریال

μφ قیمت فروش دوربین مدل ۷۲

۱۱,۹۵۰,۰۰۰ ریال

μφ بهای تمام شده دوربین ۷۲

۸,۶۴۵,۰۰۰ ریال

μφ سود دوربین مدل ۷۲

۳,۳۰۵,۰۰۰ ریال

ب) ۴۶۴۰۰۰۰

(۴۵۱۵۰۰۰)

۱۲۵۰۰۰

ج)

۴۶۴۰۰۰۰

( ξ)

۱۲۸۵۰۰۰

Ξ=۴۶۴۰۰۰۰−۱۲۸۵۰۰۰

سوالات فصل ۹

– ۱ سازمان بین المللی استاندارد کیفیت را اینگونه تعریف می کند:کیفیت مجموعه ویژگی ها و مشخصات یک محصول یا

خدمت است که بتوان نیازهای بیان شده تلویحی را برآورده سازد.ملاک کیفیت در واقع رضایت مشتری است.رضایت

مشتری نیز شامل تامین نیازهای بیان شده و تلویحی او از محصول است.

علمای مدیریت نظیر جوزف جوران وادوارد دمینگ و ایشیکاوت و مانند آنها همگی کیفیت را با این نگرش معنی کرده اند.

مثلا جوران توانایی ارضای نیازها و کرازبی درجه انطباق با خواسته های مشتریان را در تعریف کیفیت بکار برده اند و دمینگ

ارضای مشتری را کیفیت میداند.

تعاریفی با نگرش مبتنی بر محصول:

نگاه فلسفی: پدیده ای بی نقص و برتری ذاتی

نگاه فنی: برای ارزیابی کیفیت محصول میزان تطابق ویژگی های آن محصول را با مشخصات فنی از قبل تعیین شده ملاک

قرار دهند.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

نگاه ارزشی: یعنی هر محصولی که گرانتر باشد را با کیفیت تر می دانند.

نگرش ساختاری: با شاخص قرار دادن ویژگی های خاصی از محصول کیفیت را تعریف می کنند.

نگرش مبتنی بر مصرف کننده و یا متکی بر مشتری: کیفیت یعنی هر چیزی که ارزش محصول را در نظر مشتری بالا ببرد.

– ۲ در اواخر دهه ی ۱۹۷۰ و اوائل دهه ی ۱۹۸۰ مدیران آمریکایی به منظورپی بردن به معجزه ی ژاپنی ها سفرهایی به ژاپن

کردند . در حقیقت اگر آنها کتاب های دمینگ را می خواندند نیازی به انجام این سفرها نمی دیدند .به هر حال رنسانس

منتشر شد ( ۶ TQM کیفیت در مورد محصولات و خدمات آمریکایی در حال اجرا بود. در میانه ی دهه ۱۹۸۰ مفهوم

سیگما نیز در این دهه بوجود آمد). در دهه ۱۹۸۰ شرکت های آمریکایی با مقایسه خود با ژاپنی ها به این نتیجه رسیدند که

بسیاری از کالاهای ژاپنی ها دارای نقص صفر در هزار بودند و نقص کالاهای آمریکایی ۲۷ برابر بیشتر بود. رقابت جهانی به

مشتریان انتخاب های فراوانی عرضه کرد و انها را متوجه محصولات با کیفیت تر و ارزان تر کرد از دست دادن سهم بازار و

سود برای موسساتی که به کیفیت توجه نمی کردند با تهدید روبه رو کرد ازین رو موجب تغییرات قابل توجهی در شرکت

های آمریکایی و تلاش آنها به صورت بی وقفه و مستمر جهت افزایش کیفیت محصولات و خدمات خود تلاش کردند.در

۱۹۸۷ مجلس آمریکا جایزه کیفیت ملی مالکوم بالدریج را برای افزایش رقابت در شرکت های امریکایی جهت افزایش

کیفیت در نظر گرفت.

– ۳ مدیریت کیفیت جامع در واقع تلاش مستمر و اصولی تمامی پرسنل یک شرکت در جهت درک انتظارات مشتریان دستیابی

به آن و حتی فراتر رفتن از حد انتظارات مشتریان است.

تحقیقات نشان داده شرکت هایی که در آنها مدیریت کیفیت وجود دارد دارای عملکردهای مالی بهتری نسبت به شرکت

هایی هستند که به این عامل توجهی ندارند یا به تازگی مدیریت کیفیت جامع را اجرا کرده اند.

– ۴ در سال ۱۹۸۷ مجلس آمریکا جایزه کیفیت ملی مالکوم بالدریج را برای افزایش رقابت در شرکت های آمریکایی جهت

افزایش کیفیت در نظر گرفت.در سال ۱۹۴۷ سازمان بین المللی استاندارد به منظور استانداردسازی نحوه عمل مدیریت

کیفیت یکپارچه کردن تدوین استاندارد در سراسر جهان ایجاد تسهیلات در تجارت بین المللی حمایت از تولید کننده

ومصرف کننده و توسعه همکاری های علمی تکنولوژیکی اقتصادی و … با عضویت ۲۵ کشور تاسیس شد که مقر آن ژنو

می باشد. در ۱۹۸۷ این نهاد مجموعه ای از استانداردهای کیفیت را تدوین نمود که این استانداردها یکبار در ۱۹۹۴ و بار

دیگر در ۲۰۰۰ مورد تجدید نظر قرار گرفتند. به همین خاطر است که استانداردهای مدیریت کیفیت که هم اکنون مورد

به یک گواهینامه بین المللی ISO نشان می دهند. در حال حاضر ۹۰۰۰ ISO استفاده قرار میگیرد را با نام ۹۰۰۰:۲۰۰۰

تبدیل شده است که به منزله مهر تایید کیفی محصولات و خدمات شرکت هاست و بیش از ۹۰ کشور آن را پذیرفته اند.

– ۵ سیستم هزینه یابی بر مبنای فعالیت برای تهیه گزارشات هزینه های کیفیت ایده آل است . در سیستم هزینه یابی بر مبنای

فعالیت هزینه ها به همراه فعالیت ها شناسایی می شوند و به همین خاطر عینیت پذیری هزینه های کیفیت در این سیستم

Management accounting Dr nikbakht [Year]

افزایش می یابد. در این سیستم هزینه فعالیت هایی که ماحصل کیفیت پایین هستند برای شرکت روشن و مشخص می شود

اما در سیستم های سنتی تمرکز گزارشگری هزینه روی وظایف سازمانی نظیر تولید فروش و اداری است.

شرکت هایی که سیستم سنتی هزینه یابی دارند مجبورند تجزیه و تحلیل های اضافه تری نسبت به هزینه یابی بر مبنای فعالیت

برای شناسایی و اندازه گیری هزینه کیفیت و تهیه گزارشات هزینه کیفیت انجام دهند . انجام کارهای بیشتر و هزینه جمع

آوری اطلاعات این قبیل هزینه ها مدیریت شرکت را تشویق می کند که مدیریت کیفیت جامع را در شرکت اجرا نماید.

– ۶ در ایران نیز انجمن مدیریت کیفیت ایران با همکاری موسسه استاندارد در ۱۸ آبان هر سال مصادف با روز ملی کیفیت و

مراسمی برگزار می کند که طی آن از برترین سازمان های ایرانی در بخش های مختلف کشور شامل (سازمانه، بنگاههای

اقتصادی بزرگ، واحدهای عملیاتی، موسسات بخش عمومی، بنگاههای کوچک و متوسط مستقل و بنگاههای کوچک و

متوسط مستقل و بنگاههای کوچک و متوسط وابسته) که در زمینه ارتقا کیفیت و سرآمد بودن در کسب وکار فعالیت های

چشم گیری انجام داده اند تقدیر به عمل می آید.بدنبال پیوستن سایر کشورهای جهان این سازمان در حال حاضر دارای ۱۳۲

عضو شامل ۹۰ عضو اصلی ۳۴ عضو مکاتبه ای و ۸ عضو مشترک می باشد که موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران از

جمله اعضای اصلی آن بوده و با فعالیت در کمیته های فنی ایزو در تدوین استانداردهای بین المللی مشارکت داشته و دارد.با

توجه به اینکه در ایران نیز اصل ۵۰ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بیان داشته است در جمهوری اسلامی ایران حفاظت

از محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعدی باید در آن حیات اجتماعی روبه رشدی داشته باشند، وظیفه عمومی تلقی

می گردد. از این رو فعالیت های اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا

کند ممنوع است. توجه به استانداردهای محیطی و الزام به رعایت آنها امری ضروری است.

– ۷ کایزن در مدیریت هزینه :

در فرهنگ شرقی، کایزن وارد عرصه حسابداری و مدیریت هزینه نیز شده است. استفاده از رویه های نوین حسابداری صنعتی

[ به ویژه رویه های ناشی از محرک بازار، شرکت ها را در برخورد موثر با پدیده رقابت جهانی مهیاتر و آماده تر می سازد[ ۴

شیوه هایی نظیر هزینه یابی بر مبنای فعالیت، هزینه منابع مصرف شده را با فعالیت های مورد نیاز برای تولید هر یک

محصولات، ردیابی می کند. در شیوه هزینه یابی بر مبنای فعالیت، فعالیت های فاقد ارزش، یعنی فعالیت هایی شناسایی می

شوند که ارزشی به محصول اضافه نمیکنند. شناسایی و حذف فعالیت های عبث و ضایعات(مودا) بر بهبود مستمر و در نتیجه

.[ کاهش هزینه های محصول تمرکز دارد [ ۳

هدف کایزن

[ در کایزن هدف اینستکه اطمینان حاصل شود که بهای تمام شده فرایند واقعی کمتر از بهای تمام شده پایه است. [ ۱۳

Management accounting Dr nikbakht [Year]

هدف در هزینه یابی بهبود مستمر، رسیدن به اهداف کاهش هزینه است. تحلیل انحرافات تحت سیستم هزینه یابی استاندارد

عموما هزینه های واقعی را با استاندارد مقایسه می کند و سپس انحرافات را گزارش می کند. هزینه یابی بهبود مستمر تا حدی

خارج از سیستم هزینه یابی استاندارد عمل می کند در این سیستم استانداردها همواره و در تمام مراحل تولید قابل بهبود

هستند و هر استاندارد تنها یک بار دستیافتنی است، زیرا وقتی هزینه ها تا میزان استاندارد تعریف شده کاهش یافت، باید

.[ دوباره استاندارد جدید تعریف کرد[ ۱۲

نتیجه گیری :

سازمانها تا زمانی که برای بقا تلاش می کنند و خود را ن یازمند حضور در عرصه ملی و جهانی می دانند، باید اصل بهبود

مستمر را سرلوحه فعالیت خود قرار دهند. بهبود مستمر روی تغییرات تدریجی در فرآیندها تاکید می کند و در مقایسه با سایر

روشهای تحول سازمانی ازجمله مهندسی مجدد که تغییرات سریع و کلی را مدنظر دارد، بسیار کم هزینه بوده و غالباً منابع

(زمان، سرمایه، دارائیها و…) قابل توجهی را مصرف نمی کند، لیکن از آنجایی که مشارکت تمامی پرسنل در همه سطوح

سازمانی را دربرمی گیرد درمجموع به تحولات شگرفی منتهی می شود . این اصل حاصل نمی شود، مگراینکه زمینه دستیابی

به آن با بهبود مدیریت عملکرد امکان پذیر شود. این بهبود را می توان با گرفتن بازخور لازم از محیط درونی و پیرامونی و

تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف و فرصتها و تهدیدهای سازمان، مسئولیت پذیری و جلب رضایت مشتری با ایجاد و

بکارگیری سیستم بهبود مستمر با الگوی مناسب، این امکان را ایجادکرد. به انعطاف پذیری برنامه ها و اهداف و ماموریت

سازمانها در محیط پویای امروزی، کمک قابل توجه می نماید. بهبود مستمر و توسعه آن به فرهنگ سازی و ارتقاء فرهنگ

سازمانی نیازمند است.

– ۸ مشتری راضی، انتظارات مشتری، تدوین اهداف کیفی مرتبط با کیفیت، کار درجریان ساخت، انجام کار کنترل خروجی

اصلاح نقص ها، تحویل محصول/خدمت و ارزیابی مستمر رضایت مشتری، مشتری ناراضی، کنترل تشخیصی، منابع صرف

شده/سرمایه گذاریهای مرتبط با کیفیت، تابع زیان تاگوچی برنامه های ۶ سیگما

مشتری راضی :مشتری راضی کسی است که احساس کند بعد از خرید درست همان چیزی را خریده است که دلش

می خواست بخرد.

انتظارات مشتری :شناسایی انتظارات مشتری جز با مراجعه به وی و دریافت دیدگاه های او میسر نیست. دیگر عصر از ظن خود

یار مشتری شدن سپری شده و برای آگاهی از سر درون مشتری باید به آوای او گوش فرا داد. به این منظور و برای شناسایی

انتظارات مشتری, امروزه عرضه کنندگان ضمن بهره گیری از تکنیک های آماری به نظر سنجی از مشتریان –با استفاده از

روش های مختلف پستی, تلفنی و حضوری- اقدام می کنند. در این راستا توجه به عواملی که انتظارات مشتری از یک

خدمت, کالا یا نام تجاری را شکل می دهد از اهمیت زیادی برخوردار است. مهمترین این عوامل به شرح زیر است: ۱- نیاز و

خواسته مشتری ۲- باورهای مشتری ۳- تجربه های پیشین مشتری در ارتباط با همان عرضه کننده ۴- پیام های دریافتی مشتری از

Management accounting Dr nikbakht [Year]

عرضه کننده از طریق ارتباطات دوسویه یا تبلیغات متنوع عرضه کننده. ۵ -تجربه های پیشین مشتری در ارتباط با سایر عرضه

کنندگان ۶- نظرات دریافتی مشتری از دوستان و آشنایان در ارتباط با تجربه های آنان از این کالا و خدمت یا انواع مشابه

آن. ۷-عوامل موقعیتی که مربوط به شرایط مشتری در زمان خرید می شود, مثل میزان پول در دسترس, زمان موجود برای

خرید و…یک عرضه کننده هوشیار با آگاهی از عوامل فوق ضمن اقدام به کسب اطلاعات در مورد هر یک ,برنامه شناسایی

انتظارات مشتری را با بهره گیری از اطلاعات دریافتی تنظیم می کند.

مشتری ناراضی: مشتری ناراضی کسی است که احساس کند بعد از خرید درست همان چیزی را که دلش می خواست

نخریده.

منابع صرف شده: منابعی که برای بدست آوردن کیفیت مورد استفاده قرار گرفتند را می گویند.

تابع زیان تاگوچی برنامه های ۶ سیگما:تاگوچی پیشنهاد داد که از رویکرد تطابق مطلق بعنوان یک معیار سنجش اثربخش در

کنترل کیفیت استفاده شود. تحقیقات او نشان میدهد که هرگونه انحراف از مشخصه کیفی هدف(مقدار هدف) برای شرکت

هزینه بهمراه خواهد داشت. او تابع نمایی از زیان کیفی ارائه داد که رابطه بین کل زیان های کیفی شرکت با نقص های کیفی

را نشان میدهد. بطور کلی هرقدر انحراف از مقدار هدف مشخص شده بیشتر باشد زیان های کیفی شرکت نیز بیشتر می شود.

– ۹ اکثر رهبران کیفیت بر این باورند که آگاهی از هزینه های کیفیت و استفاده از آن فاکتور بسیار مهمی در رقابت های جهانی

است. اهداف عمده در محاسبه و جمع آوری هزینه های مرتبط با کیفیت عبارتند از:

  • ایجاد آگاهی در پرسنل نسبت به هزینه های کیفیت پایین کالا و خدمات

  • تعیین اینکه در چه بخشی بیشترین هزینه ها اتفاق می افتد

– ۱۰ شش سیگما یک روش بهبود است که از داده ها و واقعیات جهت شناسایی و حذف مشکلات فرایند استفاده می کند

همچنین برخی آن را یک موتور بهبود مستمر می دانند که وظایف و رویه های کاملا جدیدی را در داخل سازمانی که به

طور مستمر در پی کسب نتایج و بهبود فرایندها است تعریف می کند.بعبار دیگر شش سیگما یعنی رسیدن به سطحی از

۳ در یک میلیون موقعیت کاهش یابد. / کیفیت تولیدات و ارایه خدمات که خطای فرایندهای کاری به میزان ۴

به این ترتیب می توان دروازه ورود به سرزمین سیگماها را رفع عیوب اتلافات و خطاهای مشهود از طریق روشهای سریع نظیر

مفاهیم و تکنیک های تفکر ناب دانست.با گذر از سیگماهای پایین تر به بالاتر( ۱ به ۶) کانون توجه طرح های بهبود سازمان

بر فرایندها منعطف متمرکز می گردد. متدولوژی شش سیگما این امکان را به سازمان ها می دهد که با بهره گیری از این

متدولوژی خطای فرایندها را به حداقل رساند از طرفی مدل تئوری محدودیت ها معتقد است که هر سیستم (متشکل از یک

یا چند فرایند) دست کم دارای یک محدودیت است و وجود محدودیت ها نشان دهنده پتانسیل برای رشد و انجام تغییرات

نتیجه بخش می باشد.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

مدل تئوری محدودیت ها از طرفی بر افزایش بهره وری از طریق مدیریت محدودیت ها و از طرف دیگر افزایش کمی و

کیفی خروجی فرایندهاست.پیاده سازی بکارگیری و بهره مندی توامان نظام تفکر ناب متدولوژی شش سیگما و مدل تئوری

محدودیت ها بعنوان طرح های بهبود می تواند برنامه راهبردی اغلب سازمان ها جهت نیل به هدف بنیادین خود یعنی ایجاد

ارزش برای مشتری باشد.

– ۱۱ الف) تطابق محدوده ای یا دروازه ای

ب) تطابق مطلق

تطابق محدوده ای: در این نوع تطابق لازم است که خصوصیت کیفی محصول در محدوده مشخص شده قرار داشته

باشد،هدف تطابق محدوده ای این است که شرکت بتواند به نقص کیفی صفر برسد.یعنی تمامی محصولاتی که تولید می

کند دارای ضخامتی در محدوده تعیین شده باشد.

تطابق مطلق: لازم است که تمامی محصولات یا خدمات شرکت بدون کوچکترین انحراف کیفیتی دقیقا مطابق با مقدار

کیفیت هدف داشته باشد در این حالت هرگونه انحراف از مقدار هدف دارای پیامد اقتصادی منفی برای شرکت است.

همانگونه که در فوق بیان شد در تطابق محدوده ای شرکت هیچ هزینه کیفی یا کاستی یا زیانی برای محصولاتی که

خصوصیت کیفی آنها در محدوده مشخص شده قرار دارد در نظر نمی گیرد و تنها زمانی زیان کیفی شناسایی می کند که

محصول یا خدمات دقیقا مطابق با مقدار کیفی هدف نباشد شرکت زیان کیفی شناسایی می کند.برای شرکت هایی که

هدفشان سوددهی طولانی مدت و جلب رضایت مشتریان است تطابق کامل (مطلق) بهترین رویکرد می باشد.

– ۱۲ پیشگیری: آ)آموزش پرسنل ب) طراحی محصول پ)ارزیابی عرضه کنندگان

ارزیابی: آ) تعمیرات پیشگیرانه تجهیزات ب) بازرسی و آزمایش مواد ورودی پ) هزینه انجام بازرسی و آزمایش مواد اولیه

خریداری شده

شکست داخلی: آ) تعمیر مجدد ب)دوباره کاری پ) آزمایش مجدد

شکست خارجی: آ) مسئولیت در قبال کالا ب) فراخوانی کالاهای معیوب پ) هزینه شکایت مشتریان از محصولات معیوب

– ۱۳ هزینه های تطابق: شامل هزینه های پیشگیری و ارزیابی فعالیت های با کیفیت ضعیف می باشد.

هزینه های عدم تطابق: هزینه هایی است که در نتیجه کیفیت ضعیف محصولات و خدمات ناشی از فعالیت های خطای

داخلی و خارجی ایجاد می شود.

– ۱۴ ارتباط بین هزینه های کیفیت را آشکار می کند با مقایسه ترازهای کیفیت(یکی از ابزارهای گزارش هزینه های کیفیت) برای

چند سال متوالی میتوان موثر بودن سیستم هزینه یابی کیفیت در شرکت را استدلال کرد. افزایش هزینه های پیشگیری و

ارزیابی کاهش هزینه های شکست داخلی و خارجی را به همراه خواهد داشت و بالعکس.ماتریس هزینه کیفیت(یکی از

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ابزارهای گزارش هزینه های کیفیت )شرکت را قادر می سازد تا از تاثیر عملکردش بر روی هزینه های کیفیت مطلع شود و

مواردی که هزینه های کیفیت بالا هستند را شناسایی کند.

– ۱۵ مدل اقتصادی هزینه های کیفیت در دیدگاه سنتی: در این دیدگاه نقطه بهینه هزینه های کیفیت جایی است که بین هزینه های

پیشگیری و ارزیابی از یک طرف و هزینه های شکست( داخلی و خارجی ) از سوی دیگر تعادل برقرار می شود، هرچه

کیفیت انطباق بیشتر شود(تعداد محصولات دارای نقص کیفی کمتر گردد) میزان هزینه های پیشگیری و ارزیابی بیشتر می

شود و هزینه های نقص داخلی و خارجی کمتر می گردد.اضافه شدن هر یک از این چهار هزینه باعث افزایش کل هزینه

های کیفیت می شود. نقطه بهینه جایی است که کل هزینه های کیفیت به حداقل میزان ممکن برسد.

مدل اقتصادی هزینه های کیفیت در دیدگاه معاصر: امروزه شرکت ها با توجه به به پیشرفت های فناوری به قابلیت های

بالاتری نسبت به فرایندهای سنتی دست یافته اند و برای آنان رسیدن به کیفیت صد در صد مطابق با آنچه مورد نیاز است

امکان پذیر است. از اینرو در دیدگاه معاصر نقطه بهینه جایی است که هزینه های شکست به صفر رسیده و مجموع هزینه های

کیفیت برابر مجموع هزینه های پیشگیری و ارزیابی است. در این مدل به علت کیفیت انطباق ۱۰۰ % خواسته های مشتریان نیز

براورده خواهد شد.

– ۱۶ یکی از کاربردی ترین این فنون ترسیم و تجزیه و تحلیل نمودارهای کنترل و دیاگرام پاره تو، و دیاگرام علت و معلولی

است.

نمودار کنترل: ترسیمی از مشاهدات پیاپی از یک عملیات هستند که در محدوده مشخصی واقع شده اند. هدف از ترسیم این

نمودار بررسی آن است که آیا تمامی مشاهدات در دامنه قابل قبول عملیات مورد نظر قرار گرفته اند یا خیر. عملیات می تواند

یک ماشین ایستگاه کاری کارگر، سلول کاری، فرایند، دایره یا بخش باشد.محدوده یا مرزها می توانند دوره زمانی، دسته

ها) است که بیانگر x) محصول، دفعات راه اندازی تولی، یا سایر حدود عملیاتی باشند. نمودار کنترل دارای یک محور افقی

ها) که نشانگر میزان تطابق با y) واحدها، محدوده زمانی، تعداد دستجات، تعداد دفعات تولید می باشد و یک محور عمودی

کیفیت مشخص شده است. ارقام مندرج در نمودار عمودی، محدوده مجاز برای تغییرات یا بعبارت دیگر حد بالا و پایین را

نشان می دهند.

نمودار پاره تو: یک هیستوگرام از عواملی است که درایجاد مشکل کیفی دخیل بوده اند و به ترتیب فراوانی زیاد به کم پشت

سر هم در شکل نشان داده می شوند.نه تنها فراوانی عوامل مرتبط با یک مشکل کیفیتی را نشان می دهد بلکه یک کمک

چشمی می کند و با نشان دادن تعداد تجمعی علت ها، مدیریت می تواند علت اصلی که باعث ایجاد مشکل کیفی شده است

را از میان انبوه علت ها جزئی دیگر تمییز دهد و متوجه عللی شود که بیشترین مشارکت را کاهش کیفیت محصول/خدمت

شرکت داشته اند.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

دیاگرام علت و معلولی یا استخوان ماهی: زنجیره ای از علت و معلول هاست که علل ریشه ای مشکل کیفی پیش آمده را

تشکیل میدهند.نمودار علت و معلولی شامل ستون فقرات، دنده، و استخوان ها است. در قسمت راست ستون فقرات افقی

مشکل کیفی موجود نوشته می شود. ستون فقرات علت ها را به معلول(مشکل کیفی) متصل می کند. هر شاخه یا دنده که

فلش اشاره اش به سمت ستون فقرات است بیانگر علت اصلی پیش آمدن مشکل کیفی می باشد.

– ۱۷ دیاگرام علت و معلولی یا استخوان ماهی: زنجیره ای از علت و معلول هاست که علل ریشه ای مشکل کیفی پیش آمده را

تشکیل میدهند.کارو ایشیکاوا متوجه متوجه شد در مواقعی که عوامل متعدد بیشماری وجود دارد، یافتن عواملی که روی

یک فرایند اثر می گذارند یا موجب بوجود آمدن یک مشکل کیفی می شوند غالبا کار سخت و طاقت فرسایی است. برای

تسهیل این کار او نمودار علت و معلولی را پیشنهاد داد.

۱۸ ن -مودار پاره تو: یک هیستوگرام از عواملی است که درایجاد مشکل کیفی دخیل بوده اند و به ترتیب فراوانی زیاد به کم پشت

سر هم در شکل نشان داده می شوند. نه تنها فراوانی عوامل مرتبط با یک مشکل کیفیتی را نشان می دهد بلکه یک کمک

چشمی می کند و با نشان دادن تعداد تجمعی علت ها، مدیریت می تواند علت اصلی که باعث ایجاد مشکل کیفی شده است

را از میان انبوه علت ها جزئی دیگر تمییز دهد و متوجه عللی شود که بیشترین مشارکت را کاهش کیفیت محصول/خدمت

شرکت داشته اند.

– ۱۹ هزینه های پیشگیری،هزینه های ارزیابی، هزینه های شکست داخلی، هزینه های شکست خارجی

هزینه های شکست خارجی بیشترین آسیب را به شرکت وارد می کند زیرا کالا یا خدمت پس از خروج از شرکت دیگر

قابل بازگشت نیست و هزینه ی آن بسیار بالا می رود کمترین هم پیشگیری است زیرا پیشگیری بهتر از علاج است.

– ۲۰ چند نمونه معیارهای غیر مالی داخلی ارزیابی کیفیت:

بهره وری(نسبت خروجی ها به منابع ورودی مصرف شده)

تعداد خروجی های معیوب( تعداد نقص ها در هر یک میلیون خروجی)

روند مقدار ریالی موجودی کالای نگهداری شده در شرکت

اکثر معیارهای داخلی در رابطه با کارایی فرایند هستند بهبود کیفیت مستلزم بهبود اکثر معیارهای مذکور است.در عمل

مسئولیت تغییر فرایندها به هدف بهبود این معیارها بر عهده تیم های کاری متقاطع است. بعلاوه با استفاده از بهینه کاوی

معیارهای داخلی و خارجی بعنوان استاندارد در نظر گرفته می شوند تا عملکرد واقعی شرکت با آنها سنجیده شود.

چند نمونه معیارهای غیر مالی خارجی ارزیابی کیفیت:

درصد تعداد کالاهای معیوبی که برای مشتریان ارسال شده نسبت به کل کالاهای ارسالی

تعداد شکایات مشتریان

درصد محصولاتی که برای اولین بار است دارای نقص بوده اند یا درصد محصولاتی که میزان نقص در آنها زیاد بوده است.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

اکثرا مشتری محور می باشند یعنی درصدد هستند تا میزان رضایت مشتریان شرکت را از کیفیت محصولات وخدمات ارئه

شده توسط شرکت بسنجند.شرکت برای معیارهای خارجی شرکت نیز ارزیابی کیفیت یک استاندارد یا مقدار بهینه کاوی

شده ای داشته باشد که بتواند یا مقایسه مقادیر محاسبه شده برای این معیارها با مقدار استاندارد بهینه، وضعیت کیفیت خود را

دقیق تر ارزیابی نماید.

تمرینات فصل ۹

الف) – ۱ x:2/12

T:2

K:5760

K: 360 ₌ ۵۷۶۰ L(x): K L(2.12): 5760400000

ب)

Χλ:۳۰

Χ۲:۳۶۰

ΤΧ:۰٫۲۵ :(ΧΛΧ۲) (۳۰۳۶۰)۰٫۰۶۲۵(۰٫۰۸) ۰٫۰۰۵ ۰٫۰۷ انحراف

– ۲

گزارش هزینه کیفیت

Management accounting Dr nikbakht [Year]

هزینه های پیشگیری

بازرسی خط

۵۵۰۰۰

آموزش

۱۲۰۰۰۰

مهندسی طراحی

۶۷۰۰۰

ارزیابی عرضه کنندگان

۱۵۰۰۰

جمع

۲۵۷۰۰۰

هزینه های ارزیابی

تعمیرات پیشگیرانه تجهیزات

۲۰۰۰۰

تجهیزات آزمایش محصول

۸۸۰۰۰

بازرسی و آزمایش مواد ورودی

۲۵۰۰۰

جمع

۱۳۳۰۰۰

هزینه های شکست داخلی

تعمیر مجدد

۱۵۷۰۰۰

توقف تولید

۴۰۰۰۰

دوباره کاری

۳۵۰۰۰

جمع

۲۳۲۰۰۰

هزینه های شکست خارجی

بازگشت

۱۰۰۰۰۰

محصولات معیوب

۳۰۰۰۰

بیمه مسئولیت محصول

۲۰۰۰۰

هزینه های شکست مشتریان

۲۴۰۰۰۰

جمع

۳۹۰۰۰۰

جمع کل هزینه های کیفیت

۱۰۱۲۰۰۰

– ۳

Management accounting Dr nikbakht [Year]

– ۴ الف)

Κ

ب)

Ξ:۱۳۴ Λ(ξ): Κ Λ(۱۳۴): ۸/۸۱۴۰/۸

Τ:۱۳۸

Κ:۸/۸

-۵ آ)

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ب) در طی این ۳ سال درصد مجموع هزینه های کیفیت افزایش یافته ولی درصد هزینه های پیشگیری در سال آخر کاهش یافته که

موجب افزایش درصد هزینه های شکست خارجی و شکست داخلی شده(ضرر)

% ج) ۶۵

گزارش هزینه های کیفیت

۱۳۸۵

۱۳۸۶

درصد تغییر

هزینه های پیشگیری:

طراحی محصول

۲۱۰,۰۰۰

۱۸۰,۰۰۰

۱۴

آموزش

۱۲۰,۰۰۰

۳۹۰,۰۰۰

۲۲۵

جمع

۳۳۰,۰۰۰

۵۷۰,۰۰۰

۷۲

هزینه های ارزیابی:

واسنجی(تنظیم دستگاه)

۱۲۰,۰۰۰

۱۹۰,۰۰۰

۵۸

جمع

۱۲۰,۰۰۰

۱۹۰,۰۰۰

۵۸

هزینه های شکست داخلی:

آزمایش مجدد

۲۴۰,۰۰۰

۳۰۰,۰۰۰

(۲۵)

جمع

۲۴۰,۰۰۰

۳۰۰,۰۰۰

(۲۵)

هزینه های شکست خارجی:

مسئولیت در قبال کالا

۹۰,۰۰۰

۱۵۰,۰۰۰

(۶۶)

فراخوانی کالاهای معیوب

۲۴۰,۰۰۰

۴۸۰,۰۰۰

(۱۰۰)

تعمیرات مربوط به کالاهای

۱۸۰,۰۰۰

۶۰,۰۰۰

(۳۳)

Management accounting Dr nikbakht [Year]

مربوط به ضمانت نامه

جمع

۵۱۰,۰۰۰

۶۹۰,۰۰۰

(۳۵)

جمع کل هزینه های کیفیت

۱,۲۰۰,۰۰۰

۱,۷۵۰,۰۰۰

(۴۵)

فروش کل

۱۰۰%

-۷ الف)

Κ ۲۳۸۰۱۶۵۲۸,۹

ب)

Ξ:۰,۲۰۸۲۳

Τ:۰,۲۰۶۲۵

Λ(ξ): Κ Λ(۰,۲۰۸۲۳): ۲۳۸۰۱۶۵۲۸,۹ ۰,۰۰۳

۶۵۸۲۰۳۶۴۸

ᵟ سطح سیگما: ۳

% بازده مورد انتظار فرآیند: ۹۳,۳۲

تعداد خطا در میلیون: ۶۶,۸۰۷

یا X 6/6807 6/6807

Κ:

Τ:۰,۵ Λ(ξ): Κ

(Ξ) میزان خصوصیت کیفی مشاهده شده

Λ(Ξ)

(Ξ) احتمال

۰,۴۶

۸۸۸,۸۸

۰,۰۵

۰,۴۷

۴۹۹,۹۹

۰,۱۰

۰,۴۸

۲۲۲,۲۲

۰,۱۲

۰,۴۹

۵۵,۵۵

۰,۱۵

۰,۵۰

۰

۰,۳۰

۰,۵۱

۵۵,۵۵

۰,۱۲

۰,۵۲

۲۲۲,۲۲

۰,۱۰

۰,۵۳

۴۹۹,۹۹

۰,۰۵

۰,۵۴

۸۸۸,۸۸

۰,۰۱

Management accounting Dr nikbakht [Year]

(۰,۴۷٫۰,۱)(۰,۴۸٫۰,۱۲)(۰,۴۷٫۰,۱)(۰,۴۹٫۰,۱۵)(۰,۵۰٫۰,۳۰)(۰,۵۱٫۰,۱۲)(۰,۵۲٫۰,۱۰)(۰,۵۳٫۰,۰۵)۰,۴۶۷۸

۰,۴۶۷۸ ? هدف ۰٫۵ Δ −

۰۰۰۰۰۴۸+۰,۰۰۰۱۴۸۸+۰,۰۰۰۴۹۲۸+۰,۰۰۱۰۳۶۸+۰,۰۰۱۳۵۴۲+۰,۰۰۲۷۲۴۸۰,۰۰۵۷

EL(X)=K(2)=555555/55(0,0057+0,0010)=3722/2221

-۱۰ الف)

گزارش هزینه های کیفیت

هزینه های پیشگیری

آموزش پرسنل

۱۰,۰۰۰,۰۰۰

طراحی محصول

۱۴,۰۰۰,۰۰۰

جمع

۲۴,۰۰۰,۰۰۰

درصد از هزینه های عملیاتی Ξ

۰/۰۲۴

هزینه های ارزیابی

تائید صلاحیت تامین کنندگان

۴,۰۰۰,۰۰۰

بازرسی فرآیند

۳۲,۰۰۰,۰۰۰

جمع

۳۶,۰۰۰,۰۰۰

درصد از هزینه های عملیاتی Ξ

۰/۰۳۶

هزینه های شکست داخلی

استهلاک تجهیزات کنترل آلودگی هوا

۴۰,۰۰۰,۰۰۰

تعمیر و نگهداری تجهیزات کنترل آلودگی هوا

۲۰,۰۰۰,۰۰۰

برطرف کردن آلودگی های آب

۵۰,۰۰۰,۰۰۰

به حالت اول برگرداندن محل بعد از استفاده از آن

۷۰,۰۰۰,۰۰۰

جمع

۱۸۰,۰۰۰,۰۰۰

Management accounting Dr nikbakht [Year]

درصد از هزینه های عملیاتی Ξ

۰/۱۸

هزینه های شکست خارجی

دعوی حقوقی مطرح شده بخاطر آسیب وارده

۶۰,۰۰۰,۰۰۰

جمع

۶۰,۰۰۰,۰۰۰

درصد از هزینه های عملیاتی Ξ

۰/۰۶

جمع کل

۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰

ب) کمترین مقدار را هزینه های پیشگیری به خود اختصاص داده اند و پس از آن ارزیابی و بیشترین مقدار را شکست داخلی که

میتوانند با افزایش هزینه های پیشگیری موجب کاهش هزینه های شکست داخلی و شکست خارجی شوند.

ج) این شرکت باید با تلاش و و افزایش هزینه های پیشگیری و ارزیابی به خصوص پیشگیری موجب کاهش هزینه های شکست هزینه

های داخلی و خارجی شود که البته در کل موجب کاهش کل هزینه های کیفیت می شود.

-۱۱ در نمودار اول با افزایش هزینه های صرف شده برای کیفیت مخارج مصرفی کل کاهش می یابد پس کیفیت مجانی محسوب

شده.

در نمودار دوم ابتدا با افزایش مخارج صرف شده برای کسب کیفیت بازده افزایش و مخارج مصرفی کل کاهش یافته و پس از یک

نقطه با افزایش مخارج کیفیت مخارج کل هم افزایش یافته وبازده کاهش می یابد.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

جواب تمرینات و سؤالات فصل دهم

: ج ۱

الف-

سیستمی است که در آن امور به نحوی مناسب، دقیق و به هنگام انجام می شود. این تعریف بسیار گسترده بوده و مفاهیم JIT سیستم

بسیاری (مانند خرید به موقع، تحویل به موقع، تولید به موقع و …) را شامل می شود. یکی از مهم ترین این سیستم ها، تولید به موقع است که

بک سیستم مبتنی بر کشش تقاضاست و در آن یک محصول تنها زمانی خریداری یا تولید می شود که علامتی از مصرف کننده آن

دریافت شده باشد. در این حالت مقدار مواد دریافتی برابر با مقدار مواد مصرفی استاندارد جهت تولید بوده و هرگونه تفاوتی بین

دریافت مواد سفارشی و واقعی، مصرف واقعی مواد و خرید واقعی، تولید و فروش و مقدار سفارش تکمیل شده و دریافت شده، جزو

است. (Online) انحرافات بوده و شناسایی می شود. به عبارت دیگر در این سیستم، تولید بر خط

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ب-

از کانبان ها به عنوان سیستم اطلاعاتی (که نشان دهنده گردش مواد و محصولات در بخش های مختلف JIT نقش کانبان: در محیط

کارخانه بوده) مجوز گردش مواد (توسط کانبان دریافت مواد) و مجوز تولید (به عنوان ابلاغ سفارش تولید)، استفاده می شود.

سلول کاری: با اجرای فرآیند تولید سلول کاری، به جای سیستم سنتی تولید، کارها در سلول ها و گروه های کاری هدف مند انجام

شده و به همین دلیل بسیاری از مخارجی که قبلاً به صورت مستقیم قابل رهگیری به محصولات نبود، در حال حاضر به صورت مستقیم

قابل ردیابی می شود (مانند استهلاک تجهیزات). در ضمن سلول کاری امکان پرورش و استفاده از کارکنان و ماشین آلات چند مهارتی

را نیز فراهم می آورد و در پی آن امکان تولید تخصصی برآورد می شود.

ج-

نسبت به سیستم های jit دو شرایط زیر در شرکت های مختلف نشان می دهد که سرمایه به کار گرفته شده و مورد نیاز در سیستم های

تولید سنتی، کمتر است:

  1. نیاز به خرید و انبار کردن موجودی مواد اولیه وجود ندارد. در این حالت شرکت تنها لازم است که با فروشندگان عمده مواد

اولیه خود قراردادهای بلندمدت منعقد کرده و دریافت مواد، هنگام لزوم را تضمین کند، در این صورت لازم نیست حجم

عمده ای از مواد اولیه خریداری و انبار شود و در نتیجه سرمایه به کار گرفته شده در این بخش می تواند صرف توسعه عملیات

کرد.

  1. نیاز به ساخت و انبار کردن موجودی کالا جهت پاسخگویی به تقاضای احتمالی وجود ندارد از این رو نیاز به فضای انبار

بزرگ از یک طرف و استخدام نیروی انسانی جهت انبارداری این محصولات، از طرف دیگر، وجود ندارد، لذا از نظر

به کارگیری سرمایه، از این لحاظ سرمایه کمتری مورد نیاز خواهد بود.

: ج ۲

الف-

( دقیقاً همان پاسخ بخش الف سؤال ( ۱

ب-

به صورت زیر است: jit اهم مزایای به کارگیری سیستم

  1. سرمایه گذاری کمتر در موجودی کالا و استفاده بهینه تر از سرمایه در گردش شرکت.

  2. کاهش هزینه های محل نگهداری موجودی کالا.

  3. کاهش ریسک خراب شدن (از مد افتادگی) موجودی ها.

  4. استفاده بهینه از فضای کارخانه از طریق صرفه جویی در فضا به علت عدم نیاز به انبار مواد و موجودی ها.

  5. کاهش هزینه های راه اندازی و به تبع آن کاهش هزینه های تولید.

  6. کاهش هزینه های ناشی از ضایعات و اتلاف ها.

  7. افزایش میزان درآمد دراثر پاسخ گویی به نیازهای مشتریان.

  8. کاهش بوروکراسی اداری.

به صورت زیر می باشند: jit ج- عناصر کلیدی و مهم برای عملیات موفقیت آمیز سیستم

Management accounting Dr nikbakht [Year]

  1. حذف ضایعات، اتلاف ها و تمام فعالیت هایی که ارزشی به محصول اضافه نمی کنند. این ضایعات در ۵ طبقه به صورت زیر

قابل بیان هستند:

موجودی کالا 

حمل و نقل 

فرایند تولید 

زمان انتظار 

حرکات اضافی 

  1. ساده سازی عملیات شامل:

کاهش زمان راه اندازی ماشین آلات 

تعمیر و نگهداری پیشگیرانه 

استفاده از سیستم کششی 

اطمینان از ارسال محموله ها در زمان تعیین شده 

  1. افزایش کارایی کارکنان و روحیه همکاری آن ها، شامل:

آموزش و تربیت کارگران چند مهارتی 

استقلال کاری 

ایجاد برابری 

فراهم نمودن شرایط مناسب کاری 

: ج ۳

در بخش خدمات شرکت بصورت زیر است: jit الف- خالص صرفه جویی (زیان) ناشی از بکارگیری سیستم

شرح

مبلغ (میلیون ریال)

صرف جویی ناشی از کاهش موجودی

۴۰۰

صرف جویی ناشی از بیمه

۴۸

صرفه جویی ناشی از اجاره ساختمان

۱۵

صرفه جویی ناشی از حقوق دو کارمند

۳۸

(۷۵۰۰× – صرفه جویی ناشی از تولید اضافه ( ۵۶۰۰

(۴۲)

(۳۸۰۰× – هزینه از دست دادن فروش ( * ۲۲,۰۰۰

(۸۳/۶)

خالص قبل از مالیات

۳۷۵/۴

(% اثر مالیات( ۴۰

(۱۵۰/۱۶)

خالص صرفه جویی نقدی

۲۲۵/۲۴

Management accounting Dr nikbakht [Year]

*۶,۱۶۰,۰۰۰,۰۰۰۲۲,۰۰۰۲۸۰,۰۰۰==

مبلغ کل فروش

تعداد فروش

ب- قبل از بکارگیری این سیستم باید زیر ساخت های لازم آن شامل ماشین آلات مورد نیاز برای تولید بدون وقفه، آموزش

کارگران و تربیت کارگران چند مهارتی، ایجاد فرهنگ سازمانی و ایجاد برابری و ایجاد شرایط مناسب کار و تعهدات لازم در

بتوان از ،jit خصوص کاهش اتلاف ها و ضایعات و در نهایت ایجاد یک سیستم اطلاعاتی کارا، فراهم آید تا ضمن رعایت اصول

مزایای عمده آن بهره مند شد و به اقدام تعیین شده توسط آن شامل بهبود کیفیت و افزایش بهره وری (کایزن)، دست یافت.

: ج ۴

الف و ب-

طبقه بندی فعالیت ها بر اساس واحد محصول (بهای مستقیم)، دسته محصولات، گروه محصولات (کل تولید) و سطح کارخانه

بصورت زیر است. این طبقه بندی کمک خواهد کرد که محرک مناسب هر فعالیت را شناسایی نموده (لازم به ذکر است که عناوین

حساب هزینه ها در این سؤال مبهم بوده ولی حتی الامکان سعی شده است طبقه بندی صحیحی صورت گیرد)

واحد محصول

(مستقیم)

دسته محصولات

گروه محصولات (کل تولید)

کارخانه

مواد ۴،۰۰۰،۰۰۰

A

دستمزد غیرمستقیم ۱۰۰،۰۰۰

C

مهندسی ۶۰۰،۰۰۰

D

استهلاک ساختمان

۵۰۰،۰۰۰

آماده سازی ۵۰،۰۰۰

استهلاک ماشین آلات

۴۰۰،۰۰۰

نگهداری ماشین آلات ۹۰،۰۰۰

برق ۳۰۰،۰۰۰

خرید ۲۰،۰۰۰

بسته بندی ۷۰،۰۰۰

بیمه ۲۰۰،۰۰۰

B

بازرسی ۶۰،۰۰۰

مالیات ۱۵۰،۰۰۰

دریافت مواد ۴۰،۰۰۰

گاز ۸۰،۰۰۰

بازرسی مواد ۳۰،۰۰۰

نگهبانان ۱۰،۰۰۰

A: محرک فعالیت : تعداد بسته نسبی

B: محرک فعالیت: تعداد بازرسی – دریافت مواد با این فرض در این گروه قرار گرفته است که با هر بار دریافت مواد، بازرسی

صورت می گیرد، لذا فعالیت (یا حمل) مواد و فعالیت بازرسی مواد به یک نتیجه خواهند انجامید.

C: درصد فعالیت های مهندسی

D: برای تسهیم این گروه از سربار می توان از محرک های مختلف از جمله ساعات کار مستقیم یا مواد مستقیم مصرفی و یا …

استفاده نمود.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

تمرینات فصل ۱۱

: ج ۱

الف-

pV5,000,0004,000,000100,0004,100,000==+=

FC600,000,00025,000,000625,000,000=+=

[]۱۸۰۰۲۵,۰۰۰,۰۰۰۴,۱۰۰,۰۰۰۶۲۵,۰۰۰,۰۰۰۹۹۵,۰۰۰,۰۰۰=×−−= سود عملیاتی

ب-

Q625,000,0006955,000,0004,100,000==−

QP.6955,000,0003,475,000,000=×=

: ج ۲

حاشیه ایمنی با فرض آن محاسبه شده است که فروش آبان ماه، همان فروش مورد انتظار است.

الف-

۱,۸۰۰۶۹۵۱,۱۰۵=−= حاشیه ایمنی

۱,۱۰۵%۶۱۱,۸۰۰== نسبت حاشیه ایمنی

ب-

()()OL1,8005,000,0004,100,0001/621,8005,000,0004,100,000625,000,000×−==×−− (اهرم عملیاتی)

: ج ۳

الف-

G300×

G200×

درصد فروش کل

%۲۵

%۷۵

نسبت حاشیه فروش

%۲۰

%۵۰

()()Q1,375,000,0001,375,000,0003,235,294,1180/250/200/750/500/425===×+×

Management accounting Dr nikbakht [Year]

ب-

G%25808,823,529300=×

۳,۲۳۵,۲۹۴,۱۱۸×

G%752,426,470,588200=×

ج-

()()Q1,375,000,0003,928,571,4280/500/200/500/50==×+×

: ج ۴

الف-

Q90,000,000600400,000250,000==−

QP.600400,000240,000,000=×=

ب-

Q250,000,00090,000,00010/202,684150,000+−==

QP.2,684400,0001,073,600,000=×=

: ج ۵

الف-

برای محاسبه حاشیه فروش کل نیاز به تعداد فروش حال حاضر نیز می باشد ولی از آن جا که در سؤال ارائه نشده است، در نتیجه

غیرقابل محاسبه می باشد (مورد خواسته شده). با این حال حاشیه فروش هر واحد برابر است با:

۴۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰۱۵,۰۰۰=−= حاشیه فروش هر واحد

ب-

Q455,000,00029,66740,00025,000=−;

QP.29,66740,0001,186,680,000=×=

ج-

Q455,000,000250,000,00047,00015,000+==

د-

Management accounting Dr nikbakht [Year]

Q250,000,000455,000,00010/1549,94215,000+−==

۴۹,۹۴۲۴۰,۰۰۰۱,۹۹۷,۶۸۰,۰۰۰×=

و-

()()۴۹,۹۴۲۴۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰۷۴۹,۱۳۰,۰۰۰۲/۵۴۴۹,۹۴۲۴۰,۰۰۰۲۵,۰۰۰۲۹۴,۱۳۰,۰۰۰×−==×−(OL) ; اهرم عملیاتی

ه-

شرایط فعلی

تغییر یافته

تفاوت

(P) قیمت

۱/۱۴۰,۰۰۰×

=

۴۴,۰۰۰

۴,۰۰۰

(V) بهای متغیر

()۱/۱۲۵,۰۰۰×

=

()۲۷,۵۰۰

()۲۵۰۰

۱۵,۰۰۰

۱۶,۵۰۰

۱,۵۰۰

به ازای هر واحد فروش در شرایط جدید، ۱۵۰۰ ریال به سود افزوده می شود (زیرا بهای ثابت بودن متغیر فرض شده و تنها در

فیشمت فروش و بهای متغیر ودر نتیجه در حاشیه فروش، تغییر رخ داده است).

: ج ۶

= ۶۰,۰۰۰,۰۰۰+ ۴۰,۰۰۰,۰۰۰+ ۲۰,۰۰۰,۰۰۰+۱۰,۰۰۰,۰۰۰= هر واحد → ۱۳۰,۰۰۰,۰۰۰ V = 26,000 جمع بهای متغیر

۳۰,۰۰۰,۰۰۰۱۵,۰۰۰,۰۰۰۴۵,۰۰۰,۰۰۰=+= جمع بهای ثابت

الف-

Q45,000,0003,60038,50026,000==−

ب-

Q45,000,00018,000,0004,50040,00026,000+==−

ج-

[]PP45,000,000%205,0005,00026,000+××=−

PP5,000130,000,00045,000,0001,000−=+

P4,000175,000,000=

P43,750=

ج ۷

تیر

خرداد

شهریور

Management accounting Dr nikbakht [Year]

درآمد

۷۰

۷۷

۸۵

ه . کل

(۵۶)

(۵۹/۹)

(۶۴/۵۵)

۱۴

۱۷/۱

۲۰/۴۵

الف-

()TCFCVCTR%=+

بهای متغیر

()()FCVCFCVC56%7059/9560/5559/9%777770=+−→==+−

ب-

۷۰۳۸/۵۰/۴۵۷۰−== نسبت حاشیه فروش

ج-

Q17/538/890/45==

د-

= [۷۹×۰/ ۴۵] −۱۷ / ۵ =۱/ میلیون ریال ۰۵ سود

ه –

Q17/510/05370/45−=;

Management accounting Dr nikbakht [Year]

سؤالات فصل ۱۰

: ج ۱

در سیستم اقدام به هنگام گویی که تمام فعالیت ها بصورت برخط انجام شده و از هرگونه انبارداری و اتلاف وقت خودداری

می شود. به عبارت دیگر در این سیستم مشتری مداری حرف نخست را می زند، بدین معنا که تا تقاضایی نباشد، خرید یا تولیدی صورت

نمی گیرد، از این رو تا حد امکان، موجودی صفر نگه داشته می شود. سیستم اقدام به هنگام در موارد مختلفی هم چون خرید، تولید یا

فروش و یا انبارداری کاربرد دارد که مهم ترین آن ها سیستم اقدام تولید به هنگام است. مقایسه و وجه تمایز این سیستم با سیستم های

سنتی به صورت زیر است:

JIT سیستم های

سیستم های سنتی

  1. سیستم اقدام به هنگام مبتنی بر کشش تقاضاست.

سیستم سنتی مبتنی بر فشار است.

  1. موجودی ها در این سیستم بسیار ناچیزند.

موجودی ها در این سیستم قابل توجه اند.

  1. خطوط تولید از مجموعه ای سلول های کاری تشکیل شده است.

خطوط تولید از دوایر تولیدی تشکیل شده اند.

  1. مراکر خدماتی به صورت غیر متمرکزند.

مراکز خدماتی به صورت متمرکزند.

  1. کارکنان چند مهارتی وجود دارند.

کارکنان در یک زمینه خاص مهارت دارند.

  1. بر کار گروهی تأکید می شود.

تأکید کمی بر روابط متقابل و کار گروهی است.

  1. تعداد عرضه کنندگان مواد اولیه کم هستند.

تعداد عرضه کنندگان مواد اولیه زیادند.

: ج ۲

اهداف

بهبود کیفیت

افزایش بهره وری با تأکید بر مفهوم کایزن

اصول:

  1. حذف ضایعات، اتلاف ها و تمام فعالیت های فاقد ارزش افزوده

  2. یکنواخت کردن و ساده سازی عملیات تولید.

  3. افزایش کارایی کارکنان و روحیه همکاری بین آن ها

مزایا:

  1. سرمایه گذاری کمتر در موجودی ها

  2. کاهش هزینه حمل و نگهداری موجودی ها

  3. کاهش ریسک خراب شدن موجودی ها

  4. استفاده بهینه از فضای کارخانه

  5. کاهش هزینه راه اندازی و به تبع آن کاهش هزینه تولید

  6. کاهش هزینه ناشی از ضایعات و به تبع آن کاهش هزینه های تولید

  7. افزایش رضایت مندی مشتری و به تبع آن فروش شرکت

Management accounting Dr nikbakht [Year]

محدودیت ها:

  1. اجرای این سیستم زمان و هزینه بر است.

  2. رابطه با عرضه کنندگان ممکن است به خوبی صورت نگیرد و از این روابط ضررات بزرگی به شرکت وارد آید.

  3. نبود موجودی به عنوان ضربه گیر هنگامی که شرکت با تقاضای بالایی روبه رو می شود، بزرگ ترین محدودیت این سیستم است.

: ج ۳

در پاسخ سؤال ۱ و دریک جدول ارائه گردید.

: ج ۴

از یک سیستم بهایابی باید استفاده شود که گزینه مناسب بهایابی معکوس است. در این سیستم JIT به دلیل ماهیت متفاوت سیستم

طبق توالی تولید، ثبت حسابداری زده نمی شود، بلکه برخی ثبت ها از چرخه تولید حذف می شوند. متداول ترین راه این است که

کلیه اقلام بها، به یکباره به بدهکار کالای فروش رفته منظور شود. دراین حالت هیچ گونه کالای در جریان ساختی وجود ندارد. ۳

مدل هزینه یابی معکوس وجود دارد:

  1. زمان شناسایی رویدادهای مالی به ترتیب زمان خرید مواد مستقیم، تکمیل محصول و فروش محصولات باشد.

  2. زمان شناسایی رویدادهای مالی به ترتیب زمان خرید مواد مستقیم و فروش محصولات باشد.

  3. زمان شناسایی رویدادهای مالی به ترتیب زمان تکمیل محصولات و فروش محصولات باشد.

بسیاری از اقلام بها که قبلاً جزو اقلام سربار بوده و قابل رهگیری به محصولات نبوده اند، به دلیل ماهیت خاص jit در سیستم بهایابی

این سیستم و مخصوصاً سیستم تولید سلولی، به محصولات به صورت مستقیم قابل رهگیری هستند.

: ج ۵

نقطه اتکای سیستم تولید به هنگام، فروشندگان قابل اعتمادی هستند که مواد اولیه مورد نیاز شرکت را بلافاصله بعد از اعلام وی به

دست او می رسانند. در نتیجه در این سیستم، روابطی بلندمدت و دوستانه با عرضه کنندگان مواد اولیه برقرار می شود هر از نظرات

مختلف آن ها در طی فرآیند تولید، جهت بهبود این همکاری استفاده می شود.

در این سیستم هر زمان شرکت به کالا و مواد اولیه نیاز داشت، به عرضه کننده مواد اولیه اطلاع داده و وی مواد مورد نیاز را در اسرع

وقت به دست او می رسانند. خصوصیات این سیستم به صورت زیر هستند:

فروشندگان محدود 

انقاد قرارداد بلند مدت 

ضمانت کیفی عرضه کنندگان 

کوتاه شدن زمان بازرسی کالای تحویلی 

کاهش هزینه های اداری 

تحویل به هنگام 

تحویل مکرر مواد خام 

: ج ۶

این سیستم در محیط حسابداری تحولات زیادی ایجاد می نماید از جمله:

Management accounting Dr nikbakht [Year]

  1. کاهش هزینه های انبارداری، بیمه، دستمزد و از کارافتادگی

  2. کاهش ضایعات از لحاظ مقداری و بهایی

  3. کاهش هزینه های غیرمترقبه از قبیل سرقت و آتش سوزی در انبار

  4. افزایش نقدینگی و به کارگیری آن در سایر فعالیت های سودآور

  5. کاهش درعملیات حسابداری مواد و انبار

  6. تغییر در سیستم های محاسبه انحرافات و کنونی

  7. انعکاس بهتر اصل بهای تاریخی

  8. اندازه گیری صحیح موجودی ها.

به طور کلی تأثیر سیستم اقلام به هنگام بر روی سیستم متداول، کاهش هزینه های ثابت و افزایش تعداد هزینه های متغیر و مستقیم

است. بر مبنای این سیستم ماهیت متغیر و مستقیم هزینه ها بهبود یافته و این موارد تماماً به دست یابی مدیریت به اطلاعات صحیح تر از

بهای تمام شده و به تبع آن سیستم اطلاعاتی بهتر و تصمیم گیری بهتر کمک خواهد نمود.

: ج ۷

استفاده می شود. کابنان یک فرآیند کششی JIT کلمه ای ژاپنی به معنای کارت است که برای انتقال پیام و اطلاعات در محیط

کنترل کننده تقاضاست که هماهنگی جدول زمان بندی تولید را محصول نهایی به هر مرحله از تولید تا ورود مواد خام ملزم دارد.

وظایف:

یک سیستم اطلاعاتی برای ردیابی مواد و محصولات در سیستم. 

مجوز گردش مواد: به واسطه کانبان دریافت مواد. 

مجوز تولید 

در این سیستم جابه جایی مواد و کالا صورت نمی گیرد مگر به واسطه کانبان های مختلف که هر یک با خود پیامی را دارند، از جمله

این کانبان ها می توان به کانبان دریافت و تولید اشاره داشت که به ترتیب به موجودی های ورودی و خروجی تعلق دارند.

: ج ۸

مراحل اجرای این سیستم به دو مرحله قابل تقسیم است:

– ۱ ایجاد: که خود بر روی چهار مرحله جزئی تأکید دارد:

تعریف مسأله 

ارزیابی اولیه 

امکان نسبی 

رسیدگی به نحوه اجرای پروژه 

– ۲ شناسایی: که با برنامه ریزی و اجرای پروژه در ارتباط است و شامل اجزای ذیل است:

برنامه ریزی 

اجرا 

ارزیابی و کنترل 

Management accounting Dr nikbakht [Year]

تحلیل پروژه اجرا شده 

: ج ۹

در پاسخ سؤال ( ۴) ارائه گردید.

Management accounting Dr nikbakht [Year]

سؤالات فصل ۱۱

: ج ۱

بهای متغیر – قیمت فروش = حاشیه فروش

حاشیه فروش نشان می دهد که تفاوت بین مبلغ فروش و جمع اقلام بهای متغیر چقدر است و این مبلغ قبل از نقطه

سربه سر صرف بازیافت اقلام بهای ثابت و بعد از نقطه سربه سر نشان دهنده ایجاد شده می باشد.

: ج ۲

از مهم ترین کاربردهای نسبت حاشیه فروش محاسبه نقطه سربه سر به صورت ریالی و محاسبه در طی دوره است.

: ج ۳

نشان دهنده نقطه ای است که در آن کل فروش (درآمد) برابر است با جمع اقلام بها (ی متغیر و ثابت) و به عبارت

دیگر در این نقطه نه سود وجود دارد و نه زیان.

TRTC=

PQFCVC=+

: ج ۴

– برنامه ریزی اثر بخش ترین فرآیند تولید از نظر میزان هزینه ای که برای شرکت دارد.

– تصمیم گیری در خصوص زمان جایگزینی یک ماشین

– تعیین زمانی که باید فرآیندهای شرکت را تماماً مکانیزه کرد.

– تعیین زمان برون سپاری عملیات شرکت.

– تعیین موقعیت استراتژیک شرکت

: ج ۵

عبارت حاشیه فروش زمانی استفاده می شود که صورت سود و زیان بر اسا ثابت و متغیر بودن طبقه بندی شده است و

لذا برای است با جمع درآمد منهای کل اقلام بهای متغیر (شامل ساخت و غیرساخت) ولی عبارت سود ناخالص

هنگام به کار می رود تا سود و زیان بر اساس بهای تولید طبقه بندی شده است که در این صورت سودناخالص برای

است با جمع درآمد عملیاتی منهای بهای تمام شده کالای فروش رفته (که در آن خبره از اقلام بهای متغیر

غیرعملیاتی و غیر ساخت نیست).

PVC=− حاشیه فروش

بهای تمام شده کالای فروش رفته – درآمد = سود ناخالص

: ج ۶

حاشیه ایمنی اثرات بالقوه تغییرات فروش بر روی سود شرکت را اندازه گیری می کند و به شرح زیر است:

فروش در نقطه سربه سر – فروش برنامه ریزی شده = حاشیه ایمنی

و

÷ فروش برنامه ریزی شده حاشیه ایمنی = نسبت حاشیه ایمنی

Management accounting Dr nikbakht [Year]

این نسبت معیار مفیدی برای سنجش میزان ریسک هر محصول تولید شده و نیز مقایسه ریسک محصولات با یک

دیگر است. محصولاتا با حاشیه ایمنی پایین ریسک بیش تری به سایر محصولات دارند.

: ج ۷

نمودرا حجم فروش – درآمد بهای کل نمودار حجم فروش – سود عملیاتی

.

: ج ۸

زیرا تجزیه و تحلیل اقلام بها برحسب ثابت و متغیر امر تصمیم گیری مدیریت را تسهیل کرده و باعث

تصمیم گیری های صحیح تری از طرف وی می شود. در بسیاری از تصمیمات اقلام بهای ثابت نامربوط بوده (خصوصاً در

تصمیمات کوتاه مدت)، لذا مدیریت باید تنها بر اساس متغیر (و تفاضلی) تصمیم گیری نماید، این در حالی است که

سیستم بهایابی جذبی، اقلام بهای ثابت را نیز بر روی محصولات شرشکن کرده و امکان تصمیم گیری هر مدیرت را با

محدودیت های اساس از نظر اطلاعات مربوط، روبه رو می کند.

: ج ۹

(OL) اهرم عملیاتی سود قبل از بهره و مالیات) نسبت به تغییرات EBIT) عبارت است از تغییرات سود عملیاتی

فروش و از رابطه زیر محاسبه می گردد.

()()QPVQPVFC−=−− اهرم عملیاتی) ) OL

این رابطه میزان حساسیت سود نسبت به تغیرات فروش را می نجدو هرچه بهای ثابت بیش تر باشد، اهرم عملیاتی

نشان دهنده ،OL در این محیط ها نقش پویاتری خواهد داشت ناگفته نماند که بالاتر بودن CVP بالاتر خواهد بود و

بالقوه بودن ریسک شرکت نیز می باشد.

چنان چه اهرم عملیاتی محاسبه شود، با ضرب آن در تغییرات فروش، می توان به تغییرات در سود رسید.

: ج ۱۰

منطقه سود

زیان

نقطه

سر به سر

حاشیه ایمنی

سود

مبلغ) )Π

Θ

منطقه سود

منطقه زیان

نقطه سربه سر

مبلغ) )Π

Θ

نقطه سربه سر

ΤΡ

ΤΧ

درآمد کل

ه . کل

Management accounting Dr nikbakht [Year]

اهرم عملیاتی بالا، نشان دهنده بالاتر بودن نسبی اقلام بهای ثابت است که در نتیجه می توان نتیجه گیری کرد، ریسک

شرکت نیز به نسبت بالتر است زیرا سود این شرکت به شدت تحت تأثیر حجم فعالیت (فروش) است. در سطوح بالاتر از

نقطه سر به سر، سود و زیان بیش تری عاید این شرکت می گردد. زمانی که حجم فروش شرکت بالاست، بالاتر بودن

نشانه ی خوبی است ولی زمانی که حجم فروش پایین است، داشتن اهرم عملیاتی پایین تر، مطلوب تر است. OL

شرکت ها اندازه اهرم خود را با توجه به استراتژی رقابتی نشان تعیین می کنند، برای مثال شرکتی که در بازار از موقعیت

مناسب تری برخوردار است و می تواند اهرم عملیاتی بالاتری نیز برای خود انتخاب نماید تا به مزایای ناشی از آن دست

یابد.

arman
arman
شرکت آرمان پرداز خبره بیش از 15سال سابقه فعالیت در زمینه حسابداری وحسابرسی وخدمات مشاوره مالی ومالیاتی

دیدگاه ها بسته شده است